原典講読『神の愛と知恵』 246 , 247

 

(1) 原文


246.  Calor ille spiritualis non aliter comparatur, quam per fugere mala ut peccata, et tunc spectare ad Dominum. Nam quamdiu homo in malis est, etiam in amore illorum est, est enim in concupiscentia ad illa, ac amor mali et concupiscentia est in amore opposito amori et affectioni spirituali; ac ille amor seu concupiscentia non potest removeri quam per fugere mala ut peccata; et quia homo non potest fugere illa a se sed a Domino, ideo spectabit ad Ipsum. Quum itaque fugit illa a Domino, tunc amor mali et calor ejus removetur, et loco ejus infertur amor boni et calor ejus, per quem aperitur gradus superior. Dominus enim a superiori influit, et aperit illum, et tunc conjungit amorem seu calorem spiritualem sapientiae seu luci spirituali; ex qua conjunctione homo spiritualiter florere incipit, sicut arbor tempore veris.


 


(2) 直訳


Calor ille spiritualis non aliter comparatur, quam per fugere mala ut peccata, et tunc spectare ad Dominum. その霊的な熱は異なって得られない、悪を罪として避けること以外に、またその時、主に目を向けること。


Nam quamdiu homo in malis est, etiam in amore illorum est, est enim in concupiscentia ad illa, ac amor mali et concupiscentia est in amore opposito amori et affectioni spirituali; なぜなら、人間が悪の中にいるかぎり、さらにまたそれらの愛の中にいるから、なぜなら、それらへの強い欲望の中にいるから、そして悪の愛と強い欲望は霊的な愛と情愛の反対の愛の中にある〔から〕。


ac ille amor seu concupiscentia non potest removeri quam per fugere mala ut peccata; そして、その愛または強い欲望は取り去られることはできない、悪を罪として避けることによって以外に。


et quia homo non potest fugere illa a se sed a Domino, ideo spectabit ad Ipsum. また人間は自分自身によりそれを避けることはできないので、しかし、主により、それゆえ、主に目を向けなければならない。


Quum itaque fugit illa a Domino, tunc amor mali et calor ejus removetur, et loco ejus infertur amor boni et calor ejus, per quem aperitur gradus superior. そこでそれを主により避けるとき、その時、悪の愛とその熱は取り去られる、またそれに代わって善の愛とその熱がもたらされる(導入される)、それによってさらに上の段階が開かれる。


Dominus enim a superiori influit, et aperit illum, et tunc conjungit amorem seu calorem spiritualem sapientiae seu luci spirituali; なぜなら、主はさらに上から流入する、そしてそれを開かれるから、またその時、愛を、すなわち霊的な熱を知恵に、すなわち霊的な光に結合する。


ex qua conjunctione homo spiritualiter florere incipit, sicut arbor tempore veris. その結合から人間は霊的に開花する(栄える)ことを始める、木が春の時にのように。


 


(3) 訳文


246. その霊的な熱は、悪を罪として避け、またその時、主に目を向けることでしか得られない。なぜなら、人間が悪の中にいるかぎり、それらの愛の中にもいるから、というのも、それらへの欲望の中にいるからであり、そして悪の愛と欲望は霊的な愛と情愛の反対の愛の中にあり、そして、その愛または欲望は、悪を罪として避けることによらないなら取り去られることはでず、また人間は自分自身によりそれを避けることできず、主によりらなければならず、それゆえ、主に目を向けなければならないからである。そこで、主により悪を避ける時、悪の愛とその熱は取り去られ、それに代わって善の愛とその熱がもたらされ、それによって上の段階が開かれる。なぜなら、主は上から流入し、それを開かれ、またその時、愛を知恵に、すなわち霊的な熱を霊的な光に結合されるから。その結合から人間は、春の時の木のように、霊的に開花し始める。


 


