原典講読『神の愛と知恵』 250 , 251

 

(1) 原文


250.  Quia in mundo nescitur quid spiritualis et [1]quid naturalis homo, et a multis vocatur is spiritualis qui mere naturalis est, et vicissim, ideo de his distincte dicendum est:


 


(i.) Quid homo naturalis, et quid homo spiritualis.


(ii.) Qualis est homo naturalis apud quem spiritualis Gradus apertus est.


(iii.) Qualis est homo naturalis, apud quem spiritualis Gradus non apertus est, sed usque non occlusus.


(iv.) Qualis homo naturalis est, apud quem spiritualis gradus prorsus occlusus est.


(v.) Demum quale discrimen est inter vitam mere naturalis hominis et inter vitam bestiae.


[1] quid pro “quin”


 


(2) 直訳


Quia in mundo nescitur quid spiritualis et [1]quid naturalis homo, et a multis vocatur is spiritualis qui mere naturalis est, et vicissim, ideo de his distincte dicendum est: 世の中で知られていないので、何が霊的な〔人間〕か、何が自然的な人間か、また多くの者により、彼が霊的と呼ばれている、まったく自然的である者、また逆に、それゆえ、彼らについて区別して述べられなくてはならない。


(i.) Quid homo naturalis, et quid homo spiritualis. (i.) 何が自然的な人間か、また何が霊的な人間か.


(ii.) Qualis est homo naturalis apud quem spiritualis gradus apertus est. (ii.) 自然的な人間はどんなものであるか、彼のもとで霊的な段階が開かれている。


(iii.) Qualis est homo naturalis, apud quem spiritualis gradus non apertus est, sed usque non occlusus. (iii.) 自然的な人間はどんなものであるか、彼のもとで霊的な段階が開かれていない、しかしそれでも閉ざされていない。


(iv.) Qualis homo naturalis est, apud quem spiritualis gradus prorsus occlusus est. (iv.) 自然的な人間はどんなものであるか、彼のもとで霊的な段階が完全に閉ざされている。


(v.) Demum quale discrimen est inter vitam mere naturalis hominis et inter vitam bestiae. (v.) 最後に、まったく自然的な人間の生活(いのち)の間と獣の生活(いのち)の間の相違はどんなものであるか。


[1] quid pro “quin” 原注[1]quin」の代わりにquid


 


(3) 訳文


250. 霊的な人間とは何か、自然的な人間とは何か、世で知られていないので、また多くの者により、まったく自然的である者が霊的と呼ばれ、また逆にも呼ばれているので、それゆえ、彼らについて区別して述べなくてはならない。


 (i.) 自然的な人間とは何か、また霊的な人間とは何か。


 (ii.) 霊的な段階が開かれている自然的な人間はどんなものであるか。


 (iii.) 霊的な段階が開かれていないが、しかしそれでも閉ざされていない自然的な人間はどんなものであるか。


 (iv.) 霊的な段階が完全に閉ざされている自然的な人間はどんなものであるか。


 (v.) 最後に、まったく自然的な人間のいのちと獣のいのちの間の相違はどんなものであるか。


 


(1) 原文


251.  (i.) Quid homo naturalis et quid homo spiritualis. Homo non est homo ex facie et corpore, sed ex intellectu et voluntate; quare per hominem naturalem et hominem spiritualem intelligitur intellectus et voluntas ejus, quod vel naturales vel spirituales sint. Naturalis homo quoad intellectum suum et voluntatem suam est sicut mundus naturalis, et quoque vocari potest mundus seu microcosmus; et spiritualis homo quoad intellectum suum et voluntatem suam, est sicut mundus spiritualis, et quoque vocari potest ille mundus seu caelum. Exinde patet, quod naturalis homo, quia in quadam imagine est mundus naturalis, amet illa quae mundi naturalis sunt; et quod spiritualis homo, quia in quadam imagine est mundus spiritualis, amet illa quae hujus mundi seu caeli sunt. Spiritualis homo quidem etiam amat mundum naturalem, sed non aliter quam sicut herus suum famulum, per quem praestat usus: secundum usus etiam naturalis homo fit sicut spiritualis, quod fit cum naturalis homo sentit jucundum usus ex spirituali; hic naturalis homo potest vocari naturalis spiritualis. Homo spiritualis amat vera spiritualia; amat non modo illa scire et intelligere, sed etiam vult illa; naturalis autem homo amat vera illa loqui et quoque facere: facere vera est praestare usus. Haec subordinatio est ex conjunctione mundi spiritualis et mundi naturalis; nam quicquid apparet et fit in mundo naturali, ducit causam ex mundo spirituali. Ex his constare potest, quod spiritualis homo prorsus distinctus sit a naturali homine, et quod non alia communicatio intercedat, quam qualis est inter causam et effectum.


