原典講読『神の愛と知恵』 219

 

(1) 原文


219.  Sed sit applicatio illorum ad conatum vivum, adque vim vivam, et ad motum vivum. Conatus vivus in homine, qui est subjectum vivum, est ejus voluntas unita intellectui; vires vivae in homine sunt quae intus constituunt ejus corpus, in quibus omnibus sunt fibrae motrices vario modo consertae; ac motus vivus in homine est actio, quae producitur per illas vires a voluntate unita intellectui. Interiora enim quae voluntatis ac intellectus sunt, faciunt primum gradum; interiora quae corporis sunt, faciunt secundum; ac totum corpus, quod est complexus eorum, facit tertium gradum. Quod interiora quae mentis sunt, in nulla potentia sint nisi per vires in corpore, et quod vires nec in potentia sint, nisi per actionem ipsius corporis, notum est. Haec tria non agunt per continuum, sed per discretum, et agere per discretum est agere per correspondentias. Interiora [1]quae mentis sunt, correspondent interioribus corporis; et interiora corporis correspondent exterioribus ejus, per quae actiones existunt: quare duo priora per exteriora corporis sunt in potentia. Videri potest, sicut conatus et vires in homine in aliqua potentia sint, tametsi non est actio, ut in somnis et in statibus quietis, sed usque tunc determinationes conatuum et virium sunt in communia corporis motoria, quae sunt cor et pulmo; at cessante horum actione cessant etiam vires, et cum viribus conatus.


[1] quae pro “qua” [2] priora pro “prio-/pora”


 


(2) 直訳


Sed sit applicatio illorum ad conatum vivum, adque vim vivam, et ad motum vivum. しかし、それらの適用である☆、生きた努力へ、生きた力へもまた、また生きた運動へ。


sitは接続法なので話者(著者)の意志が反映されます。


Conatus vivus in homine, qui est subjectum vivum, est ejus voluntas unita intellectui; 人間の中の努力は、それは生きた主体である、理解力に結合した彼の意志である。


vires vivae in homine sunt quae intus constituunt ejus corpus, in quibus omnibus sunt fibrae motrices vario modo consertae; 人間の中の生きた力は、それは内的に彼の身体を構成する、そのすべてのものの中に運動繊維があるいろいろな方法で結合された(つながった)


ac motus vivus in homine est actio, quae producitur per illas vires a voluntate unita intellectui. そして人間の中の生きた運動は活動(行動)である、それは理解力に結合した意志によりそれらの力を通して生み出される。


Interiora enim quae voluntatis ac intellectus sunt, faciunt primum gradum; なぜなら、内的なものは、それは意志と理解力のものである、最初の段階をつくるから。


interiora quae corporis sunt, faciunt secundum; 内的なものは、それは身体のものである、第二〔の段階〕をつくる。


ac totum corpus, quod est complexus eorum, facit tertium gradum. そして全身は、それはそれらの合成物(複合体)である、第三の段階をつくる。


Quod interiora quae mentis sunt, in nulla potentia sint nisi per vires in corpore, et quod vires nec in potentia sint, nisi per actionem ipsius corporis, notum est. 内的なものは、それは心のものである、身体の中の力を通してでないなら何も活力(能力)がないこと、また力は活力(能力)の中にもないこと、もし身体の活動(行動)そのものを通してでないなら、よく知られている。


Haec tria non agunt per continuum, sed per discretum, et agere per discretum est agere per correspondentias. これらの三つのものは連続によって働かない、しかし、分離によって、分離によって働くことは対応によって働くことである。


Interiora [1]quae mentis sunt, correspondent interioribus corporis; 内的なものは、それは心のものである、身体の内的なものに対応する。


et interiora corporis correspondent exterioribus ejus, per quae actiones existunt: また身体の内的なものはその外的なものに対応する、それを通して活動(行動)が存在するようになる。


quare duo priora per exteriora corporis sunt in potentia. それゆえ、二つの前のものは身体の外的なものを通して活力(能力)の中にある。


Videri potest, sicut conatus et vires in homine in aliqua potentia sint, tametsi non est actio, ut in somnis et in statibus quietis, sed usque tunc determinationes conatuum et virium sunt in communia corporis motoria, quae sunt cor et pulmo; 見られることができる、人間の中の努力と力は何らかの活力の中にあるように、とはいえども活動(行動)の中にない、睡眠の中にまた休息の状態の中にのように、しかしそれでも、その時、努力と力の方向は身体の運動の全般的なものの中にある、それらは心臓と肺である。


at cessante horum actione cessant etiam vires, et cum viribus conatus. しかし、これらの活動がやむとき、力もまたやむ、また力とともに努力。


[1] quae pro “qua” 原注[1]qua」の代わりにquae


[2] priora pro “priopora” 原注[2]priopora」の代わりにpriora


 


(3) 訳文


219. しかし、生きた努力、生きた力、また生きた運動へも、それらを適用してみよう。生きた主体である人間の中の努力は、理解力に結合した彼の意志である。人間の中の生きた力は内的にその身体を構成し、そのすべてのものの中にいろいろな方法でつながった運動繊維がある。そして人間の中の生きた運動は活動あり、それは理解力に結合した意志により、それらの力を通して生み出される。なぜなら、意志と理解力に属する内的なものは、最初の段階をつくり、身体に属する内的なものは、第二の段階をつくり、そしてそれらの合成物ある全身は、第三の段階をつくるから。心に属する内的なものは、身体の中の力を通してでないなら何も活力がないこと、また力は身体の活動そのものを通してでないなら活力の中にもないことは、よく知られている。これらの三つのものは連続によってではなく、分離によって働き、分離によって働くことは対応によって働くことである。心に属する内的なものは、身体の内的なものに対応する。また身体の内的なものは、その外的なものに対応し、それを通して活動存在するようになる。それゆえ、二つの前のものは身体の外的なものを通して活力中にある。人間の中の努力と力は、睡眠中やまた休息状態のときのように、活動の中になくても、何らかの活力の中にあるように、見られることができるが、しかしそれでも、その時、努力と力の方向は、心臓と肺である身体の運動の全般的なものの中にある。しかし、これらの活動がやむとき、力も、また力とともに努力のやむ。 

コメントを残す