OPUSCULUM POSTHUMUM EMANUELIS SWEDENBORGII
DE PRAECEPTIS DECALOGI
スヴェーデンボリ遺稿『十戒の教え』
はじめに
1763年出版の『四つの教え』の一つである『新しいエルサレムのためのいのちの教え、十戒の教えから』(DOCTRINA VITAE PRO NOVA HIEROSOLYMA, EX PRAECEPTIS DECALOGI )の覚書きとしておそらく1762年に書かれたものです。原文はストックホルムの王立科学アカデミーにあります。
〔研究誌『荒野』第2号(1997年2月)に掲載〕
(1) 本文
ARTICULUS PRIMUS
Quod postquam ultimum judicium peractum est, Nova Ecclesia promissa sit, quae intelligitur per Novam Hierosolymam in Apocalypsi.
1 Explicatur Cap. xxi a vers. 1 ad finem. Tum Cap. xxii 1 ad 5.
2 Ex Verbo alibi, quod per Hierosolymam intelligatur Ecclesia, ut in sequentibus locis:
ESAJ. i 1, iv 4, ix 1.
ii 2, iii 8, v 3, vii 1, x 10-12, 32, xxii 10, xxi 5, xxxiii 20, xxxvi 2, 7, 20, xxxvii 10, 32, xl 2, xli 27, xliv 26, 28, lii 1, 2, 9, lxii 1, 7, lxiv 10, lxv 18, lxvi 10, 20.
xxvii 13, xxx 19.
ii 3, iii 1.
iv 3, xxiv 23,x xviii 14, xxxi 9, lxv 19, lxvi 13.
v 3, viii 14, xxii 21.
xl 9, li 17, lii 1, 2, lxii 6.
Filla Hierosolymae: Lament. ii 13, 15, Mich. iv 8, Zeph. iii 14, Sach. ix 9.
JEREMIAS i 3, 15, ii 2, iii 17, iv 3, 10, 11, v1, vi 1, vii 17,34, viii 5, ix 11, xi 6, 13, xiii 9, xiv 2, 16, xvii19, 21, 26, 27, xix 7, 13, xxii 19, xxiii 14, 15, xxv 18, xxvi 18, xxvii 3, 20, 21, xxix 2, xxxii 2, 44, xxxiii 10, 13, 16, xxxiv 19, xxxv 11, xxxvi 9, xxxvii 5, 12, xxxviii 28, xxxix 8, xl 1, xliv 2, 6, 9, 13, 17, 21, li 50, lii 12, 13, 14.
iv 16, vi 6, xxxiv 1, 7, 19, lii 4.
xxvii 18, xxix 25, xxxiv 8, xxxv 11.
xxiv 1, xxvii 20, xxix 1, 2, 4, 20.
iv 5, xv 4, xxxiv 6, lii 1,3.
iv 4, viii 1, xi 2, 9, 12, 13, xiii 13, xvii 20, 25, xviii 11, xix 3, xxv 2, xxxii 32, xxxv 13, 17, xlii 18.
iv:14, vi 8, xiii 27, xv 5, lii 29.
THREN. i 7, 8, 17, ii 10, iv 12.
EZECHIEL iv 1, 7, v 5, viii 3, ix 4, 8, xiii 16, xiv 22, xvi 2, 3, xvii 12, xxi 2, 20, 22, xxii 19, xxiii 4, xxxiii 21, xxxvi 38.
xxiv 2, xxvi 2.
iv 16, xii 10.
xi 15, xxii 19, xv 6.
DANIEL i 1, vi 10, ix 2, 12, 16, 25.
v 2, 3, ix 7.
JOEL iii 1, 6, 16, 17, 20.
AMOS ii 5.
i 2.
OBAD. 11, 20.
MICHAH i 1, 5, 9, 12, iii 10, 12, iv 2.
SACHARIAS i 12, 14, 16, 17, 19, ii 2, 4, 12, iii 2, vii 7, viii 3, 4,8, 15, xii 2, 3, 6, xiv 4, 10, 11, 17.
xii 2, 9, xiv 2, 12, 16.
xiv 8, 14, ix 10.
viii 20, xii 6, 11, xiv 21, xii 5 ,7, 8, 10, xiii 1.
MALACHIAS iii 4.
ii 11.
ZEPHANIAS i 4, 12, iii 16.
DAVID Ps. li 18, lxxix 1, 3, cxxii 3, 6, cxxv 2, cxxviii 5, cxxxvii 6, 7, cxlvii 12.
lxviii 29, cxxxv 21.
cii 21, cxvi 19, cxxii 2, cxxxvii 5, cxlvii 12.
