QUOD EX SOLE, QUI EX DIVINO AMORE ET DIVINA SAPIENTIA EXISTIT,
PROCEDAT CALOR ET LUX.
太陽から、それは神的な愛と神的な知恵から存在する
熱と光が発出する。
(1) 原文
89. In mundo spirituali, in quo sunt angeli et spiritus, sunt aeque calor et lux, ut in mundo naturali, in quo sunt homines; et quoque calor sentitur ut calor, et lux videtur ut lux similiter. Sed usque calor et lux mundi spiritualis et mundi naturalis differunt in tantum, ut nihil commune habeant, ut supra dictum est. Differunt inter se sicut vivum et mortuum. Calor mundi spiritualis in se est vivus, pariter lux; calor autem mundi naturalis in se est mortuus, pariter lux; calor enim et lux mundi spiritualis procedunt ex Sole qui est purus amor; ac calor et lux mundi naturalis procedunt ex sole qui est purus ignis; ac amor est vivus, et Divinus Amor est ipsa Vita, et ignis est mortuus, ac solaris ignis est ipsa mors; ita vocari potest, ex causa quia prorsus nihil vitae ei inest.
(2) 直訳
In mundo spirituali, in quo sunt angeli et spiritus, sunt aeque calor et lux, ut in mundo naturali, in quo sunt homines; 霊界の中に、その中に天使と霊たちがいる、等しく熱と光がある、自然界の中のように、その中に人間がいる。
et quoque calor sentitur ut calor, et lux videtur ut lux similiter. そしてまた、熱は熱として感じられる、また光は光として見られる。
Sed usque calor et lux mundi spiritualis et mundi naturalis differunt in tantum, ut nihil commune habeant, ut supra dictum est. しかし、それでも、霊界と自然界の熱と光はそれほどに異なっている、何も共通なものを持たないように、上に言われたように。
Differunt inter se sicut vivum et mortuum. それら自体の間で(互いに)異なっている、生きているものと死んでいるもののように。
Calor mundi spiritualis in se est vivus, pariter lux; 霊界の熱は本質的に生きている、同じく光。
calor autem mundi naturalis in se est mortuus, pariter lux; しかしながら、自然界の熱は本質的に死んでいる、同じく光。
calor enim et lux mundi spiritualis procedunt ex Sole qui est purus amor; なぜなら、霊界の熱と光は太陽から発出するから、それは純粋な愛である。
ac calor et lux mundi naturalis procedunt ex sole qui est purus ignis; そして、自然界の熱と光は太陽から発出する、それは純粋な火である。
ac amor est vivus, et Divinus Amor est ipsa Vita, et ignis est mortuus, ac solaris ignis est ipsa mors; そして、愛は生きている、また神的な愛はいのちそのものである、また火は死んでいる、そして太陽の火は死そのものである。
ita vocari potest, ex causa quia prorsus nihil vitae ei inest. このように呼ばれることができる、理由から、それにいのちの何ものもまったく内在しないので。
(3) 訳文
89. 天使と霊たちがいる霊界に、人間がいる自然界のように、等しく熱と光がある。そしてまた、熱は熱として感じられ、光は光として見られる。しかし、それでも、霊界と自然界の熱と光は、前に言われたように、何も共通なものを持たないほどに異なっている。生きているものと死んでいるもののように、互いに異なっている。霊界の熱は本質的に生きていて、光も同じである。しかし、自然界の熱は本質的に死んでいて、光も同じである。なぜなら、霊界の熱と光は、純粋な愛である太陽から発出し、そして、自然界の熱と光は、純粋な火である太陽から発出するから。そして、愛は生きていて、神的な愛はいのちそのものであり、火は死んでいて、そして太陽の火は死そのものである。このように呼ばれることのできる理由は、それにはいのちがまったく何も内在しないからである。
(1) 原文
90. Angeli, quia spirituales sunt, non possunt in alio calore, nec in alia luce quam spirituali, vivere; homines autem non possunt in alio calore et in alia luce, quam in naturali; nam spirituale convenit spirituali, et naturale naturali. Si angelus traheret minutissimum ex calore et luce naturali, periret, prorsus enim disconvenit vitae ejus. Quisque homo quoad mentis suae interiora est spiritus. Cum homo moritur, egreditur prorsus e mundo naturae, et relinquit omnia ejus, et ingreditur in mundum in quo nihil naturae est; et in hoc mundo ita separatus a natura vivit, ut non ulla communicatio sit per continuum, hoc est, sicut purius et crassius, sed sicut prius et posterius; quorum communicatio non alia datur quam per correspondentias. Inde constare potest, quod calor spiritualis non sit purior calor naturalis, et lux spiritualis non purior lux naturalis, sed quod sint prorsus ex alia essentia; calor enim et lux spiritualis trahunt essentiam ex Sole qui est purus Amor; qui est ipsa Vita; et calor et lux naturalis trahunt essentiam ex sole qui est purus ignis, in quo absolute nihil vitae est; ut supra dictum.
