原典講読『神の愛と知恵』 203, 204

 

(1) 原文


203.  Quoniam interiora hominis quae ejus voluntatis et intellectus sunt, similia sunt caelis quoad gradus, est enim homo, quoad interiora quae mentis ejus sunt, caelum in minima forma, ideo etiam illorum perfectiones similes sunt. Sed illae perfectiones non apparent alicui homini quamdiu in mundo vivit, tunc enim in infimo gradu est; et ex infimo gradu non possunt cognosci gradus superiores; sed post mortem cognoscuntur; nam tunc homo in illum gradum venit, qui ejus amori et sapientiae correspondet, fit enim tunc angelus, ac ineffabilia naturali suo homini cogitat et loquitur. Est enim tunc elevatio omnium ejus mentis non in ratione simplici, sed in ratione triplicata. In hac ratione sunt gradus altitudinis, in illa autem gradus latitudinis. Sed in gradus illos non alii ascendunt et elevantur, quam qui in mundo in veris fuerunt, et illa applicuerunt vitae.


 


(2) 直訳


Quoniam interiora hominis quae ejus voluntatis et intellectus sunt, similia sunt caelis quoad gradus, est enim homo, quoad interiora quae mentis ejus sunt, caelum in minima forma, ideo etiam illorum perfectiones similes sunt. 人間の内的なものは、それは彼の意志と理解力のものである、段階に関して天界と似ているので、なぜなら、人間は、内的なものに関して、それは彼の心のもの、最小の形の中の天界であるから、それゆえ、彼らの完全性もまた似ている。


Sed illae perfectiones non apparent alicui homini quamdiu in mundo vivit, tunc enim in infimo gradu est; しかし、それらの完全性はだれか人間に見られない、世の中に生きるかぎり、なぜなら、その時、最低の段階の中にいるから。


et ex infimo gradu non possunt cognosci gradus superiores; また、最低の段階から、高い段階を知ることはできない〔から〕。


sed post mortem cognoscuntur; しかし、死後、知られる。


nam tunc homo in illum gradum venit, qui ejus amori et sapientiae correspondet, fit enim tunc angelus, ac ineffabilia naturali suo homini cogitat et loquitur. なぜなら、その時、人間はその段階の中にやって来るから、それは彼の愛と知恵に対応する、なぜなら、その時、天使になるから、そして自分の自然的な人間に〔とって〕言語に絶するもの考え、話す。


Est enim tunc elevatio omnium ejus mentis non in ratione simplici, sed in ratione triplicata. なぜなら、その時、彼の心のすべてのものは単一の関係(割合、比例)☆の中になく、しかし三重の関係(割合、比例)の中に高揚されているから。


ratioの訳として、柳瀬訳「比」、長島訳「比率」ではわからないと思います。『レキシコン』には「関係」の訳語があります。関係とはもちろん「各段階の間の関係」です。


In hac ratione sunt gradus altitudinis, in illa autem gradus latitudinis. これらの〔三重の〕関係の中に高さの段階がある、しかしながら、それらの〔単一の関係の〕中に幅の段階〔がある〕。


Sed in gradus illos non alii ascendunt et elevantur, quam qui in mundo in veris fuerunt, et illa applicuerunt vitae. しかし、その〔高さの〕段階の中に他の者たちは上がらない、また高揚されない、世の中で真理の中にいた、またそれらを生活に適用させた者以外。


 


(3) 訳文


203. 人間の意志と理解力に属する内的なものは、段階に関して天界と似ているので、なぜなら、人間はその心のもの内的なものに関して最小の形の中の天界であるから、それゆえ、その完全性もまた似ている。しかし、それらの完全性は人間が世の中に生きるかぎり、だれにも見られない、なぜなら、その時、最も低い段階の中にいて、最も低い段階から、高い段階を知ることはできないから。しかし、死後、知られる。なぜなら、その時、人間は彼の愛と知恵に対応する段階の中にやって来るから、なぜなら、その時、天使になり、自分の自然的な人間にとって言語に絶するもの考え、話すからである。なぜなら、その時、彼の心のすべてのものは単一の関係の中になく、三重の関係の中に高揚されているから。高さの段階は三重の関係の中にあるが、しかし、幅の段階は単一の関係の中にある。しかし、その高さの段階の中には、世の中で真理の中にいて、それらを生活に適用させた者以外には上がらず、高揚されない。


 


