原典講読『神の愛と知恵』 81, 82

(1) 原文
81. Abstrahe spatium, et prorsus nega vacuum, et cogita tunc de Divino Amore et de Divina sapientia, quod sint ipsa Essentia abstracto spatio et negato vacuo; cogita dein ex spatio, et percipies, quod Divinum sit in maximis et minimis spatii, idem; non datur enim in Essentia abstracta a spatio magnum et parvum, sed idem.
(2) 直訳
Abstrahe spatium, et prorsus nega vacuum, et cogita tunc de Divino Amore et de Divina sapientia, quod sint ipsa Essentia abstracto spatio et negato vacuo; 空間を引き離せ、また完全に(真)空☆を否定せよ、またその時、神的な愛についてと神的な知恵について考えよ、本質そのものであることを、空間が引き離され、(真)空が否定されて。
☆ 「ほんとうに何もなくからっぽ」の意味で「真空」の訳語を使いたいのですが、「真空」に定まった意味があるので、避けるべきでしょうか?
cogita dein ex spatio, et percipies, quod Divinum sit in maximis et minimis spatii, idem; その後、空間から考えよ、するとあなたは知覚する(認める)〔未来形〕、神性は空間の最大のものと最小のものの中に、同じであること。
non datur enim in Essentia abstracta a spatio magnum et parvum, sed idem. なぜなら、空間から切り離された(抽象された)本質の中に大きいと小さいは存在しないから、しかし、同じ。
(3) 訳文
81. 空間を引き離し、また空(くう)を完全に否定せよ、またその時、神的な愛と神的な知恵について、空間を引き離し、空を否定して、本質そのものであることを考えよ。その後、空間から考えよ、あなたは、神性が空間の最大のものと最小のものの中で同じであることを認めるはずである。なぜなら、空間から切り離された本質の中で大きいと小さいは存在せず、同じであるから。
(1) 原文
82. Hic de vacuo aliquid dicetur. Audivi quondam angelos loquentes cum Newtono de vacuo, dicentes quod ideam vacui ut nihili non sustineant; quia in mundo suo qui est spiritualis, ac intra seu supra spatia et tempora mundi naturalis, aeque sentiunt, cogitant, afficiuntur, amant, volunt, respirant, immo loquuntur et agunt; quae nusquam possunt dari in vacuo ut nihilo, quia nihil est nihil, et de nihilo non aliquid praedicabile est. Dixit Newtonus, quod sciat quod Divinum quod Est impleat omnia, et quod ipse horreat ad ideam nihili de vacuo, quia illa est destructiva omnium: hortans illos, qui de vacuo loquuntur cum illo, ut sibi caveant ab idea nihili, vocans illam deliquium, quia in nihilo non datur ulla mentis actualitas.
(2) 直訳
Hic de vacuo aliquid dicetur. ここに(真)空について何らかのものが言われる。
Audivi quondam angelos loquentes cum Newtono de vacuo, dicentes quod ideam vacui ut nihili non sustineant; 私はかつて天使たちがニュートンと(真)空について話しているのを聞いた、無としての(真)空の観念は支持しないことを言って。
quia in mundo suo qui est spiritualis, ac intra seu supra spatia et tempora mundi naturalis, aeque sentiunt, cogitant, afficiuntur, amant, volunt, respirant, immo loquuntur et agunt; 自分たちの世界の中で、それは霊的である、そして自然的な世界の空間と空間の内部にあるいは上方に、等しく感じ、考え、働きかけられ、愛し、意志し、呼吸する、実に(それどころか)話し、行動する。
quae nusquam possunt dari in vacuo ut nihilo, quia nihil est nihil, et de nihilo non aliquid praedicabile est. それらは決して無としての(真)空の中に存在することができない、無は無であるので、また(真)空について何か叙述される☆ことができない。
☆ praedicableの訳語はこれでもよいのですが「属性とされることができる」がもっとよいでしょう。
Dixit Newtonus, quod sciat quod Divinum quod Est impleat omnia, et quod ipse horreat ad ideam nihili de vacuo, quia illa est destructiva omnium: ニュートンは言った、神性は、それは「存在する」☆1、すべてのものを満たすことを〔私は〕知っていること、また自分自身(が)恐怖を感じる、(真)空について無の観念に、それはすべてのものを☆2破壊するので。
☆1 quod Estとestが強調されてEstとなっています。「神性は「存在し」、すべてのものを満たす」ということですが、どう表現すればよいのでしょうか。
☆2 destructivusは属格をとります。
hortans illos, qui de vacuo loquuntur cum illo, ut sibi caveant ab idea nihili, vocans illam deliquium, quia in nihilo non datur ulla mentis actualitas. 彼☆1をうながして(説得して)、(真)空について彼☆2と話す者は、自分自身に無の観念から用心すること、それを気絶(失神状態)と呼んで、無の中に何も心の現実化(行動での実現)は存在しないので。
☆1 この「彼」はもちろんqui以下です。
☆2 この「彼」がちょっとわかりずらいですが、間接話法なのでニュートンですね。
(3) 訳文
82. ここで、空(くう)について言っておこう。
 私はかつて天使たちが、無としての空の観念は支持しない、と言いながら、ニュートンと空について話しているのを聞いた。霊的であり、そして自然的な世界の空間と空間の内部あるいは上方にある自分たちの世界で、〔私たちは〕等しく感じ、考え、働きかけられ、愛し、意志し、呼吸し、実に、話し、行動している。無は無であり、空について何かを属性とすることはできないので、それらは決して無としての空の中に存在することができない。ニュートンは「私は、神性が存在し、すべてのものを満たすことを知っている。また自分自身も、空について無の観念に恐怖を感じる、これはすべてのものを破壊するからである」と言い、「空について私と話す者は、心にあるものは無の中に何も現実化して存在することはないので、このことを気絶と呼んで、自分自身で無の観念を用心するように」とうながした。