(2) 直訳
Angeli, quia spirituales sunt, non possunt in alio calore, nec in alia luce quam spirituali, vivere; 天使たちは、霊的なものであるので、霊的なもの以外の他の熱の中でできない、他の光の中でもない、生きること。
homines autem non possunt in alio calore et in alia luce, quam in naturali; しかしながら、人間は他の熱と他の光の中で〔生きることが〕できない、自然的なものの中以外の。
nam spirituale convenit spirituali, et naturale naturali. なぜなら、霊的なものは霊的なものに適合するから、また自然的なものは自然的なものに。
Si angelus traheret minutissimum ex calore et luce naturali, periret, prorsus enim disconvenit vitae ejus. もし、天使が自然的な熱と光から最も微細なものを得るなら、滅びる(死ぬ)、なぜなら、まったく彼のいのちと適合(調和)しないから。
Quisque homo quoad mentis suae interiora est spiritus. それぞれの人間は自分の心の内的なものに関して霊である。
Cum homo moritur, egreditur prorsus e mundo naturae, et relinquit omnia ejus, et ingreditur in mundum in quo nihil naturae est; 人間は死ぬとき、自然界から完全に出て行く、またそのすべてのものを残す、そして世界に入る、その中に自然のものは何もない。
et in hoc mundo ita separatus a natura vivit, ut non ulla communicatio sit per continuum, hoc est, sicut purius et crassius, sed sicut prius et posterius; そしてこの世界の中でこのように自然から分離して生きる、連続によって何も連絡(連結)☆がないように、すなわち、純粋なものと粗雑なもののように、しかし、前のものと後ろのもののように〔連絡がある〕。
☆ 連絡について83番参照。
quorum communicatio non alia datur quam per correspondentias. それらの連絡は対応によって以外の他のものは存在しない。
Inde constare potest, quod calor spiritualis non sit purior calor naturalis, et lux spiritualis non purior lux naturalis, sed quod sint prorsus ex alia essentia; ここから明らかにすることができる、霊的な熱はさらに純粋な自然的な熱ではないこと、また霊的な光はさらに純粋な自然的な光ではない、しかし、まったく別の本質から〔のもの〕であること。
calor enim et lux spiritualis trahunt essentiam ex Sole qui est purus Amor; なぜなら、霊的な熱と光は太陽から本質を得るから、それは純粋な愛である。
qui est ipsa Vita; それはいのちそのものである。
et calor et lux naturalis trahunt essentiam ex sole qui est purus ignis, in quo absolute nihil vitae est; また自然的な熱と光は太陽から本質を得る、それは純粋な火である、その中に絶対的に(完全に)いのちの何ものもない。
ut supra dictum. 上に言われたように。
(3) 訳文
90. 天使たちは霊的であるので、霊的なもの以外の他の熱の中で、他の光の中で、生きることができない。しかし、人間は自然的なものの中にある以外の他の熱と他の光の中で生きることができない。なぜなら、霊的なものは霊的なものに、また自然的なものは自然的なものに適合するから。もし、天使が自然的な熱と光から最も微細なものですらそれを得るなら、滅びる。なぜなら、まったく彼のいのちと適合しないから。それぞれの人間は、自分の心の内的なものに関して霊である。人間は死ぬとき、自然界から完全に出て行き、そのすべてのものを残し、自然のものは何もない世界に入る。そしてこの世界の中で、自然から分離して生きる。、連続による連結が、すなわち、純粋なものと粗雑なもののような連結は何もないようにして生きる。しかし、前のものと後ろのもののような連絡があり、それらの連絡は対応によってしか存在しない。ここから、霊的な熱は、自然的な熱の純粋なものではなく、また霊的な光も自然的な光の純粋なものではなく、まったく別の本質からのものであることを明らかにすることができる。なぜなら、霊的な熱と光は、純粋な愛であり、いのちそのものである太陽から本質を得、また、自然的な熱と光は、純粋な火であり、前に言われたように、その中には絶対的に何のいのちもない太陽から本質を得るからである。
月: 2009年9月
原典講読『神の愛と知恵』 91, 92
(1) 原文