3 Aliquid de praecedentibus in Apocalypsi, ut de dracone et bestia coccinea; et de interitu illorum.
4 De ultimo judicio, quod descriptum, et quod porro describendum sit.
5 Cur nova Ecclesia instauratur quando ultimum judicium peractum est.
6 Quod non prius, causa ne profanentur sancta.
7 Quod promissium tunc quod sensus spiritualis Verbi detegendus; et quod solus Dominus Verbum.
8 De adventu Ipsius tunc.
9 Quod ideo apertum mihi coelum sit.
ARTICULUS SECUNDUS
Quod nunc finis Ecclesiae sit, et quod hodie apud paucos aliqua regio.
1 Quod non sciatur de Domino quod sit solus Deus Qui regit coelum et terram; ita quod sit Deus Unus persona et essentia, in Quo Trinitas; cum tamen omnis religio fundatur super cognitione Dei, ac Ipsius adoratione et cultu.
2 Quod non sciatur quod fides non aliud sit quam veritas, et quod non sciatur quod hoc quod vocant fidem sit veritas vel non; desumantur quaedam ex opusculo de Domino.
Quod fides hodierna sit, dicatur quae…tum justificationis gradus; quod num veritates sint, concludi potest ex sequentibus.
Quod si haec fides, non opus veritatibus, nec opus charitate, et ne quidem cognitione illarum.
Quod non sciatur quid charitas.
Qoud nec sciatur malum et bomum.
ARTICULUS TERTIUS
Quod omnis homo sit homo post mortem, et quod tunc sit suus amor, et quod amor ejus sit vita, quae unumquemvis manet in aeternum.
1 Quod unusquisqus exploratur post mortem qualis ejus amor est.
2 Quod unusquisqus spiritus sit sua affectio.
3 Quod universum coelum distinctum sit in societates secundum affectionum varietates, et universum infernum secundum cupiditatum varietates.
4 Quod qualis affectio hominis, talis ei cogitatio.
ARTICULUS QUARTUS
Quod diabolus apud hominem habitet in ejus vitae malis, ac Dominus in ejus vitae bonis.
ARTICULUS QUINTUS
Quod fugere mala sit facere bonum, et quod hoc sit ipsa religio.
1 Aliqua de pugnis et tentationibus.
2 Quod fugere mala non aliud sit quam fugare diabolum, et quod quantum homo id facit, conjungatur Domino et aperiatur coelum, et quod tamdiu non sit in inferno.
ARTICULUS SEXTUS
Quod homo qui fugit mala quia peccata sunt, fidem habet, et tantum fidei quantum fugit.
Quod sint vera fidei et vera vitae, quod quantum vera vitae fiant vitae, tantum vera fidei fiant fidei, et quod ne hilum plus aut minus.
Enumerentur vera fidei, quae alioquin sunt scientia et non fides.
De Anglorum oratione ante Sanctum Coenam, et de Suecorum etiam; tum ex obotfärdigas förhinder.
Quod ideo binae tabulae sint, et vocatae foedus; quod quantum una fit ab homine, tantum aperitur altera.
ARTICULUS SEPTIMUS
Quod decerm praecepta Decalogi contineant omnia religionis in summa.
1 De sanctitate Decalogi plura.
RECAPITULATIO
Septem articulorum, et quod a nullo negari possit quin ipsa religio sint.
(2) 直訳
ARTICULUS PRIMUS 第 一 章
Quod postquam ultimum judicium peractum est, Nova Ecclesia promissa sit, quae intelligitur per Novam Hierosolymam in Apocalypsi. 最後の審判が成就した後、新しい教会が約束されていること、これは「黙示録」の中の“新しいエルサレム”によって意味される。
1 Explicatur Cap. xxi a vers. 1 ad finem. 1 第21章1節から終わりまでが説明される。
