原典講読『神の愛と知恵』 230, 231, 232

 

QUOD TRES GRADUS ALTITUDINIS INFINITI ET INCREATI* SINT IN DOMINO,


 ET QUOD TRES GRADUS FINITI ET CREATI SINT IN HOMINE.


高さの三つの段階は主の中で無限で〔あり〕創造されたものではないこと、


また三つの段階は人間の中で有限で〔あり〕創造されたものであること


 


(1) 原文


230.  Quod in Domino tres gradus altitudinis infiniti et increati sint, est quia Dominus est Ipse Amor et Ipsa Sapientia, ut in antecedentibus demonstratum est; et quia Dominus est Ipse Amor et Ipsa Sapientia, ideo quoque est Ipse Usus; nam amor pro fine habet usum, quem producit per sapientiam; amor enim et sapientia absque usu non habent terminum aut finem, seu non habent suum domicilium; quapropter non potest dici quod sint et existant, nisi sit usus in quo. Haec tria constituunt tres gradus altitudinis in subjectis vitae. Sunt haec tria sicut finis primus, finis medius qui vocatur causa, et finis ultimus qui vocatur effectus. Quod finis, causa et effectus constituant tres gradus altitudinis, supra ostensum est et multis confirmatum.


 


(2) 直訳


Quod in Domino tres gradus altitudinis infiniti et increati sint, est quia Dominus est Ipse Amor et Ipsa Sapientia, ut in antecedentibus demonstratum est; 主の中で高さの三つの段階は無限で〔あり〕創造されたものではないことは、主は愛そのもの、知恵そのものであるからである、前に述べたことの中で論証されたように。


et quia Dominus est Ipse Amor et Ipsa Sapientia, ideo quoque est Ipse Usus; また主は愛そのもの、知恵そのものであるので、それゆえ、役立ちそのものでもある。


nam amor pro fine habet usum, quem producit per sapientiam; なぜなら、愛は目的として役立ちを持ち、それを知恵によって生み出すから。


amor enim et sapientia absque usu non habent terminum aut finem, seu non habent suum domicilium;  なぜなら、愛と知恵は役立ちなしに限界(最終段階)または目的を持たないから、すなわち、それ自体の居場所を持たない。


quapropter non potest dici quod sint et existant, nisi sit usus in quo. それゆえ、存在し、存在するようになることは言われることができない、もしその中に役立ちがないなら。


Haec tria constituunt tres gradus altitudinis in subjectis vitae. これらの三つのものは高さの三つの段階を構成する、いのちの主体の中で。


Sunt haec tria sicut finis primus, finis medius qui vocatur causa, et finis ultimus qui vocatur effectus. これらの三つのものは、いわば最初の目的である、中間の目的、それは原因と呼ばれる、また最後の目的、それは結果と呼ばれる。


Quod finis, causa et effectus constituant tres gradus altitudinis, supra ostensum est et multis confirmatum. 目的、原因、結果が高さの三つの段階を構成することは、上に示され、多くのことで確認(証明)されている。


 


(3) 訳文


230. 主の中で高さの三つの段階は無限であり、創造されたものではないことは、前に述べたことの中で論証されたように、主は愛そのもの、知恵そのものであられるからである。主は愛そのもの、知恵そのものであられるので、それゆえ、役立ちそのものでもあられる。なぜなら、愛には目的として役立ちがあり、それを知恵によって生み出すから。というのも、役立ちのない愛と知恵に限界(最終段階)または目的はない、すなわち、それ自体の居場所がないからである。それゆえ、もしその中に役立ちがないなら、存在し、存在するようになると言われることはできない。これらの三つのものは、いのちの主体の中で高さの三つの段階を構成する。これらの三つのものは、いわば最初の目的、原因と呼ばれる中間の目的、結果と呼ばれる最後の目的である。目的・原因・結果が高さの三つの段階を構成することは、前に示され、多くのことで確されている。


 


(1) 原文


231.  Quod tres illi gradus in homine sint, constare potest ex elevatione mentis ejus usque ad gradus amoris et sapientiae, in quibus sunt angeli secundi et tertii caeli; omnes enim angeli fuerunt nati homines, et homo quoad interiora quae mentis ejus sunt, est caelum in minima forma; quot itaque caeli sunt, tot gradus altitudinis sunt apud hominem a creatione. Homo etiam est imago et similitudo Dei; quare illi tres gradus inscripti sunt homini, quia in Deo Homine, hoc est, in Domino sunt. Quod illi gradus in Domino infiniti et increati sint, et quod illi in homine finiti et creati sint, constare potest ex illis, [1]quae in Parte Prima demonstrata sunt: ut ex his, quod Dominus sit Amor et Sapientia in Se; et quod homo sit recipiens Amoris et Sapientiae a Domino; tum quod de Domino nihil nisi quam Infinitum dici queat, et quod de homine nihil nisi quam finitum.


