原典講読『神の愛と知恵』 55, 56

     QUOD OMNIA IN UNIVERSO CREATO SINT DIVINI AMORIS
      ET DIVINAE SAPIENTIAE DEI HOMINIS RECIPIENTIA.
       創造された宇宙のすべてのものは神人間の
      神的な愛と神的な知恵の受け入れるものである。
(1) 原文
55. Notum est, quod omnia et singula universi a Deo creata sint; inde universum cum omnibus et singulis ejus in Verbo vocatur “opus manuum Jehovae.” Dicitur quod mundus in suo complexu creatus sit ex nihilo, et de nihilo fovetur idea plane nihili; cum tamen ex plane nihilo nihil fit, nec aliquid fieri potest. Hoc constans veritas est. Quare universum, quod est imago Dei, et inde plenum Deo, non potuit nisi quam in Deo a Deo creari; Deus enim est ipsum Esse, et ab Esse erit quod est; a nihilo quod non est, creare quod est, est prorsus contradictorium. Sed usque creatum in Deo a Deo, non est continuum ab Ipso; nam Deus est Esse in Se, et in creatis non est aliquid Esse in se; si in creatis foret aliquid Esse in se, foret id continuum a Deo, et continuum a Deo est Deus. Angelica idea de hoc talis est, quod creatum in Deo a Deo, sit sicut id in homine, quod traxerat ex vita ejus, sed a quo extracta est vita; quod tale est, ut conveniat vitae ejus, sed usque non est vita ejus. Hoc angeli confirmant ex multis, quae in caelo illorum existunt, ubi dicunt se esse in Deo, et Deum in illis, et tamen nihil Dei, quod Deus est, in suo Esse habere. Plura, ex quibus id confirmant, in sequentibus [1]afferentur; hic modo id sit pro scientia.
[1] afferentur pro “afferrentur”
(2) 直訳
Notum est, quod omnia et singula universi a Deo creata sint; よく知られている、宇宙のすべてのものと個々のものは神により創造されたこと。
inde universum cum omnibus et singulis ejus in Verbo vocatur “opus manuum Jehovae.” ここから宇宙はそのすべてのものと個々のものとともに、みことばの中で「エホバの手の業(作品)」と呼ばれている。
Dicitur quod mundus in suo complexu creatus sit ex nihilo, et de nihilo fovetur idea plane nihili; 言われる、世界は統一体として☆1、無から創造されたこと、また無について完全に無の観念が抱かれている☆2。
☆1 in (suo) complexuで「全体として、統一体として」という意味です。
☆2 foveoは「心に抱く」という意味です。長島訳は(考えが)「侵入してきました」としています。何のことか全然わかりません。
cum tamen ex plane nihilo nihil fit, nec aliquid fieri potest. そのときそれでも完全に無からは何も生じない、何も生じられることができない。
Hoc constans veritas est. このことは不変の真理である。
Quare universum, quod est imago Dei, et inde plenum Deo, non potuit nisi quam in Deo a Deo creari; それゆえ、宇宙は、それは神の映像である、またここから神で満ちている、神により神の中で以外に創造されることはできない。
Deus enim est ipsum Esse, et ab Esse erit quod est; なぜなら、神はエッセそのものであるから、またエッセからでなくてはならない☆、存在するものは。
☆ eritは「未来時制」です。スヴェーデンボリの場合、単純未来ではありません。英語ではmustと訳され、「現在または未来の必要・義務・命令」「当然の推量」を表します。長島訳「在るものは、その神の存在がもとになっています」ではこれらのニュアンスが反映されていません(いつもながらの平板な訳だ)。
a nihilo quod non est, creare quod est, est prorsus contradictorium. 存在しないものである無から存在するものを創造することは、完全に矛盾である。
Sed usque creatum in Deo a Deo, non est continuum ab Ipso; しかし、それでも神により神の中で創造されたものは、その方からの連続(延長)ではない。
nam Deus est Esse in Se, et in creatis non est aliquid Esse in se; なぜなら、神はそれ自体の中に(本質的に)エッセである、また創造されたものの中にそれ自体の中に(本質的に)何らかのエッセはないから。
