原典講読『神の愛と知恵』 83, 84

       PARS SECUNDA
         第二部
     QUOD DIVINUS AMOR ET DIVINA SAPIENTIA
     APPAREANT IN MUNDO SPIRITUALI UT SOL.
       神的な愛と神的な知恵は
     太陽として霊界の中に見られること
(1) 原文
83. Sunt duo mundi, spiritualis et naturalis; et mundus spiritualis non trahit quicquam ex mundo naturali, nec mundus naturalis ex mundo spirituali; sunt prorsus distincti; communicant solum per correspondentias, quae quales sunt, alibi multis ostensum est. Ad hoc illustrandum, sit hoc exemplum. Calor in mundo naturali correspondet bono charitatis in mundo spirituali, ac lux in mundo naturali correspondet vero fidei in mundo spirituali. Quod calor et bonum charitatis, ac lux et verum fidei prorsus distincta sint, quis non videt? Ex prima intuitione apparent illa ita distincta, sicut duo prorsus diversa; ita apparent si cogitatur, quid commune habet bonum charitatis cum calore, et quid verum fidei cum luce; cum tamen calor spiritualis est illud bonum, et lux spiritualis est illud verum. Haec tametsi ita distincta in se sunt, usque unum faciunt per correspondentiam; unum faciunt ita, ut dum homo in Verbo legit “calorem” et “lucem,” tunc spiritus et angeli, qui apud hominem sunt, pro “calore” [1]percipiant charitatem, et pro “luce” fidem. Hoc exemplum adductum est, ut sciatur, quod duo mundi, spiritualis et naturalis, ita distincti sint, ut inter se nihil commune habeant; sed usque ita creati ut communicent, immo conjungantur, per correspondentias.
[1] percipiant pro “percipiunt”
(2) 直訳
Sunt duo mundi, spiritualis et naturalis; 二つの世界がある、霊的なと自然的な。
et mundus spiritualis non trahit quicquam ex mundo naturali, nec mundus naturalis ex mundo spirituali; また霊界は自然界から何も得ない、自然界も霊界から〔得〕ない。
sunt prorsus distincti; 完全に分離している。
communicant solum per correspondentias, quae quales sunt, alibi multis ostensum est. 単に対応によって連絡(連結)☆している。
☆ communicoの訳語は「連絡する」のほうが正しく、そうしたいのですが、なじみがなので連結でしょうね、「結」の感じはよくないので「連なる」もありますが、これだとまた違う意味が生じてしまいます。
Ad hoc illustrandum, sit hoc exemplum. このことを説明するために、この例がある〔接続法〕。
Calor in mundo naturali correspondet bono charitatis in mundo spirituali, ac lux in mundo naturali correspondet vero fidei in mundo spirituali. 自然界の中の熱は霊界の中の仁愛の善に対応する、そして自然界の中の光は霊界の中の信仰の真理に対応する。
Quod calor et bonum charitatis, ac lux et verum fidei prorsus distincta sint, quis non videt? 熱と仁愛の善は、そして光と信仰の真理は、完全に別ものであること、だれが見ないか?
Ex prima intuitione apparent illa ita distincta, sicut duo prorsus diversa; 最初の考慮からそれらがこのように別ものに見える、二つの完全に異なったもののように。
ita apparent si cogitatur, quid commune habet bonum charitatis cum calore, et quid verum fidei cum luce; このように見える、もし考えられるなら、何を共通に持つか、仁愛の善は熱と、また何を、信仰の真理は光と。
cum tamen calor spiritualis est illud bonum, et lux spiritualis est illud verum. そのときそれでも、霊的な熱はその善である、また霊的な光はその真理である。
Haec tametsi ita distincta in se sunt, usque unum faciunt per correspondentiam; これらはたとえこのように本質的に(それ自体で)別ものであっても、それでも対応によって一つとなっている。
unum faciunt ita, ut dum homo in Verbo legit “calorem” et “lucem,” tunc spiritus et angeli, qui apud hominem sunt, pro “calore” [1]percipiant charitatem, et pro “luce” fidem. このように一つとなっている、人間がみことばの中で「熱」と「光」を読む時、その時、霊と天使たちは、彼らは人間のもとにいる、「熱」の代わりに仁愛を知覚するように、また「光」の代わりに信仰を。
Hoc exemplum adductum est, ut sciatur, quod duo mundi, spiritualis et naturalis, ita distincti sint, ut inter se nihil commune habeant; この例は提示された、知られるために、二つの世界、霊的なと自然的な、このように別ものである、それ自体の間に(互いに)何も共通なものを持たないように。
sed usque ita creati ut communicent, immo conjungantur, per correspondentias. しかし、それでも、このように創造されている、連絡するように、実に、結合される、対応によって。
[1] percipiant pro “percipiunt” 注[1] 「percipiunt」の代わりにpercipiant〔すなわち、文法的にみて、直説法でなく、接続法が要求されます。直説法legitをtunc受けて「時間+期待」の意味で接続法を用います。ただ、私は「事実」を述べている、という意味で直説法のままもありうると思います〕
