原典講読『神の愛と知恵』 76

(1) 原文
76. Qui non scit, et ex aliqua perceptione potest cogitare de Deo absque tempore, prorsus non potest percipere Aeternum aliter quam aeternum temporis: et tunc non potest quam delirare in cogitatione de Deo ab aeterno; cogitat enim ex initio, ac initium unice est temporis. Delirium ejus fit tunc, quod Deus a se exstiterit, ex quo prone labitur in originem naturae a se; ex qua idea non exsolvi potest, nisi quam per spiritualem seu angelicam ideam de aeterno, quae est absque tempore, et dum absque tempore est, est Aeternum et Divinum idem, Divinum est Divinum in se, et non a se. Angeli dicunt, quod quidem percipere possint Deum ab aeterno; at nullo modo naturam ab aeterno, et minus naturam a se, et prorsus non naturam in se naturam; nam quod in se est, hoc est ipsum Esse, a quo omnia; et Esse in se est ipsa Vita, quae est Divinus Amor Divinae Sapientiae ac Divina Sapientia Divini Amoris. Hoc est angelis Aeternum, ita abstractum a tempore, sicut Increatum est a creato, seu Infinitum a finito, quorum ne quidem ratio datur.
(2) 直訳
Qui non scit, et ex aliqua perceptione potest cogitare de Deo absque tempore, prorsus non potest percipere Aeternum aliter quam aeternum temporis: 知らず☆、また何らかの知覚から時間なしに神について考えることができない者は、まったく時間の永遠以外の他の「永遠」を知覚することができない。
☆ non scitの内容がこのままではわかりませんが、文脈からは後ろのde Deo absque temporeですね。
et tunc non potest quam delirare in cogitatione de Deo ab aeterno; そしてその時、永遠からの神ついて、思考の中で気が狂うこと以外にできない。
cogitat enim ex initio, ac initium unice est temporis. なぜなら、始まりから考える、そして始まりは独特に時間のものであるから。
Delirium ejus fit tunc, quod Deus a se exstiterit, ex quo prone labitur in originem naturae a se; 彼の狂気(精神錯乱)はその時生じる、神はそれ自体から存在するようになること、そのことからまっさかさまにそれ自体からの自然の起源〔という観念〕の中に落ち込む。
ex qua idea non exsolvi potest, nisi quam per spiritualem seu angelicam ideam de aeterno, quae est absque tempore, et dum absque tempore est, est Aeternum et Divinum idem, Divinum est Divinum in se, et non a se. その観念から解かれることはできない、永遠についての霊的なまたは天使的な観念によってでないなら、それは時間なしのものである、また時間なし(のもの)である時、永遠と神性は同じである、神性はそれ自体(の中)で☆神性である、そしてそれ自体からではない。
☆ Divinu est Diminum in seについては後述のnaturam in se naturam参照。
Angeli dicunt, quod quidem percipere possint Deum ab aeterno; 天使たちは言う、確かに永遠からの神を知覚(把握)すること。
at nullo modo naturam ab aeterno, et minus naturam a se, et prorsus non naturam in se naturam; そして永遠からの自然はただ〔の少しも〕ない、またましてそれ自体からの自然〔はない〕、またまったく自然それ自体(の中)で☆自然は〔知覚(把握)でき〕ない。
☆ naturamu(またはDivinum) in se naturamはどう解釈すればよいのでしょうか?(naturamをDivinumに置き換えて考えてみてください)「自然そのものの中に存在する自然」、「自然そのものとしての自然」といった意味でしょう。in seには「本来」の意味があるので、「自然本来の自然」と訳せますが、それでは「本来の自然」とは何か、となってしまします。
nam quod in se est, hoc est ipsum Esse, a quo omnia; なぜなら、それ自体で(本質的に、本来)存在するものは、それはエッセそのものであるから、それからすべてのもの〔が存在する〕。
et Esse in se est ipsa Vita, quae est Divinus Amor Divinae Sapientiae ac Divina Sapientia Divini Amoris. またエッセは本質的に(それ自体)、いのちそのものである、それは神的な知恵の神的な愛と神的な愛の神的な知恵である。
Hoc est angelis Aeternum, ita abstractum a tempore, sicut Increatum est a creato, seu Infinitum a finito, quorum ne quidem ratio datur. これが天使たちに〔とっての〕永遠である、このように時間から切り離された(抽象された)、創造から〔切り離された〕創造されたのではないもの、あるいは有限から〔切り離された〕無限のように、それらの〔両者に〕決して割合は存在しない。
(3) 訳文
76. 時間なしの神について、知らず、また何らかの知覚から考えることができない者は、「永遠」を、時間の永遠以外のものとして、まったく知覚することができない。そして、永遠からの神ついて考えるとき、気が狂うしかない。なぜなら、始まりから考え、始まりは時間に特有のものであるから。彼の狂気は、神がそれ自体から存在するようになる、と考えるときに生じ、そのことから、自然はそれ自体に起源をもつ、という観念の中にまっさかさまに落ち込む。永遠について時間なしのものである霊的なまたは天使的な観念によってでないなら、その観念から解かれることはできない。時間なしのものであるとき、永遠と神性は同じであり、神性はそれ自体からではなく、それ自体のうちに神性である。
 天使たちは言っている、永遠からの神を確かに知覚している、そして永遠からの自然は少しも、ましてそれ自体からの自然は、そして自然それ自体のうちにある自然はまったく知覚できない。なぜなら、それ自体で存在するものは、エッセそのものであり、それからすべてのものが存在するから、またエッセは本質的に、いのちそのものであり、それは神的な知恵の神的な愛と神的な愛の神的な知恵であるから。
 これが天使たちにとっての永遠であり、創造されたのではないものは創造から、あるいは無限は有限から切り離されているように、時間から切り離されたものであり、それらの間に割合は決して存在しない。