Tum Cap. xxii 1 ad 5. さらに第22章1から5までを。
2 Ex Verbo alibi, quod per Hierosolymam intelligatur Ecclesia, ut in sequentibus locis: 2 みことばの他の個所から、“エルサレム”によって教会が意味される、次の箇所のように――
〔以下、聖書からの引用予定の個所の書名、章や節の番号は省略します〕
3 Aliquid de praecedentibus in Apocalypsi, ut de dracone et bestia coccinea; 3 「黙示録」の中で、先行するものについて何らかのもの、例えば、竜や緋色の獣について。
et de interitu illorum. また彼らの滅亡について。
4 De ultimo judicio, quod descriptum, et quod porro describendum sit. 4 最後の審判について、述べてあるが、これはさらに述べられるべきである。
5 Cur nova Ecclesia instauratur quando ultimum judicium peractum est. 5 なぜ新しい教会が設立されるのか、最後の審判が成就した時。
6 Quod non prius, causa ne profanentur sancta. 6 前ではないこと,聖なるものが冒涜されないために。
7 Quod promissium tunc quod sensus spiritualis Verbi detegendus; 7 約束、その時、みことばの霊的な意味が現わされこと。
et quod solus Dominus Verbum. また,主おひとりがみことば〔であられる〕こと。
8 De adventu Ipsius tunc. 8 その方の来臨について、その時。
9 Quod ideo apertum mihi coelum sit. 9 それゆえ、私に天界が開かれたこと。
ARTICULUS SECUNDUS 第 二 章
Quod nunc finis Ecclesiae sit, et quod hodie apud paucos aliqua regio. 今は教会の終わりであること、今日ではわずかな者のもとに、何らかの宗教〔がある〕こと。
1 Quod non sciatur de Domino quod sit solus Deus Qui regit coelum et terram; 1 主について知られていないこと、天地を支配するただひとりの神であること。
ita quod sit Deus Unus persona et essentia, in Quo Trinitas; こうして人格と本質で唯一の神であること、その方の中に三一性〔がある〕こと。
cum tamen omnis religio fundatur super cognitione Dei, ac Ipsius adoratione et cultu. そのときそれでも、すべての宗教は神の認識の上に確立される、そしてその方の崇拝と礼拝〔の上に〕。
2 Quod non sciatur quod fides non aliud sit quam veritas, et quod non sciatur quod hoc quod vocant fidem sit veritas vel non; 2 信仰は真理以外の何ものでもないことが知られていないこと、またこのことが知られていないこと、信仰と呼ぶものが真理であるかどうか。
desumantur quaedam ex opusculo de Domino. 主についての小作品☆から何かが選び出される。
☆ この時、「四つの教え」のうちの『主について』が準備されていました。前にも述べましたが「四つの教え」のうちの『生活について』の草稿がこれです。
Quod fides hodierna sit, dicatur quae…tum justificationis gradus; 今日の信仰であること、それらが言われる…さらに義認の段階。
quod num veritates sint, concludi potest ex sequentibus. 真理であるかどうか、次のことから結論されることができること。
Quod si haec fides, non opus veritatibus, nec opus charitate, et ne quidem cognitione illarum. もしこれが信仰なら、真理は不要、仁愛も不要、それらの知識もまったく〔不要である〕こと。
Quod non sciatur quid charitas. 仁愛が何か知られていないこと。
Qoud nec sciatur malum et bomum. 善と悪も知られていないこと。
ARTICULUS TERTIUS 第 三 章
Quod omnis homo sit homo post mortem, et quod tunc sit suus amor, et quod amor ejus sit vita, quae unumquemvis manet in aeternum. すべての人間は死後も人間であること、またその時、自分の愛であること、また彼の愛はいのち(生活)であり,それはそれぞれの者に永遠にとどまること。
1 Quod unusquisqus exploratur post mortem qualis ejus amor est. 1 それぞれの者は、死後、彼の愛がどのようなものであるのか調べられること。
2 Quod unusquisqus spiritus sit sua affectio. 2 それぞれの霊は、自分自身の情愛であること。
3 Quod universum coelum distinctum sit in societates secundum affectionum varietates, et universum infernum secundum cupiditatum varietates. 3 全天界は情愛の多様さにしたがって社会に分けられていること、また全地獄は欲望の多様さにしたがって〔分けられている〕。
4 Quod qualis affectio hominis, talis ei cogitatio. 4 人間の情愛がどのようなものか〔にしたがって〕、そのように彼に思考〔がある〕こと。
ARTICULUS QUARTUS 第 四 章
Quod diabolus apud hominem habitet in ejus vitae malis, ac Dominus in ejus vitae bonis. 悪魔は人間のもとに、彼の悪の生活の中に住むこと、そして主は彼の善の生活の中に〔住まわれる〕。
ARTICULUS QUINTUS 第 五 章
Quod fugere mala sit facere bonum, et quod hoc sit ipsa religio. 悪を避けることは善を行なうことであること、またこのことが宗教そのものであること。
