(1) 原文
171. Creatio ad ultimum hunc finem vadit continue per tria illa, quae sunt finis, causa, et effectus, quia in Domino Creatore tria illa sunt, ut mox supra dictum est; et Divinum est in omni spatio absque spatio (n. 69-72), et in maximis et minimis idem (n. 77-82): ex quo patet, quod universum creatum in communi progressione ad finem ultimum, sit finis medius respective; ex tellure enim a Domino Creatore elevantur continue formae usuum in suo ordine usque ad hominem, qui quoad corpus etiam inde est: homo dein elevatur per receptionem amoris et sapientiae a Domino; ac ut amorem et sapientiam recipiat, media omnia provisa sunt; ac talis est factus ut recipere possit, si modo velit. Ex nunc dictis videri potest, tametsi adhuc non nisi quam communiter, quod finis creationis existat in ultimis; qui est ut omnia redeant ad Creatorem, ac ut sit conjunctio.
(2) 直訳
Creatio ad ultimum hunc finem vadit continue per tria illa, quae sunt finis, causa, et effectus, quia in Domino Creatore tria illa sunt, ut mox supra dictum est; 創造はこの最後の目的へそれら三つのものを通して絶えず進む、それら目的、原因、結果である、創造者なる主の中にそれらの三つがあるので、すぐ上に言われたように。
et Divinum est in omni spatio absque spatio (n. 69-72), et in maximis et minimis idem (n. 77-82): また、神性は空間なしのすべての空間に存在する(69-72番)、また、最大のものと最小のもの中で同じ〔であること〕(77-82番)。
ex quo patet, quod universum creatum in communi progressione ad finem ultimum, sit finis medius respective; そのことから明らかである、創造された宇宙は最後の目的への全般的な前進の中で、相対的に中間の目的であること。
ex tellure enim a Domino Creatore elevantur continue formae usuum in suo ordine usque ad hominem, qui quoad corpus etiam inde est: なぜなら、地球から創造者なる主により絶えず役立ちの形が適切な順序で人間にまで上げられる、それ〔人間〕は身体に関してもまたここから存在するから。
homo dein elevatur per receptionem amoris et sapientiae a Domino; その後、人間は主からの愛と知恵の受け入れによって上げられる(高揚される)。
ac ut amorem et sapientiam recipiat, media omnia provisa sunt; そして愛と知恵を受け入れるように、すべての手段が備えられている。
ac talis est factus ut recipere possit, si modo velit. そして、このようなもの(に)つくられている、受け入れることができるように、もし単に欲するなら。
Ex nunc dictis videri potest, tametsi adhuc non nisi quam communiter, quod finis creationis existat in ultimis; 今や言われたことから見られることができる、それでも今なお全般的に(おおざっぱに)以外にでないなら、ない、創造の目的は最後のものの中に存在するようになること。
qui est ut omnia redeant ad Creatorem, ac ut sit conjunctio. それはすべてのものが創造者へ戻るように(ために)、そして結合があるように(ために)である。
(3) 訳文
171. 創造は、目的、原因、結果の三つのものであるを通して、この最後の目的〔創造された宇宙と永遠の創造者の結合〕へ絶えず進む。すぐ前で述べたように創造者なる主の中にそれらの三つがあり、また、神性は空間なしのすべての空間に存在し(69-72番)、また、最大のものと最小のもの中で同じ(77-82番)であるからである。そのことから、創造された宇宙は最後の目的へと全般的に前進する中で、相対的に中間の目的であることが明らかである。なぜなら、創造者なる主により絶えず地球から役立ちの形が適切な順序で人間にまで上げられ、人間は身体に関してもまた地球から存在するからである。その後、人間は主からの愛と知恵を受け入れることによって高揚される。また、愛と知恵を受け入れるようにと、すべての手段が備えられている。そして、人間はただ欲するだけで、受け入れることができるようなものにつくられている。今や、述べられたことから、創造の目的は最後のものの中に存在するようになること、それはすべてのものが創造者へ戻り、そして結合があるためにである、と知ることができるが、それでもなお全般的にでしかない。
(1) 原文
172. Quod tria illa, finis, causa et effectus sint in omnibus et singulis, quae creata sunt, constare etiam potest ex eo, quod omnes effectus, qui vocantur fines ultimi, fiant e novo fines primi in continua serie a Primo, qui est Dominus Creator, usque ad ultimum, qui est conjunctio hominis cum Ipso. Quod omnes fines ultimi e novo fiant fines primi, patet inde, quod non detur aliquid tale iners et mortuum, ut nihil efficientis sit in illo. Etiam ex arena exspirat tale, quod confert opem ad aliquid producendum, ita ad aliquid efficiendum.
(2) 直訳
Quod tria illa, finis, causa et effectus sint in omnibus et singulis, quae creata sunt, constare etiam potest ex eo, quod omnes effectus, qui vocantur fines ultimi, fiant e novo fines primi in continua serie a Primo, qui est Dominus Creator, usque ad ultimum, qui est conjunctio hominis cum Ipso. それらの三つ、目的、原因、結果がすべてと個々のものの中にあることは、それは被造物である、このことからもまた明らかにすることができる、すべての結果は、それは最後の目的と呼ばれる、新たに最初の目的となること、最初の者から連続的な系列の中で、その者は創造者なる主である、最後のものまで、それはその方との人間の結合である。
Quod omnes fines ultimi e novo fiant fines primi, patet inde, quod non detur aliquid tale iners et mortuum, ut nihil efficientis sit in illo. 最後の目的はすべて新たに最初の目的となることは、ここから明らかである、何らかものは存在しないこと、このように無活動で死んだもの、その中に効果をひき起す(有効な)ものが何もないような。
Etiam ex arena exspirat tale, quod confert opem ad aliquid producendum, ita ad aliquid efficiendum. 砂からもまたこのようなものが発散する、何かを生み出すための助けを与えること、このように何らかの効果をひき起すための☆。
☆ 異様な文ですが、意味は汲み取れますよね。一見(人間とって)何の役にも立ちそうもない「砂」ですら、建築素材にはなるし、海の砂なら海水を濾過してます、もちろんそこは貝などの住処であって、間接的に人間に役立っています。「発散している」とは「スフェア」ですね。
(3) 訳文
172. それらの三つのものである目的、原因、結果が、被造物であるすべてと個々のものの中にあることは、最後の目的と呼ばれる結果のすべてが、創造者なる主である「最初の者」から、その方と人間の結合である最後のものまで、連続的な系列の中で、新たに最初の目的となることからもまた明らかにすることができる。最後の目的のすべてが、新たに最初の目的となることは、効果をひき起すものが何もないような、そのように無活動で死んだものが存在しないことから明らかである。砂からですら、何かを生み出すための、このように何らかの効果をひき起すための助けとなるようなものが発散している。