91. Quoniam tale discrimen est inter calorem et lucem unius et alterius mundi, patet clare unde est, quod illi qui in uno mundo sunt non possint videre illos qui in altero mundo sunt. Oculi enim hominis, qui ex luce naturali videt, sunt ex substantia sui mundi, et oculi angeli sunt ex substantia sui mundi; ita utrobivis formati ad recipiendum adaequate suam lucem. Ex his videri potest, quantum ex ignorantia cogitant illi, qui in fidem suam non admittunt, quod angeli et spiritus sint homines, quia oculis illos non vident.
(2) 直訳
Quoniam tale discrimen est inter calorem et lucem unius et alterius mundi, patet clare unde est, quod illi qui in uno mundo sunt non possint videre illos qui in altero mundo sunt. 一つともう一つの世界の熱と光の間にこのような相違があるので、はっきりと明らかである、そこからである、一つの世界の中にいる者たちは、他の世界にいる者たち、彼らを見ることができないこと。
Oculi enim hominis, qui ex luce naturali videt, sunt ex substantia sui mundi, et oculi angeli sunt ex substantia sui mundi; なぜなら、人間の目は、その者は自然的な光から見る、その世界の実体(物質)からである、また天使たちの目はその世界の実体からであるから。
ita utrobivis formati ad recipiendum adaequate suam lucem. このようにどちらの場所にもその光を適当に受け入れるために形作られている。
Ex his videri potest, quantum ex ignorantia cogitant illi, qui in fidem suam non admittunt, quod angeli et spiritus sint homines, quia oculis illos non vident. これらから見られることができる、どれほど大きい無知から彼らは考えているか、自分の信念の中に入ることを許さない者ら、天使と霊たちは人間であること、彼らの目で見ないので。
(3) 訳文
91. 一つともう一つの世界の熱と光の間にこのような相違があるので、そこから、一つの世界の中にいる者たちは他の世界にいる者たちを見ることができないことははっきりと明らかである。なぜなら、自然的な光から見る人間の目は、その世界の実体からできており、天使たちの目はその世界の実体からできているから。このように、どちらの場所でもその光を受け入れるのに適するよう形作られている。これらから、自分たちの目で見ないので、天使と霊たちが人間であることを自分の信念の中に入ることを許さない者らは、どれほど大きい無知から考えているか知ることができる。
(1) 原文
92. Hactenus ignotum fuit, quod angeli et spiritus sint in prorsus alia luce et in alio calore, quam homines; immo ignotum fuit quod alia lux et alius calor detur. Homo enim cogitatione sua non altius penetravit quam in interiora aut puriora naturae; quare etiam multi finxerunt habitacula angelorum et spirituum in aethere, et quidam in stellis, ita intra naturam, et non supra seu extra illam: cum tamen angeli et spiritus sunt prorsus supra seu extra naturam, inque suo mundo qui sub alio Sole est. Et quia in illo mundo spatia sunt apparentiae, ut supra demonstratum est, ideo non potest dici quod sint in aethere nec in stellis; sunt enim una cum homine, conjuncti ejus spiritus affectioni et cogitationi; homo enim est spiritus; ex illo cogitat et vult; quare mundus spiritualis est ubi homo, et prorsus non dissitus ab illo. Verbo, omnis homo quoad interiora mentis suae est in illo mundo in medio spirituum et angelorum ibi; ac cogitat ex luce ejus, et amat ex calore ejus.