1 Aliqua de pugnis et tentationibus. 1 闘争と試練について、何らかのもの。
2 Quod fugere mala non aliud sit quam fugare diabolum, et quod quantum homo id facit, conjungatur Domino et aperiatur coelum, et quod tamdiu non sit in inferno. 2 悪を避けることは悪魔を避けること以外の何ものでもないこと、また人間がこのことを行なうかぎり、主と結合され、天界が開かれること、また,それだけ長い間、地獄にいないこと。
ARTICULUS SEXTUS 第 六 章
Quod homo qui fugit mala quia peccata sunt, fidem habet, et tantum fidei quantum fugit. 罪であるからと悪を避ける人間は、信仰を持つこと、またそれだけ信仰の〔中にいる〕どれだけ避けるか〔によって〕。
Quod sint vera fidei et vera vitae, quod quantum vera vitae fiant vitae, tantum vera fidei fiant fidei, et quod ne hilum plus aut minus. 信仰の真理と生活の真理があること、どれだけ生活の真理が生活のものとなるか〔によって〕、それだけ信仰の真理は信仰のものとなる、また少しもない、多くまたは少なく。
Enumerentur vera fidei, quae alioquin sunt scientia et non fides. 信仰の真理が数え上げられる、それらはそうでなければ、知識であり、信仰ではない☆。
☆ この直訳のままでは意味が通じませんので、「信仰の真理」を「信仰についての真理」と読み替えればよいでしょう。
De Anglorum oratione ante Sanctum Coenam, et de Suecorum etiam; 聖餐の前のイギリスの祈祷☆について、またさらにスウェーデンのものについて。
☆ この「祈祷」については、『真のキリスト教』722番と『黙示録講解』250:4 885:3番を参照。
tum ex obotfärdigas förhinder. さらに『悔い改めない者への障害』☆から。
☆ 『神の摂理』258:5番、『黙示録講解』885:5番参照。これはルター派教会の賛美歌の付録ですが、この付録は1819年以降の改定版からは削除されています。
Quod ideo binae tabulae sint, et vocatae foedus; それゆえ、二つの板があること、また契約と呼ばれている。
quod quantum una fit ab homine, tantum aperitur altera. どれだけ一つ〔の板に書かれていること〕が人間により行なわれるか〔によって〕、それだけもう一方〔の板〕も開かれること。
ARTICULUS SEPTIMUS 第 七 章
Quod decerm praecepta Decalogi contineant omnia religionis in summa. “十戒”の十の教えは宗教のすべてのものを要約した形で含んでいる。
1 De sanctitate Decalogi plura. 1 “十戒”の神聖さについて、さらに多くのもの。
RECAPITULATIO 要 約
Septem articulorum, et quod a nullo negari possit quin ipsa religio sint. 七つの章〔の要約を〕、また〔それらが〕宗教そのものであることをだれによっても否定されることができるはずがないこと〔を述べよう〕。
* * * * *
(3) 翻訳:スヴェーデンボリ遺稿「十戒の教え」
第 一 章
最後の審判が成就した後、「黙示録」の中の“新しいエルサレム”によって意味されている新しい教会が約束されている。
1 第21章1節から終わりまでを、それから第22章1から5までを説明しよう。
2 みことばの他の個所でも“エルサレム”によって教会が意味される、次の箇所のように――
イザヤ書 1:1, 4:4, 9:1.
2:2, 3:8, 5:3, 7:1, 10:10-12, 32, 22:10, 31:5, 33:20, 36:2, 7, 20, 37:10, 32, 40:2, 41:27, 44:26,,28, 52:1, 2, 9, 62:1, 7, 64:10, 65:18, 66:10, 20.
27:13, 30:19.
2:3, 3:1.
4:3, 24:23, 28:14, 31:9, 65:19, 66:13.
5:3, 8:14, 22:21.
40:9, 51:17, 52:1, 2, 62:6.
「エルサレム」の娘― 哀歌 2:13, 15, ミカ 4:8, ゼパニヤ 3:15, ゼカリヤ 9:9.
エレミヤ書 1:3,15, 2:2, 3:17, 4:3, 10, 11, 5:1, 6:1, 7:17, 34, 8:5, 9:11, 11:6,13, 13:9, 14:2, 16 17:19, 21, 26, 27, 19:7, 13, 22:19, 23:14, 15, 25:18, 26:18, 27:3, 20, 21, 29:2, 32:2, 44, 33:10, 13, 16, 34:19, 35:11, 36:9, 37:5, 12, 38:28, 39:8, 40:1, 44:2, 6, 9, 13, 17, 21, 51:50, 52:12, 13, 14.
4:16, 6:6, 34:1, 7, 19, 52:4.
27:18, 29:25, 34:8, 35:11.
24:1, 27:20, 29:1, 2, 4, 20.
4:5, 15:4, 34:6, 52:1, 3.
4:4, 8:1, 11:2, 9, 12, 13, 8:13, 17:20, 25, 18:11, 19:3, 25:2, 32:32, 35:13, 17, 42:18.
4:14, 6:8, 13:27, 15:5, 52:29.
哀歌 1:7, 8, 17, 2:10, 4:12.
エゼキエル書 4:1, 7, 5:5, 8:3, 9:4, 8, 13:16, 14:22, 16:2, 3, 17:12, 21:2, 20, 22, 22:19, 23:4, 33:21, 36:38.
24:2, 26:2.
4:16, 12:10.
11:15, 12:19, 15:6.
ダニエル書 1:1, 6:10, 9:2, 12, 16, 25.
5:2, 3, 9:7.
ヨエル書 3:1, 6, 16, 17, 20.
アモス書 2:5.
1:2.
オバデヤ書 11, 20.
ミカ書 1:1, 5, 9, 12, 3:10, 12, 4:2.