 


(2) 直訳


(i.) Quid homo naturalis et quid homo spiritualis. (i.) 何が自然的な人間か、また何が霊的な人間か。


Homo non est homo ex facie et corpore, sed ex intellectu et voluntate; 人間は顔と身体から人間ではない、しかし理解力と意志から。


quare per hominem naturalem et hominem spiritualem intelligitur intellectus et voluntas ejus, quod vel naturales vel spirituales sint. それゆえ、自然的な人間と霊的な人間によって彼の理解力と意志が意味される、あるいは自然的あるいは霊的であること。


Naturalis homo quoad intellectum suum et voluntatem suam est sicut mundus naturalis, et quoque vocari potest mundus seu microcosmus; 自然的な人間は自分自身の理解力と自分自身の意志に関して、自然界のようである、また世または小宇宙と呼ばれることもできる。


et spiritualis homo quoad intellectum suum et voluntatem suam, est sicut mundus spiritualis, et quoque vocari potest ille mundus seu caelum. また、霊的な人間は自分自身の理解力と自分自身の意志に関して、霊界のようである、またその世または天界と呼ばれることもできる。


Exinde patet, quod naturalis homo, quia in quadam imagine est mundus naturalis, amet illa quae mundi naturalis sunt; このゆえに明らかである、自然的な人間は、ある種の映像の中で自然界である☆ので、自然界に属するものを愛すること。


☆「ある種の映像の中で自然界である」で通じるでしょうか? 言葉を変えれば、「自然的な人間の姿から、自然界が見えてくる」、「その姿は自然界を反映している」といったものでしょうか。このニュアンスは柳瀬訳「自然的な人は自然界の一種の映像である」と訳してしまうと失われる気がします。長島訳「自然的人間は、自然世界のイメージをもっている」ではもとわからなくなると思います。


et quod spiritualis homo, quia in quadam imagine est mundus spiritualis, amet illa quae hujus mundi seu caeli sunt. また霊的な人間は、ある種の映像の中で霊界であるので、霊界に属するものを愛すること。


Spiritualis homo quidem etiam amat mundum naturalem, sed non aliter quam sicut herus suum famulum, per quem praestat usus: 霊的な人間もまた確かに自然界を愛する、しかし雇い主(主人)が自分の使用人(召使)のように以外にと異なって〔愛さ〕ない、行なう(果たす)役立ちそのことによって。


secundum usus etiam naturalis homo fit sicut spiritualis, quod fit cum naturalis homo sentit jucundum usus ex spirituali; 役立ちにしたがって自然的な人間もまた霊的な〔人間の〕ようになる、自然的な人間が霊的なものから役立ちの楽しみを感じるとき〔そう〕なること。


hic naturalis homo potest vocari naturalis spiritualis. この自然的な人間は霊的自然的な〔人間〕と呼ばれることができる。


Homo spiritualis amat vera spiritualia; 霊的な人間は霊的な真理を愛する。


amat non modo illa scire et intelligere, sed etiam vult illa; それらを知ることと理解することを愛するだけでなく、しかしまたそれらを意志する。


naturalis autem homo amat vera illa loqui et quoque facere: しかしながら、自然的な人間はそれらの真理を話すこと、また行なうことも愛する。


facere vera est praestare usus. 真理を行なうことは役立ちを行なう(果たす)ことである。


Haec subordinatio est ex conjunctione mundi spiritualis et mundi naturalis; この従属は霊界と自然界の結合からである。


nam quicquid apparet et fit in mundo naturali, ducit causam ex mundo spirituali. なぜなら、自然界の中で見られ、行なわれる(生じる)ものは何でも、原因を霊界から導く(得る)から。


Ex his constare potest, quod spiritualis homo prorsus distinctus sit a naturali homine, et quod non alia communicatio intercedat, quam qualis est inter causam et effectum. これらから明らかにすることができる、霊的な人間は自然的な人間からまったく区別されること、また何らかの伝達は介在しない(間に存在しない)こと、原因と結果の間のようなもの以外に。


 


(3) 訳文


251. (i.) 自然的な人間とは何か、また霊的な人間とは何か。


 人間は、顔と身体からではなく、理解力と意志から人間である。それゆえ、自然的な人間と霊的な人間によって、その理解力と意志が自然的あるいは霊的であることが意味される。自然的な人間は、自分自身の理解力と意志に関して、自然界のようであり、世または小宇宙と呼ばれることもできる。霊的な人間は、自分自身の理解力と意志に関して、霊界のようであり、また霊界または天界と呼ばれることもできる。このゆえに、自然的な人間は、ある種の映像の中で自然界であるので、自然界に属するものを愛すること、そして霊的な人間は、ある種の映像の中で霊界であるので、霊界に属するものを愛することが明らかである。霊的な人間もまた確かに自然界を愛するが、しかし、雇い主がその使用人を、その果たす役立ちによるかのようにしか愛さない。自然的な人間もまた役立ちにしたがって、霊的なものからの役立ちの楽しみを感じるとき、霊的な人間のようになる。この自然的な人間は、霊的自然的な人間と呼ばれることができる。霊的な人間は、霊的な真理を愛する。真理を知り、理解することを愛するだけでなく、それらを意志もする。しかし、自然的な人間は、それらの真理を話すこと、また行なうことも愛する。真理を行なうことは役立ちを行なうことである。この従属は霊界と自然界の結合からである。なぜなら、自然界の中で見られ、生じるものは何でも、原因を霊界から得ているから。これらから、霊的な人間は自然的な人間からまったく区別されること、また原因と結果の間のようなもの以外に、その間に何らかの伝達は存在しないことを明らかにすることができる。