(2) 直訳
Hactenus ignotum fuit, quod angeli et spiritus sint in prorsus alia luce et in alio calore, quam homines; これまで無知であった、天使と霊たちが完全に他の光の中と他の熱の中にいること、人間に比べて。
immo ignotum fuit quod alia lux et alius calor detur. 実に、無知であった、他の光と他の熱が存在すること。
Homo enim cogitatione sua non altius penetravit quam in interiora aut puriora naturae; なぜなら、人間は、自分の思考によって高いところへ達しないから、自然の内的なものまたは純粋なものよりも。
quare etiam multi finxerunt habitacula angelorum et spirituum in aethere, et quidam in stellis, ita intra naturam, et non supra seu extra illam: それゆえ、また多くの者は天使と霊たちの住まいはエーテルの中と想像した、またある者は星の中、このように自然の中に、またその上または外でなく。
cum tamen angeli et spiritus sunt prorsus supra seu extra naturam, inque suo mundo qui sub alio Sole est. そのときそれでも、天使と霊たちは完全に自然の上または外にいる、また自分の世界の中に〔いる〕それは他の太陽の下にある。
Et quia in illo mundo spatia sunt apparentiae, ut supra demonstratum est, ideo non potest dici quod sint in aethere nec in stellis; またその世界の中で空間は外観であるので、上に示されたように、それゆえ、言われることはできない、エーテルの中に星の中にも存在すること。
sunt enim una cum homine, conjuncti ejus spiritus affectioni et cogitationi; なぜなら、人間と一つであるから、彼の霊の情愛と思考に結合して。
homo enim est spiritus; なぜなら、人間は霊であるから。
ex illo cogitat et vult; それから考え、意志する。
quare mundus spiritualis est ubi homo, et prorsus non dissitus ab illo. それゆえ、霊界はそこに人間はいる、またまったく彼から遠く離れていない。
Verbo, omnis homo quoad interiora mentis suae est in illo mundo in medio spirituum et angelorum ibi; 一言でいえば、すべての人間は自分の心の内的なものに関して、その世界の中に、そこに霊と天使たちの真ん中にいる。
ac cogitat ex luce ejus, et amat ex calore ejus. そしてその光から考える、またその熱から愛する。
(3) 訳文
92. これまで、人間と比べて天使と霊たちが完全に他の光と他の熱の中にいることに無知であった。実に、他の光と他の熱が存在することに無知であった。なぜなら、人間は、自分の思考によって、自然の内的なものまたは純粋なものよりも高いところへ達しないから。それゆえ、また多くの者は天使と霊たちの住まいはエーテルの中、またある者は星の中である、このように自然の中にあって、その上または外ではない、と想像した。そのときそれでも、天使と霊たちは完全に自然の上または外に、他の太陽の下にある自分の世界の中にいる。また前に示されたように、その世界の中で空間は外観であるので、それゆえ、エーテルの中に星の中にも存在する、と言われることはできない。なぜなら、人間の霊の情愛と思考に結合して、人間と一つであるから。なぜなら、人間は霊であり、霊から考え、意志するから。それゆえ、霊界は人間のいるところにあり、遠く離れたものではまったくない。一言でいえば、すべての人間は自分の心の内的なものに関して、その世界の中に、そこの霊と天使たちの真ん中にいて、その光から考え、その熱から愛するのである。
原典講読『神の愛と知恵』 93, 94, 95
QUOD SOL ILLE NON SIT DEUS, SED
QUOD SIT PROCEDENS EX DIVINO AMORE ET DIVINA SAPIENTIA DEI HOMINIS:
SIMILITER CALOR ET LUX EX ILLO SOLE.