ゼカリヤ書 1:12, 14, 16, 17, 19, 2:2, 4, 12, 3:2, 7:7, 8:3, 4, 8, 15, 12:2, 3, 6, 14:4, 10, 11, 17.
12:2, 9, 14:2, 12, 16.
14:8, 14, 9:10.
8:20, 12:6, 11, 14:21, 12:5, 7, 8, 10, 13:1.
マラキ書 3:4.
2:11.
ゼパニヤ書 1:4, 12, 3:16.
詩篇 51:18, 79:1, 3, 122:3, 6, 125:2, 128:5, 137:6, 7, 147:12.
68:29, 135:21.
102:21, 116:19, 122:2, 137:5, 147:12.
3 「黙示録」の中で、先行するものについて何らかのものを、例えば、竜や緋色の獣について、また彼らの滅亡について〔述べよう〕。
4 最後の審判について述べてあるが、これをさらに述べるべきである。
5 最後の審判が成就した時、なぜ新しい教会が設立されるのか。
6 聖なるものが冒涜されないために、その前ではないこと。
7 みことばの霊的な意味が現わされるという、その時の約束、また,主おひとりがみことばであられること。
8 その時の、その方の来臨について。
9 それゆえ、私に天界が開かれたこと。
第 二 章
今は教会の終わりであり,今日では何らかの宗教を持つ者はわずかであること。
1 主は天地を治められるただひとりの神であること、こうして人格と本質で唯一の三一性の神であることが知られていない。そのときそれでも、すべての宗教は、神を知り,その方を崇め、礼拝することの上に確立される。
2 信仰は真理以外の何ものでもないことが知られていない、また信仰と呼ぶものが真理であるかどうか、このこと知られていないこと。主についての小著から何かを選び出そう。
今日の信仰であることを…さらに義認の段階も述べておこう。真理であるかどうかは,次のことから結論できること。
もしこれが信仰なら、真理は不要であり、仁愛も不要、それらの知識もまったく不要である。
仁愛とは何か知られていない。
善悪も知られていない。
第 三 章
すべての人間は死後も人間であり、その時、自分の愛であり、またその愛は生活であり、それはそれぞれの者に永遠にとどまること。
1 それぞれの者は、死後、その愛がどのようなものであるのか調べられること。
2 それぞれの霊は、自分自身の情愛であること。
3 全天界は情愛の多様さにしたがって社会に分けられており、また全地獄は欲望の多様さにしたがって分けられていること。
4 人間の情愛がどのようなものかによって、彼の思考もそのようなものであること。
第 四 章
悪魔は人間のもとに、その悪の生活の中に住み、そして主はその善の生活の中に住まわれること。
第 五 章
悪を避けることは善を行なうことであり、このことが宗教そのものであること。
1 闘争と試練について、何らかのもの。
2 悪を避けることは悪魔を避けること以外の何ものでもなく、人間がこのことを行なうかぎり、主と結び付けられ、天界が開かれ、それほど長い間、地獄にいることもないこと。
第 六 章
罪であるからと悪を避ける人間は信仰を持ち、どれだけ避けているかによってそれだけ信仰の中にいること。
信仰の真理と生活の真理があり、生活の真理が生活のものとなるほど、それだけ信仰の真理は信仰のものとなり、決してそれ以上でもそれ以下でもないこと。
信仰〔について〕の真理を数え上げよう、それらは知識であり、信仰ではない。
聖餐の前のイギリスの祈祷について、スウェーデンのものについても、さらに『悔い改めない者への障害』から〔引用しよう〕。
それゆえ,契約と呼ばれる二つの板があり、一つが人間により行なわれるほど、それだけもう一方も開かれる。
第 七 章
“十戒”の十の教えは宗教のすべてのものを要約した形で含んでいる。
1 “十戒”の神聖さについて、さらに多くのこと〔を述べよう〕。
要 約
七つの章の要約、またこれらのものが宗教そのものであることをだれも否定できるはずがないこと〔を述べよう〕。
月: 2009年8月
原典講読『神の愛と知恵』 34, 35
QUOD DIVINUS AMOR SIT DIVINAE SAPIENTIAE,
ET QUOD DIVINA SAPIENTIA SIT DIVINI AMORIS.
神的な愛は神的な知恵のものであること、
また神的な知恵は神的な愛のものであること。
(1) 原文
34. Quod Divinum Esse et Divinum Existere in Deo Homine distincte unum sint, videatur supra (n. 14-16). Et quia Divinum Esse est Divinus Amor, et Divinum Existere est Divina Sapientia, ideo haec similiter distincte unum sunt. Distincte unum dicuntur, quia amor et sapientia duo distincta sunt, sed ita unita ut amor sit sapientiae et sapientia amoris; amor enim est in sapientia, et sapientia existit in amore: et quia Sapientia trahit suum Existere ex amore (ut supra n. 15, dictum est), inde etiam Divina Sapientia est Esse. Ex quo sequitur, quod Amor et Sapientia simul sumpta sint Divinum Esse, at distincte sumpta vocatur Amor Divinum Esse, et Sapientia Divinum Existere. Talis est idea angelica de Divino Amore et de Divina Sapientia.