(3) 訳文
83. 霊界と自然界の二つの世界があり、霊界は自然界から、自然界もまた霊界から何も得ず、完全に分離しており、ただ対応によって連結している。このことを次の例で説明しよう。
 自然界の熱は霊界の仁愛の善に対応し、そして自然界の光は霊界の信仰の真理に対応する。熱と仁愛の善は、そして光と信仰の真理は完全に別ものであることを、だれが知らないか? 最初の考えでは、それらは二つの完全に異なったが別もののように見える。仁愛の善は熱と、また信仰の真理は光と、何を共有するのか、と考えるとき、このように見える。そのときそれでも、霊的な熱はその善であり、また霊的な光はその真理である。これらはこのように本質的に別ものであっても、それでも対応によって一つとなっている。みことばの中に、人間が「熱」と「光」を読む時、人間のもとにいる霊と天使たちは、「熱」の代わりに仁愛を、また「光」の代わりに信仰を知覚するように、そのように一つとなっている。
 この例は霊界と自然界の、二つの世界が、互いに何も共有しないようにほどに共通なものを持たないように、このように別ものであるが、それでも、対応によって連結し、実に、結合するように創造されていることを知るために、示したのである。
(1) 原文
84. Quoniam duo illi mundi ita distincti sunt, perspicue videri potest, quod mundus spiritualis sub alio Sole sit quam mundus naturalis: in mundo enim spirituali aeque est calor et lux, ut in mundo naturali; sed calor ibi est spiritualis, et lux similiter, et calor spiritualis est bonum charitatis, et lux spiritualis est verum fidei. Nunc quia calor et lux non possunt aliunde originem ducere quam ex sole, constare potest, quod in mundo spirituali sit alius Sol quam in mundo naturali, tum etiam quod Sol mundi spiritualis sit in sua essentia talis, ut ex illo calor et lux spiritualis possit existere, et quod sol mundi naturalis sit in sua essentia talis, ut ex illo calor [et lux] naturalis possit existere. Omne spirituale, quod se refert ad bonum et verum, non aliunde potest exoriri, quam ex Divino Amore et Divina Sapientia; omne bonum enim est amoris, et omne verum est sapientiae: quod non aliunde, omnis sapiens potest videre.
(2) 直訳
Quoniam duo illi mundi ita distincti sunt, perspicue videri potest, quod mundus spiritualis sub alio Sole sit quam mundus naturalis: 二つのこれらの世界はこのように別ものであるので、はっきりと見られることができる、霊界は他の太陽の下にある、自然界よりも(と比べて)。
in mundo enim spirituali aeque est calor et lux, ut in mundo naturali; なぜなら、霊界の中に等しく熱と光があるから、自然界の中のように。
sed calor ibi est spiritualis, et lux similiter, et calor spiritualis est bonum charitatis, et lux spiritualis est verum fidei. しかし、熱はそこに霊的である、また光も同様に、また霊的な熱は仁愛の善である、また霊的な光は信仰の真理である。
Nunc quia calor et lux non possunt aliunde originem ducere quam ex sole, constare potest, quod in mundo spirituali sit alius Sol quam in mundo naturali, tum etiam quod Sol mundi spiritualis sit in sua essentia talis, ut ex illo calor et lux spiritualis possit existere, et quod sol mundi naturalis sit in sua essentia talis, ut ex illo calor naturalis possit existere. そこで、熱と光は太陽から以外の別の出所から導く(得る)ことはできないので、明らかにすることができる、霊界の中に他の太陽があること、自然界の中以外の、さらにまた霊界の太陽はその本質の中でこのようなものであること、それから霊的な熱と光が存在するようになる★ことができるような、また自然界の太陽はその本質の中でこのようなものであること、それから熱☆1が存在するようになることができるような☆2。
☆1 「熱」とありますが、ここは「熱と光」でしょう。しかし、その前の★calor et lux…possitの個所から文が乱れているように思えます。すなわち、ここは文法的には(複数なので)possuntでなくてはなりません、すなわち、et luxの意識がここでなくなっていたようです。霊界と自然界のどちらの太陽も、calor et lux…possuntとするかcalor…possitと統一すれば「乱れ」はなくなります。
☆2 「また自然界の太陽・・・」の個所は柳瀬訳から抜け落ちています。
Omne spirituale, quod se refert ad bonum et verum, non aliunde potest exoriri, quam ex Divino Amore et Divina Sapientia; すべての霊的なものは、それは善と真理に関係する、別の出所から発生する(存在するようになる)ことができない、神的な愛と神的な知恵から以外の。
omne bonum enim est amoris, et omne verum est sapientiae: なぜなら、すべての善は愛のものであるから、またすべての真理は知恵のものである。
quod non aliunde, omnis sapiens potest videre. 別の出所からでないこと、すべての賢明な者は見ることができる。
(3) 訳文
84. これら二つの世界は、このように別ものであるので、自然界と比べて霊界は他の太陽の下にあることを、はっきりと知ることができる。なぜなら、自然界のように、霊にも等しく熱と光があるから。しかし、そこの熱は、また光も同様に霊的であり、霊的な熱は仁愛の善、霊的な光は信仰の真理である。さて、熱と光は太陽から以外の別のところから導得ることはできないので、霊界の中には自然界の太陽以外の他の太陽があり、さらにまたその霊界の太陽はその本質では、それから霊的な熱と光が存在するようになるようなもの、また自然界の太陽はその本質では、それから熱が存在するようになることができるようなものであることを明らかにすることができる。善と真理に関係するすべての霊的なものは、神的な愛と神的な知恵以外の別のところから発生することができない。なぜなら、すべての善は愛のものであり、すべての真理は知恵のものであるから。すべて賢明な者は、別のところからでないことを知ることができる。