その太陽は神ではない、しかし
神人間の神的な愛と神的な知恵から発出するものであること
同様にその太陽から熱と光〔が発出している〕
(1) 原文
93. Per Solem illum conspicuum angelis, ex quo illis est calor et lux, non intelligitur Ipse Dominus, sed intelligitur primum procedens ab Ipso, quod est summum caloris spiritualis. Summum caloris spiritualis est spiritualis ignis, qui est Divinus Amor et Divina Sapientia in sua prima correspondentia. Inde est, quod Sol ille appareat igneus, et quoque quod sit igneus angelis, sed non hominibus. Ignis qui ignis hominibus non est spiritualis sed est naturalis; inter quos discrimen est sicut inter vivum et mortuum. Quare Sol spiritualis per calorem vivificat spirituales, et redintegrat spiritualia: sol autem naturalis quidem similiter naturales et naturalia, sed non ex se, verum per influxum caloris spiritualis, cui succenturiatam opem fert.
(2) 直訳
Per Solem illum conspicuum angelis, ex quo illis est calor et lux, non intelligitur Ipse Dominus, sed intelligitur primum procedens ab Ipso, quod est summum caloris spiritualis. 天使たちに明らかに見られるその太陽によって、それ〔太陽〕から彼らに熱と光がある、主そのものが意味されない、しかし、その方から発出する最初のものが意味される、それは霊的な熱の最高のものである。
Summum caloris spiritualis est spiritualis ignis, qui est Divinus Amor et Divina Sapientia in sua prima correspondentia. 霊的な熱の最高のものは霊的な火である、それは神的な愛と神的な知恵である、その中に最初の対応(物)。
Inde est, quod Sol ille appareat igneus, et quoque quod sit igneus angelis, sed non hominibus. ここからである、その太陽は火に見える、そしてまた、天使たちに(とって)火である、しかし、人間に(とって)〔の火〕ではない。
Ignis qui ignis hominibus non est spiritualis sed est naturalis; 火、それは人間に(とっての)火、霊的なものでなく、しかし自然的なものである。
inter quos discrimen est sicut inter vivum et mortuum. それらの間に相違がある、生きたものと死んだものの間のように。
Quare Sol spiritualis per calorem vivificat spirituales, et redintegrat spiritualia: それゆえ、霊的な太陽は熱によって霊的なものを生かす(活気を与える)、また霊的なものを回復させる。
sol autem naturalis quidem similiter naturales et naturalia, sed non ex se, verum per influxum caloris spiritualis, cui succenturiatam opem fert. しかしながら、自然的な太陽は確かに同様に自然的なもの☆と自然的なもの☆に〔している〕、しかしそれ自体からではない、しかし霊的な熱の流入によって、それに補助の(副次的な)働きをもたらす。
☆ わざと「自然的なもの」としました。違いがおわかりでしょうか? ラテン語には「性・数・格」があり、これが便利な働きをします。もとは形容詞naturalis「自然的な」です。ここはもちろん「実詞」として使われています。naturalesは複数男性(女性も同じ)主格、naturaliaは複数中性主格です。違いは男性(女性)と中性であり、形容詞の男性はほとんどの場合その行動主体となる人物を表わします。中性はそうした「もの」です、抽象名詞の場合もあります。女性の場合はたいてい抽象名詞であり「~性」ととらえればだいたい間に合います。例えば「美しい」という形容詞は、男性なら「(男の)美しい人」、中性なら「美しいもの」(または抽象名詞「美」)、そして女性なら抽象名詞「美」かまたは「美しい女性」です。どちらかは文脈で判断します。
(3) 訳文
93. 天使たちに明らかに見られ、彼らが熱と光を得ているその太陽によって、主ご自身が意味されるのではなく、その方から発出する最初のものである霊的な熱の最高のものが意味される。霊的な熱の最高のものは、霊的な火であって、それは神的な愛と神的な知恵の最初の対応物である。ここからで、その太陽は火に見え、そしてまた天使たちに火であるが、しかし、人間に火ではない。人間に火である火は、霊的なものでなく、自然的なものである。それらの間には、生きたものと死んだものの間のような相違がある。それゆえ、霊的な太陽は熱によって霊的なものを生かし、また霊的なものを回復させる。しかし、自然的な太陽は確かに自然的な人間や自然的なものに対し同様であるが、自体からではなく、霊的な熱の流入によって、副次的に働いている。
(1) 原文
94. Ille ignis spiritualis, in quo etiam lux est in sua origine, fit calor et lux spiritualis, quae decrescunt in procedendo; et decrescentia fit per gradus, de quibus in sequentibus. Hoc ab antiquis repraesentatum est per circulos ex igne rutilos et ex luce splendentes circum caput Dei; quae repraesentatio etiam hodie communis est, cum sistitur Deus ut Homo in picturis.