(2) 直訳
Quod Divinum Esse et Divinum Existere in Deo Homine distincte unum sint, videatur supra (n. 14-16). 神人間の中の神的なエッセと神的なエキステレは区別して一つであること、上に見られる(14-16番)。
Et quia Divinum Esse est Divinus Amor, et Divinum Existere est Divina Sapientia, ideo haec similiter distincte unum sunt. そして神的なエッセは神的な愛であるので、また神的なエキステレは神的な知恵、それゆえ、これらは同様に区別して一つである。
Distincte unum dicuntur, quia amor et sapientia duo distincta sunt, sed ita unita ut amor sit sapientiae et sapientia amoris; 区別して一つと言われる、愛と知恵は二つの区別されたものであるので、しかし、このように結合〔したものである〕愛は知恵のものであるように、また知恵は愛の〔ものである〕。
amor enim est in sapientia, et sapientia existit in amore: なぜなら、愛は知恵の中に「存在する」から、また知恵は愛の中に「存在するようになる☆」。
☆ existoは「存在するようになる、生ずる、起こる、発生する・・・」という意味です。
et quia Sapientia trahit suum Existere ex amore (ut supra n. 15, dictum est), inde etiam Divina Sapientia est Esse. そして知恵はそのエキステレを愛から得ているので(上の15番に言われているように)、ここからもまた神的な知恵はエッセである。
Ex quo sequitur, quod Amor et Sapientia simul sumpta sint Divinum Esse, at distincte sumpta vocatur Amor Divinum Esse, et Sapientia Divinum Existere. これらから帰結される、愛と知恵はひとまとまりにされて(一緒に集められて)神的なエッセであること、しかし区別して集められ、愛は神的なエッセ、また知恵は神的なエキステレと呼ばれる。
Talis est idea angelica de Divino Amore et de Divina Sapientia. 天使の観念はこのようなものである、神的な愛についてと神的な知恵について。
(3) 訳文
34. 神人間の中の神的なエッセと神的なエキステレは区別される一つのものであることは前に見られる(14-16番)。また神的なエッセは神的な愛であり、神的なエキステレは神的な知恵であるので、それゆえ、同様にこれらは区別される一つのものである。愛と知恵は二つの区別されたものであるので、区別された一つのものと言われるが、しかし、愛は知恵のものであり、知恵は愛のものであるように結合したものである。なぜなら、愛は知恵の中に「存在する」、そして知恵は愛の中に「存在するようになる」から。また知恵は(前の15番に言われているように)そのエキステレを愛から得ているので、ここからもまた神的な知恵はエッセである。これらから、愛と知恵はひとまとまりにされて神的なエッセであるが、しかし区別されて、愛は神的なエッセ、知恵は神的なエキステレ、と呼ばれることが帰結される。神的な愛と神的な知恵について、天使の観念はこのようなものである。
(1) 原文
35. Quoniam talis unio Amoris et Sapientiae, ac Sapientiae et Amoris, est in Deo Homine, est Divina Essentia una; Divina enim Essentia est Divinus Amor quia est Divinae Sapientiae, et Divina Sapientia quia est Divini Amoris: et quoniam talis unio illorum est, ideo etiam Divina Vita est una. Vita est Divina Essentia. Quod Divinus Amor et Divina Sapientia sint unum, est quia unio est reciproca, ac unio reciproca facit unum. At de unione reciproca alibi plura dicentur.
(2) 直訳
Quoniam talis unio Amoris et Sapientiae, ac Sapientiae et Amoris, est in Deo Homine, est Divina Essentia una; 愛と知恵のこのような結合、そして知恵と愛の〔結合〕、神人間の中にあるので、神的な本質は一つである。
Divina enim Essentia est Divinus Amor quia est Divinae Sapientiae, et Divina Sapientia quia est Divini Amoris: なぜなら、神的な本質は、神的な愛であるから、神的な知恵のものであるので、また神的な知恵〔であるから〕神的な愛のものであるので。
et quoniam talis unio illorum est, ideo etiam Divina Vita est una. そしてそれらの結合はこのようであるので、それゆえ、神的ないのちもまた一つである。
Vita est Divina Essentia. いのちは神的な本質である。
Quod Divinus Amor et Divina Sapientia sint unum, est quia unio est reciproca, ac unio reciproca facit unum. 神的な愛と神的な知恵は一つであること、結合が相互(のもの)であるので、そして相互の結合は一つをつくる。
At de unione reciproca alibi plura dicentur. しかし、相互の結合について他のところで多くのものが言われる。
(3) 訳文
35. 神人間の中に、愛と知恵そして知恵と愛のこのような結合あるので、神的な本質は一つである。なぜなら、神的な本質は、神的な知恵のものであるので神的な愛であり、また神的な愛のものであるので神的な知恵であるから。そしてそれらの結合はこのようであるので、それゆえ、神的ないのちもまた一つである。いのちは神的な本質である。神的な愛と神的な知恵は一つである。その結合が相互のものであり、相互の結合は一つのものをつくるからである。しかし、相互の結合については他のところで多くのことを述べよう。
原典講読『神の愛と知恵』 36, 37
(1) 原文
36. Unio amoris et sapientiae est quoque in omni opere Divino; ex illa est perpetuitas, immo aeternitas ejus. Si plus Divini Amoris quam Divinae Sapientiae, aut si plus Divinae Sapientiae quam Divini Amoris, in aliquo opere creato foret, non subsistet, nisi quantum ex aequo insunt; transit quod super est.