si in creatis foret aliquid Esse in se, foret id continuum a Deo, et continuum a Deo est Deus. もし創造されたものの中に何らかのエッセがそれ自体の中に(本質的に)あった(ある)なら、それは神からの連続(延長)であった(ある)、そして神からの連続(延長)は神である。
Angelica idea de hoc talis est, quod creatum in Deo a Deo, sit sicut id in homine, quod traxerat ex vita ejus, sed a quo extracta est vita; このことについて天使の観念はこのようである、神により神の中で創造されたものは、それ〔観念〕は人間の中でのようである、彼のいのちから引き寄せた(得た)こと、しかし、それからいのちは引き出された☆。
quod tale est, ut conveniat vitae ejus, sed usque non est vita ejus. このようであること、彼のいのちに適合するような、しかし、それでも彼のいのちではない☆。
☆ この二つの文の解釈は(私にとって)むずかしいです。私なりの解釈をして、補足して訳しておきます。間違っているかもしれません。
Hoc angeli confirmant ex multis, quae in caelo illorum existunt, ubi dicunt se esse in Deo, et Deum in illis, et tamen nihil Dei, quod Deus est, in suo Esse habere. このことを天使たちは多くのことから確信している、それらは彼らの天界の中に存在するようになっているもの、そこに自分たちを神の中に存在することを言う、また彼らの中に神が〔存在すること〕、そしてそれでも神のものではまったくない、神であること、自分たちの中にエッセを持つこと。
Plura, ex quibus id confirmant, in sequentibus [1]afferentur; 多くのことが、それらからそのことを確認する、続くものの中で提示される。
hic modo id sit pro scientia. ここに単にそれである☆、知識として。
☆ sitは接続法なので「話者の意志」が反映されます。「~としておこう」がよいでしょう。
[1] afferentur pro “afferrentur” [1] 「afferrentur」の代わりにafferentur。
(3) 訳文
55. 宇宙のすべてのものと個々のものは神により創造されたことは、よく知られている。ここから宇宙は、そのすべてのものと個々のものとともに、みことばの中で「エホバの手の業」と呼ばれている。統一体としての世界が無から創造された、と言われ、また無については、完全な無の観念が抱かれている。それでも、完全な無からは何も生じないし、生じることもできない。このことは不変の真理である。それゆえ、神の映像であり、しかがって神に満ちている宇宙は、神により神の中でしか、創造されることができない。なぜなら、神はエッセそのものであり、存在するものはエッセからでなくてはならないから。存在しないものである無から存在するものを創造することは、完全に矛盾である。
 しかし、それでも、神により神の中で創造されたものは、その方からの延長ではない。なぜなら、神は本質的にエッセであり、また創造されたものの中に本質的な何らかのエッセはないから。もし創造されたものの中に本質的に何らかのエッセがあるなら、それは神からの延長)であり、神からの延長は神である。神により神の中で創造されたものについての天使の観念は、人間のものようであり、その人間の観念とは、人間が自分のいのちから〔神により神から創造されたことを〕得たというものであるが、しかし、それからいのちが引き出された。〔この観念は〕人間のいのちに適合するようであるが、しかし、それでも〔その観念からの〕人間のいのちではない。このことを天使たちは、彼らの天界の中に存在するようになっている多くのことから確信し、そこでは自分たちは神の中に存在する、また自分たちの中に神が存在するが、それでも神である神のものは、自分たちの中にエッセを持つことは、まったくない、と言っている。そのことを確認する多くのことが、続くものの中で提示される。ここでは、そのことは単に知識としておこう。
(1) 原文
56. Omne creatum ex ea origine, est tale in sua natura ut sit recipiens Dei, non per continuum sed per contiguum; per hoc et non per illud est conjunctivum; est enim conveniens quia in Deo a Deo creatum est; et quia ita creatum est, est analogon, et per conjunctionem illam est sicut imago Dei in speculo.
(2) 直訳
Omne creatum ex ea origine, est tale in sua natura ut sit recipiens Dei, non per continuum sed per contiguum; すべて創造されたものは、その起源から、このようなものである、その性質において神の受け入れるものであるような、連続(延長)によってでなく、しかし、隣接によって。
per hoc et non per illud est conjunctivum; このこと(後者)によって、そのこと(前者)によってでなく、結合の傾向(原理)がある。
est enim conveniens quia in Deo a Deo creatum est; なぜなら、適合するから、神により神の中で創造されたので。
et quia ita creatum est, est analogon, et per conjunctionem illam est sicut imago Dei in speculo. また、このように創造されているので、類似物である、そしてその結合によって鏡の中の神の映像のようである。
(3) 訳文
56. その起源から創造されたものはすべて、その性質において神を延長によってでなく、隣接によって受け入れるようなものである。延長によってでなく、隣接によって、結合の傾向が存在する。なぜなら、神により神の中で創造されたので、それに適合するから。そして、このように創造されているので、類似物であり、その結合によって鏡の中の神の映像のようである。