(2) 直訳
Ille ignis spiritualis, in quo etiam lux est in sua origine, fit calor et lux spiritualis, quae decrescunt in procedendo; この霊的な火は、その中にまた光がある、その中に起源、霊的な熱と光になる、それらは減少する、発出する中で。
et decrescentia fit per gradus, de quibus in sequentibus. また減少は段階によって行なわれる、それらについて続くものの中で。
Hoc ab antiquis repraesentatum est per circulos ex igne rutilos et ex luce splendentes circum caput Dei; これは古代人により赤い火からの、また神の頭のまわりの光り輝く光からの輪によって表象された。
quae repraesentatio etiam hodie communis est, cum sistitur Deus ut Homo in picturis. その表象は今日でもまた普通である、神が人間として絵画の中に示されるとき。
(3) 訳文
94. この霊的な火は、その中にまた光の起源があるが、霊的な熱と光になり、それらは発出するうちに減少する。減少は段階によって行なわれるが、段階については後で述べよう。これは古代人により、赤い火の輪、また神の頭のまわりの輝く光の輪によって表象された。今日でもまた、その表象は神が人間として絵画の中に示されるとき一般的に行われている。
(1) 原文
95. Quod Amor producat calorem, et sapientia lucem, manifestum est ex ipsa experientia: homo dum amat incalescit, et cum ex sapientia cogitat videt res quasi in luce; ex quo patet, quod primum procedens amoris sit calor, et primum procedens sapientiae sit lux. Quod correspondentiae sint etiam, patet; nam calor non existit in ipso amore, sed ex illo in voluntate et inde in corpore; et lux non existit in sapientia, sed in intellectus cogitatione et inde in loquela. Quare amor et sapientia sunt essentia et vita caloris et lucis: calor et lux sunt procedentia; et quia sunt procedentia, sunt etiam correspondentiae.
(2) 直訳
Quod Amor producat calorem, et sapientia lucem, manifestum est ex ipsa experientia: 愛は熱を生み出すことは、また知恵は光を、経験そのものから明らかである。
homo dum amat incalescit, et cum ex sapientia cogitat videt res quasi in luce; 人間は愛するとき熱くなる、また知恵から考えるとき、物事をいわば光の中で見る。
ex quo patet, quod primum procedens amoris sit calor, et primum procedens sapientiae sit lux. このことから明らかである、愛の最初に発出するものは熱である、また知恵の最初に発出するものは光であること。
Quod correspondentiae sint etiam, patet; 〔これらは〕対応でもあることは、明らかである。
nam calor non existit in ipso amore, sed ex illo in voluntate et inde in corpore; なぜなら、熱は愛そのもの中に存在するようにならない(生じない)から、しかし、それ〔愛〕から意志の中に、またここから身体の中に。
et lux non existit in sapientia, sed in intellectus cogitatione et inde in loquela. また光は知恵の中に存在するようにならない(生じない)、しかし、理解力の思考の中に、またここから話しの中に。
Quare amor et sapientia sunt essentia et vita caloris et lucis: それゆえ、愛と知恵は熱と光の本質といのちである。
calor et lux sunt procedentia; 熱と光は発出されるものである。
et quia sunt procedentia, sunt etiam correspondentiae. また発出されるものであるので、対応するものでもある。
(3) 訳文
95. 愛は熱を生み出し、知恵は光を生み出すことは経験そのものから明らかである。人間は愛するとき熱くなり、また知恵から考えるとき物事をいわば光の中で見ている。このことから、愛の最初に発出するものは熱であり、知恵の最初に発出するものは光であることが明らかである。また対応でもあることも明らかである。なぜなら、熱は愛そのもの中ではなく、愛から意志の中に、またここから身体の中に存在するようになり、また光は知恵の中にではなく、理解力の思考の中に、またここから話しの中に存在するようになるから。それゆえ、愛と知恵は熱と光の本質といのちである。熱と光は発出されるものであり、発出されるものであるので、対応するものでもある。