(2) 直訳
Unio amoris et sapientiae est quoque in omni opere Divino; 愛と知恵の結合はすべての神的な働きの中にもまたある。
ex illa est perpetuitas, immo aeternitas ejus. それ〔結合〕から永続がある、実にその永遠〔がある〕。
Si plus Divini Amoris quam Divinae Sapientiae, aut si plus Divinae Sapientiae quam Divini Amoris, in aliquo opere creato foret, non subsistet, nisi quantum ex aequo insunt; もし、愛の神的なものが知恵の神的なものよりも多いなら、または、もし、知恵の神的なものは愛の神的なものよりも多いなら、何らかの創造の働きの中に、存続しない、等しく内在するかぎり(程度に)でないなら。
transit quod super est. 超えるものは移る(過ぎ去る)。
(3) 訳文
36. 愛と知恵の結合は、すべての神的な働きの中にもまたある。その結合からその〔働きの〕永続性が、実に永遠性がある。何らかの創造の働きの中に、愛の神的なものが知恵の神的なものよりも多いなら、または知恵の神的なものは愛の神的なものよりも多いなら、等しく内在するのでないなら存続しない。過剰なものは過ぎ去ってしまう。
(1) 原文
37. Divina Providentia in reformandis, regenerandis et salvandis hominibus, ex aequo participat ex Divino Amore et ex Divina Sapientia. Ex pluri Divini Amoris quam Divinae Sapientiae, aut ex pluri Divinae Sapientiae quam Divini Amoris, homo non reformari, regenerari et salvari potest. Divinus Amor vult omnes salvare, sed non salvare potest nisi per Divinam Sapientiam; et Divinae Sapientiae sunt omnes leges per quas fit salvatio, et Amor non potest illas leges transcendere, quoniam Divinus Amor et Divina Sapientia unum sunt, et in unione agunt.
(2) 直訳
Divina Providentia in reformandis, regenerandis et salvandis hominibus, ex aequo participat ex Divino Amore et ex Divina Sapientia. 神的な摂理は、人間に(を)改心させるために、再生させるために、また救うために☆、神的な愛と神的な知恵から等しく関与する。
☆ reformandisなどここの三つの動詞は動形容詞(その複数奪格)なので「~すべき、~あるべき」という意味です。「神的な摂理」からすれば「~させるために」という言葉になるでしょう。
Ex pluri Divini Amoris quam Divinae Sapientiae, aut ex pluri Divinae Sapientiae quam Divini Amoris, homo non reformari, regenerari et salvari potest. 知恵の神的なものよりも愛の神的なものの多さから、または愛の神的なものよりも知恵の神的なものの多さから、人間は改心される、再生される、救われることはできない。
Divinus Amor vult omnes salvare, sed non salvare potest nisi per Divinam Sapientiam; 神的な愛はすべての者を救うことを欲する、しかし、神的な知恵によってでないなら救われることができない。
et Divinae Sapientiae sunt omnes leges per quas fit salvatio, et Amor non potest illas leges transcendere, quoniam Divinus Amor et Divina Sapientia unum sunt, et in unione agunt. そして、神的な知恵はすべての法則である、それらによって救いが行なわれる、そして愛はそれらの法則を越えることはできない、神的な愛と神的な知恵は一つである、そして結合の中で働くので。
(3) 訳文
37. 人間を改心させ、再生させ、また救うために、神的な摂理は、神的な愛と神的な知恵から等しく関与している。知恵の神的なものよりも愛の神的なものが多いなら、または愛の神的なものよりも知恵の神的なものが多いなら、人間は改心し、再生し、救われることはできない。神的な愛はすべての者を救うことを欲するが、しかし、神的な知恵によらないなら救われることはできない。神的な知恵は、救いを行なうすべての法則であり、神的な愛と神的な知恵は一つであって結合して働くので、その愛はその法則を越えることはできないからである。
原典講読『神の愛と知恵』 38, 39
(1) 原文
38. Divinus Amor et Divina Sapientia in Verbo intelliguntur per “justitiam et judicium,” Divinus Amor per “justitiam” et Divina Sapientia per “judicium:” quare in Verbo dicitur “justitia” et “judicium” de Deo. Ut apud Davidem,
“Justitia et Judicium fulcrum throni tui” (Ps. lxxxix. [1]15[B.A. 14]);
apud eundem,