(1) 原文


247.  Per influxum lucis spiritualis in omnes tres gradus mentis, homo distinguitur a bestiis; ac homo prae bestiis potest analytice cogitare, videre vera non solum naturalia sed etiam spiritualia, et cum videt illa potest agnoscere illa, et sic reformari et regenerari. Facultas recipiendi lucem spiritualem, est quae intelligitur per rationalitatem, de qua supra, quae cuivis homini a Domino est, et quae ei non aufertur; nam si auferretur, non potuisset reformari. Ex facultate illa, quae vocatur rationalitas, est quod homo non solum possit cogitare, sed etiam ex cogitatione loqui, secus ac bestiae; et dein ex altera facultate ejus, quae vocatur libertas, de qua etiam prius, potest facere illa quae ex intellectu cogitat. Quia de binis his facultatibus, rationalitate et libertate, quae homini propriae sunt, supra (n. 240) actum, ideo plura de illis hic non dicentur.


 


(2) 直訳


Per influxum lucis spiritualis in omnes tres gradus mentis, homo distinguitur a bestiis; 心の三つの段階のすべての中へ、霊的な光の流入によって、人間は獣から区別される。


ac homo prae bestiis potest analytice cogitare, videre vera non solum naturalia sed etiam spiritualia, et cum videt illa potest agnoscere illa, et sic reformari et regenerari. そして、人間は獣にまさって分析的に考えることができる、自然的な真理だけでなくしかしまた霊的な〔真理〕見ること、またそれらを見る時、それらを認めることができる、またこうして改心させられること☆、再生させられること☆。


この「改心」と「再生」は受動態ですが、「改心する」「再生する」と訳すのが普通です。


Facultas recipiendi lucem spiritualem, est quae intelligitur per rationalitatem, de qua supra, quae cuivis homini a Domino est, et quae ei non aufertur; 霊的な光を受け入れる能力は、それは推理力☆によって意味されるものである、それについては上に、それはそれぞれに人間に主からある、またそれは彼に取り去られない。


rationalitasは英訳書でrationalityであり、これは「合理性」です。柳瀬訳も長島訳も「合理性」であり、これでよいのかもしれません。私が典拠とする「レキシコン」ではthe power of correct reasoningとあり、合理性の中身に踏み込んだ、やや狭い語義となっています。私はこの「正しく推理する力」「推理力」を訳語とします。


nam si auferretur, non potuisset reformari. なぜなら、もし取り去られるなら、改心させられることはできないから。


Ex facultate illa, quae vocatur rationalitas, est quod homo non solum possit cogitare, sed etiam ex cogitatione loqui, secus ac bestiae; この能力からである、それは推理力と呼ばれる、人間は考えることができるだけでなく、しかしまた思考から話すこと〔もできる〕こと、獣とは違って。


et dein ex altera facultate ejus, quae vocatur libertas, de qua etiam prius, potest facere illa quae ex intellectu cogitat. またその後、彼の他の能力から、それは自由と呼ばれる、それについてもまた前に、それを行なうことができる、理解力から考えるもの。


Quia de binis his facultatibus, rationalitate et libertate, quae homini propriae sunt, supra (n. 240) actum, ideo plura de illis hic non dicentur. これらの二つの能力について、推理力と自由、それらは人間に固有のものである、上(240)に扱われているので、それゆえ、それらについて多くのことはここで言われない。


 


(3) 訳文


247. 心の三つの段階のすべての中への霊的な光の流入によって、人間は獣から区別される。そして、人間は、獣にまさって分析的に考えること、自然的な真理だけでなく霊的な真理もまた知ること、そしてそれらを知る時、それらを認め、こうして改心し、再生することができる。推理力を意味する、霊的な光を受け入れる能力は、それについては前に述べたが、それは主からそれぞれの人間にあり、また取り去られることもない。なぜなら、もし取り去られるなら、改心できないから。この推理力と呼ばれる能力から、獣とは違って人間は考えることができるだけでなく、思考から話すこともできる。またその後、自由と呼ばれる他の能力から、それについてもまた前に述べたが、理解力から考えるものを行なうことができる。これらの推理力と自由という人間に固有なものである二つの能力について、前(240)に扱われているので、それゆえ、それらについてここでは多くのことは述べないでおこう。

コメントを残す