原典講読『神の愛と知恵』 96, 97, 98
(1) 原文
96. Quod Lux spiritualis sit prorsus distincta a luce naturali, potest quisque scire, si ad mentis suae cogitationes attendit. Mens enim cum cogitat, videt objecta sua in luce, et illi qui spiritualiter cogitant, vident vera, et hoc in media nocte aeque bene ut in die. Quare etiam de intellectu praedicatur lux, et dicitur videre; nam de illis quae alius loquitur, dicit alter quandoque, quod videat quod ita sit, hoc est, intelligat. Intellectus quia est spiritualis, non potest ita videre ex luce naturali; lux enim naturalis non inhaeret, sed abit cum sole. Unde patet, quod intellectus gaudeat alia luce, quam oculus; et quod illa lux ex alia origine sit.
(2) 直訳
Quod Lux spiritualis sit prorsus distincta a luce naturali, potest quisque scire, si ad mentis suae cogitationes attendit. 霊的な光が自然的な光から完全に分離していることは、だれも知ることができる、もし、自分の心の思考に注意するなら。
Mens enim cum cogitat, videt objecta sua in luce, et illi qui spiritualiter cogitant, vident vera, et hoc in media nocte aeque bene ut in die. なぜなら、心は考えるとき、その対象を光の中で見るから、また彼ら霊的に考える者たちは、真理を見る、また夜の真ん中のこれを日の中のように等しくよく〔見る〕。
Quare etiam de intellectu praedicatur lux, et dicitur videre; それゆえ、また光は理解力に属性づけられる☆、また見ることが言われる。
☆ praedicoは「de+用語」を伴って「属性とする、属性づける」という意味です。
nam de illis quae alius loquitur, dicit alter quandoque, quod videat quod ita sit, hoc est, intelligat. なぜなら、他の者が話すことそれらについて、時々、他の者に言うから、そのようであることを見ること、すなわち、理解する。
Intellectus quia est spiritualis, non potest ita videre ex luce naturali; 理解力は霊的なものなので、自然的な光からこのように見ることはできない。
lux enim naturalis non inhaeret, sed abit cum sole. なぜなら、自然的な光は定着しない☆、しかし、太陽とともに去るから。
☆ inhaereoは「固定して残る、定着する、こびりつく」などの意味です。どこに定着するのか、となれば「心の中」なので、柳瀬訳は「人間の中に存在しない」、長島訳は「人に備わったものではありません」となりますが、どちらも意訳し過ぎと思います。
Unde patet, quod intellectus gaudeat alia luce, quam oculus; それゆえ(そこから)明らかである、理解力は他の光を享受すること、目以外の〔光を〕。
et quod illa lux ex alia origine sit. またその光は他の起源からであること。
(3) 訳文
96. 霊的な光が自然的な光から完全に分離していることは、自分の心の思考に注意するなら、だれも知ることができる。なぜなら、心は考えるとき、その対象を光の中で見、また霊的に考える者たちは、真理を見、これを夜中であっても日中と同じようによく見るから。それゆえ、また光は理解力に属性づけられ、また「見る」と言われる。なぜなら、他の者が話すことについて、時々、他の者に、そのようであることを「見る」と言うから、すなわち、理解するのである。理解力は霊的なものなので、このように見ることは自然的な光からではできない。なぜなら、自然的な光は定着しないで、太陽とともに去るから。ここから、理解力は目以外の他の光を享受していること、またその光は他の起源からであることが明らかである。
(1) 原文
97. Caveat sibi quisque, ne cogitet, quod Sol mundi spiritualis sit ipse Deus; Ipse Deus est Homo; primum procedens ex Ipsius Amore et Sapientia est igneum spirituale, quod apparet coram angelis ut Sol: quare cum Dominus Se manifestat angelis in Persona, manifestat Se ut Homo, et hoc quandoque in Sole, quandoque extra Solem.