(1) 原文


204.  Apparet sicut priora sint minus perfecta quam posteriora, seu simplicia quam composita; sed usque priora ex quibus sunt posteriora, seu simplicia ex quibus sunt composita, perfectiora sunt. Causa est, quia priora seu simpliciora sunt nudiora, ac minus obvelata substantiis et materiis vitae expertibus; et sunt sicut diviniora; quare propiora sunt Soli spirituali, ubi Dominus. Ipsa enim perfectio est in Domino, et inde in Sole, qui est primum procedens Divini Amoris et Divinae Sapientiae Ipsius; et inde in illis quae proxime succedunt, et sic ordine usque ad infima, quae sicut distant, imperfectiora sunt. Nisi talis perfectio eminens foret in prioribus et simplicibus, non potuisset homo, nec ullum animal, ex semine existere, et postea subsistere; nec potuissent semina arborum et fruticum vegetari et prolificare: omne enim prius quo prius, et omne simplex quo simplicius, quia est perfectius, est immunius a damnis.


 


(2) 直訳


Apparet sicut priora sint minus perfecta quam posteriora, seu simplicia quam composita; 前のものは後のものよりも完全性が少ないように見える、すなわち、合成されたものよりも単純なもの〔のほうが完全性が少ない〕。


sed usque priora ex quibus sunt posteriora, seu simplicia ex quibus sunt composita, perfectiora sunt. しかし、それでも前のものそれらから後のものが存在する、すなわち単純なものそれらから合成されたものが存在する、さらに完全である。


Causa est, quia priora seu simpliciora sunt nudiora, ac minus obvelata substantiis et materiis vitae expertibus; 理由は、前のもの、すなわち純なものはさらにありのままであるから、そしていのちの欠けている実体や物質で少なく隠されて〔いる〕。


et sunt sicut diviniora; また、さらに神的なもののようである。


quare propiora sunt Soli spirituali, ubi Dominus. それゆえ、霊界の太陽にさらに近い、そこに主。


Ipsa enim perfectio est in Domino, et inde in Sole, qui est primum procedens Divini Amoris et Divinae Sapientiae Ipsius; なぜなら、完全性そのものは主の中あるから、またここから太陽の中に、それはその方の神的な愛と神的な知恵の最初の発出するものである。


et inde in illis quae proxime succedunt, et sic ordine usque ad infima, quae sicut distant, imperfectiora sunt. またここから、それらの中に〔ある〕それは最も近くに続く、またこうして順に最低のものにまで、それは遠くにあるほど、さらに不完全である。


Nisi talis perfectio eminens foret in prioribus et simplicibus, non potuisset homo, nec ullum animal, ex semine existere, et postea subsistere; このような卓越した完全性が前のものと単純なものの中になかったなら、人間は、どんな動物もまた、種から存在するようになることはできなかった、またその後、存続すること。


nec potuissent semina arborum et fruticum vegetari et prolificare: 木や潅木の種も成長させられ、繁殖すること〔はできなかった〕。


omne enim prius quo prius, et omne simplex quo simplicius, quia est perfectius, est immunius a damnis. なぜなら、すべて前のものは前のものであればあるほど、またすべて単純なものは単純であればあるほど、さらに完全であるので、損傷(害)から損なわれないから。


 


(3) 訳文


204. 前のものは後のものよりも完全性が少ないように、すなわち、合成されたものよりも単純なもののほうが完全性が少ないように見える。しかし、それでも、前のものから後のものが、すなわち、単純なものから合成されたものが存在するので、それらのもののほうがさらに完全である。理由は、前のもの、すなわち、純なものはありのままであり、いのちの欠けている実体や物質で隠されることが少ないからである。また、さらに神的なもののようである。それゆえ、主のおられる霊界の太陽にさらに近い。なぜなら、完全性そのものは主の中あり、またここからその方の神的な愛と神的な知恵の最初の発出するものである太陽の中にあるから。またここから、それらの中にあるものは最も近くのものに、またこうして順に最も低いものにまで続き、それは遠くにあるほど、さらに不完全である。このような卓越した完全性が前のものと単純なものの中になかったなら、人間は、どんな動物もまた、種から存在するようになり、またその後、存続することはできなかった。木や潅木の種も、成長し、繁殖することはできなかった。なぜなら、すべて前のものは前のものであればあるほど、またすべて単純なものは単純であればあるほど、さらに完全であるので、害に損なわれないから。