[1] quae pro “que”


 


(2) 直訳


Quod tres illi gradus in homine sint, constare potest ex elevatione mentis ejus usque ad gradus amoris et sapientiae, in quibus sunt angeli secundi et tertii caeli; 三つのそれらの段階が人間の中にあることは、彼の心の高揚から明らかにすることができる、愛と知恵の段階にまで、それらの中に第二と第三の天界の天使たちがいる。


omnes enim angeli fuerunt nati homines, et homo quoad interiora quae mentis ejus sunt, est caelum in minima forma; なぜなら、すべての天使たちは人間に生まれたから、また人間は彼の心のものである内的なものに関して、最小の形の中の天界である。


quot itaque caeli sunt, tot gradus altitudinis sunt apud hominem a creatione. そこで天界にあるのと同数の、それだけ多くの段階がある、人間のもとに、創造から。


Homo etiam est imago et similitudo Dei; さらにまた人間は神の映像と似たものである。


quare illi tres gradus inscripti sunt homini, quia in Deo Homine, hoc est, in Domino sunt. それゆえ、それらの三つの段階が人間に刻み込まれている、神人間の中に、すなわち主の中にいるので。


Quod illi gradus in Domino infiniti et increati sint, et quod illi in homine finiti et creati sint, constare potest ex illis, [1]quae in Parte Prima demonstrata sunt: 主の中のそれらの段階は無限で〔あり〕創造されたものではないこと、また人間の中のそれらは有限で〔あり〕創造されたものであることは、これらから明らかにすることができる、それらは第一部に論証されている。


ut ex his, quod Dominus sit Amor et Sapientia in Se; 例えば、これらから、主は本質的に愛と知恵であること。


et quod homo sit recipiens Amoris et Sapientiae a Domino; また、人間は主からの愛と知恵の受け入れるものであること。


tum quod de Domino nihil nisi quam Infinitum dici queat, et quod de homine nihil nisi quam finitum. さらに、主について無限なもの以外に何も言われることができないこと、また人間について有限なもの以外に何も。


[1] quae pro “que” 原注[1]que」の代わりにquae


 


(3) 訳文


231. それらの三つの段階が人間の中にあることは、第二と第三の天界の天使たちが浴している愛と知恵の段階にまで、人間の心が高揚することから明らかにすることができる。なぜなら、すべての天使たちは人間に生まれ、また人間はその心のものである内的なものに関して、最小の形の中の天界であるから。そこで天界があるのと同数の段階が、創造から人間のもとにある。さらにまた人間は神の映像であり、似たものである。それゆえ、神人間の中に、すなわち主の中にいるので、それらの三つの段階が人間に刻み込まれている。主の中のそれらの段階は無限であり、創造されたものではないこと、また人間の中のそれらの段階は有限であり、創造されたものであることは、第一部に論証されている次のことから明らかにすることができる。例えば、主は本質的に愛と知恵であられること、また、人間は主からの愛と知恵を受け入れるものであること、さらに、主については無限なもの以外に何も、また人間については有限なもの以外に何も言うことができないことである。


 


(1) 原文


232.  Illi tres gradus apud angelos nominantur caelestis, spiritualis, et naturalis; ac illis gradus caelestis est gradus amoris, gradus spiritualis est gradus sapientiae, et gradus naturalis est gradus usuum. Causa quod illi gradus ita nominentur, est quia caeli in duo regna distincti sunt, ac unum regnum nominatur caeleste, et alterum spirituale, quibus accedit tertium regnum, in quo sunt homines in mundo, quod est regnum naturale. Etiam angeli, ex quibus regnum caeleste consistit, in amore sunt; ac angeli ex quibus regnum spirituale consistit, in sapientia sunt; at homines in mundo in usibus sunt: ac ideo illa regna conjuncta sunt. Quomodo intelligendum est, quod homines in usibus sint, in Parte sequente dicetur.


 


(2) 直訳


Illi tres gradus apud angelos nominantur caelestis, spiritualis, et naturalis; 天使たちのもとのこれらの三つの段階は「天的」「霊的」「自然的」と名づけら(呼ば)れる。


ac illis gradus caelestis est gradus amoris, gradus spiritualis est gradus sapientiae, et gradus naturalis est gradus usuum. そして、彼らに天的な段階は愛の段階である、霊的な段階は知恵の段階である、また自然的な段階は役立ちの段階である。


Causa quod illi gradus ita nominentur, est quia caeli in duo regna distincti sunt, ac unum regnum nominatur caeleste, et alterum spirituale, quibus accedit tertium regnum, in quo sunt homines in mundo, quod est regnum naturale. 理由は、それらの段階がこのように名づけら(呼ば)れている、天界は二つの王国に分かれているからである、そして一つの王国は天的と名づけられ、またもう一つは霊的と、それらに第三の王国が加わる、その中に世の中の人間がいる、それは自然的な王国である。


Etiam angeli, ex quibus regnum caeleste consistit, in amore sunt; さらにまた天使たちは、彼らから天的な王国が構成される、愛の中にいる。


ac angeli ex quibus regnum spirituale consistit, in sapientia sunt; そして天使たちは、彼らから霊的な王国が構成される、知恵の中にいる。


at homines in mundo in usibus sunt: しかし、世の中の人間は役立ちの中にいる。


ac ideo illa regna conjuncta sunt. そしてそれゆえ、それらの王国は結合している。


Quomodo intelligendum est, quod homines in usibus sint, in Parte sequente dicetur. どのように理解されなくてはならないかは☆、人間が役立ちの中にいること、次の部の中で言われる。


柳瀬訳「如何にして理解することができるか」は誤りです。「~できる」という意味はありません。


 


(3) 訳文


232. 天使たちのもとのこれらの三つの段階は「天的」「霊的」「自然的」と呼ばれる。そして、彼らにとって天的な段階は愛の段階であり、霊的な段階は知恵の段階であり、自然的な段階は役立ちの段階である。それらの段階がこのように呼ばれている理由は、天界は二つの王国に分かれていて、一つの王国は天的な王国、またもう一つは霊的な王国と名づけられるからである。それらに世の人間がいる第三の王国が加わり、それは自然的な王国である。さらにまた、天的な王国を構成する天使たちは愛の中に、そして霊的な王国を構成する天使たちは知恵の中にいるが、世の人間は役立ちの中にいる。そしてそれゆえ、それらの王国は結合している。人間が役立ちの中にいることは、どのように理解されなくてはならないか、これは次の部の中で述べられる。

コメントを残す