(2) 直訳
Caveat sibi quisque, ne cogitet, quod Sol mundi spiritualis sit ipse Deus; だれも自分自身を用心(警戒)するべきである☆、霊界の太陽は神自体(そのもの)ではないこと。
☆ caveatが未来形なので、こう訳すことになります、英語の「意志未来」です。
Ipse Deus est Homo; 神自体(そのもの)は人間である。
primum procedens ex Ipsius Amore et Sapientia est igneum spirituale, quod apparet coram angelis ut Sol: その方の愛と知恵から最初に発出するものは霊的な火(のようなもの)☆である、それは天使たちの前に太陽のように見える。
☆ 名詞ignusは「火」、形容詞igneusは「火の(ような)」です。しかし、実詞とみれば「火」と変わりません。柳瀬訳は「火のような霊的な・・・」と形容詞を忠実に守って訳しています。
quare cum Dominus Se manifestat angelis in Persona, manifestat Se ut Homo, et hoc quandoque in Sole, quandoque extra Solem. それゆえ、主ご自身が天使たちに「人物」☆で現われるとき、ご自分を人間として現わす、またこれはある時は太陽の中に、またある時は太陽の外に。
☆ personaの意味はまず第一に「人物」です、続いて「人間の形、人物像」そして「人物の個性、性格」などとなります。in personaには「自分で、本人が」の意味もあります。神の場合「人格」でなく「位格、ペルソナ」ともします。ここは「人間の形」がぴったりとは思いますが、直後に「人間として現わす」があるので、どうしても同語反復の感じがしてしまいます。
(3) 訳文
97. だれも、霊界の太陽は神そのものではないことを用心すべきである。神そのものは人間である。その方の愛と知恵から最初に発出するものは霊的な火であり、それは天使たちの前に太陽のように見える。それゆえ、主ご自身が天使たちに「人物」で現われるとき、ご自分を人間として現わし、時には太陽の中に、また時には太陽の外に現われる。
(1) 原文
98. Ex illa correspondentia est, quod Dominus in Verbo non modo dicatur “Sol,” sed etiam “Ignis” et “Lux;” et per “Solem” intelligitur Ipse quoad Divinum Amorem et Divinam Sapientiam simul; per “Ignem” Ipse quoad Divinum Amorem, et per “Lucem” Ipse quoad Divinam Sapientiam.
(2) 直訳
Ex illa correspondentia est, quod Dominus in Verbo non modo dicatur “Sol,” sed etiam “Ignis” et “Lux;” その対応からである、みことばの中で主が「太陽」と言われるだけでなく、しかしまた「火」と「光」。
et per “Solem” intelligitur Ipse quoad Divinum Amorem et Divinam Sapientiam simul; また「太陽」によってその方が意味される、神的な愛と神的な知恵に関して一緒に。
per “Ignem” Ipse quoad Divinum Amorem, et per “Lucem” Ipse quoad Divinam Sapientiam. 「火」によって神的な愛に関するその方が、また「光」によって神的な知恵に関するその方が〔意味される〕。
(3) 訳文
98. その対応から、みことばの中で主が「太陽」とだけでなく、また「火」と「光」とも言われる。そして「太陽」によって神的な愛と神的な知恵を一緒にしたその方が、「火」によって神的な愛に関するその方が、また「光」によって神的な知恵に関するその方が意味される。