Jehovah “educet sicut lucem justitiam…, et judicium.. sicut meridiem” (Ps. xxxvii. 6):
apud Hoscheam,
“Desponsabo [2]Me tibi in aeternum… in justitia et judicio” (ii. 19);
apud Jeremiam,
“Suscitabo Davidi germen justum, qui regnabit Rex,… et faciet judicium et justitiam in terra” (xxiii. 5);
apud Esaiam,
Sedebit “super throno Davidis, et super regno ejus, ad stabiliendum illud… in judicio et in justitia” (ix. 6[B.A. 7]):
apud eundem,
“Exaltetur Jehovah,… quia implevit” terram “judicio et justitia” (xxxiii. 5):
apud Davidem,
“Cum didicero judicia justitiae tuae:…. septies in die laudo Te super judiciis justitiae tuae” (Ps. cxix. 7, [3]164);
Simile per “vitam” et “lucem” intelligitur apud Johannem,
“In Ipso Vita erat, et Vita erat Lux hominum,” (i. 4):
per “vitam” ibi intelligitur Divinus Amor Domini, et per “lucem” Divina Sapientia Ipsius. Simile etiam per “vitam” et “spiritum” apud Johannem,
Jesus dixit, “Verba quae ego loquor vobis spiritus et vita sunt” (vi. 63).
[1] 15 pro “5” [2] “Me tibi”―sic editio princeps; sic quoque Doc. de Sac. Scpip., n. 85; Apoc. Rev., ed. princeps. n.688; V. C. R., ed. princeps, n. 51; Apoc. Expl., n. 388[e]. Videantur autem anriculi sequentes, ubi legimus “te Mihi:”―A. C., n. 2235, 9182, 9857; De Caelo et Inferno, n. 216; Apoc. Rev., n. 567;Apoc. Expl., n. 329[a], 650[e], 701[c], 946; Dicta Prob., ed. 1845, pag. 56 [3] 164 pro “64”
(2) 直訳
Divinus Amor et Divina Sapientia in Verbo intelliguntur per “justitiam et judicium,” Divinus Amor per “justitiam” et Divina Sapientia per “judicium:” 神的な愛と神的な知恵は、みことばの中で「公正(正義)と審判(判断)」によって意味される、神的な愛は「公正」によって、また神的な知恵は「審判」によって。
quare in Verbo dicitur “justitia” et “judicium” de Deo. それゆえ、みことばの中で「公正(義)」と「審判(裁き)」は主について言われている。
Ut apud Davidem, 例えば、「ダビデ」に、
“Justitia et Judicium fulcrum throni tui” (Ps. lxxxix. [1]15[B.A. 14]); 「義と裁き☆はあなたの王座の支え」(詩篇89:14)。
☆ 新改訳聖書「公正」協会約聖書「公平」と訳されているjudiciumは、もとのヘブル語「ミシュパート」の第一義は「審判」という意味です。二義的に「公正」という意味があります。ラテン語judiciumに「公正」の意味はありません。
apud eundem, 同書に、
Jehovah “educet sicut lucem justitiam…, et judicium.. sicut meridiem” (Ps. xxxvii. 6): エホバは、「義を光のように現わす・・・そしてさばきを・・・真昼のように」(詩篇37:6)。
apud Hoscheam, 「ホセア書」に、
“Desponsabo [2]Me tibi in aeternum… in justitia et judicio” (ii. 19); 「わたしはわたしをあなたに永遠に婚約させる・・・公正と審判の中で」(2:19)。
apud Jeremiam, 「エレミヤ書」に、
“Suscitabo Davidi germen justum, qui regnabit Rex,… et faciet judicium et justitiam in terra” (xxiii. 5); 「わたしはダビデに正しい若枝を起こす、彼は王〔として〕支配する・・・地にさばきと公正を行なう」(23:5)。
apud Esaiam, 「イザヤ書」に、
Sedebit “super throno Davidis, et super regno ejus, ad stabiliendum illud… in judicio et in justitia” (ix. 6[B.A. 7]): 彼は座る「ダビデの王座の上に、またその王国の上に、それを堅く立てるために・・・さばきの中に、公正の中に」(9:7)。
apud eundem, 同書に、
“Exaltetur Jehovah,… quia implevit” terram “judicio et justitia” (xxxiii. 5): 「エホバは高められる・・・地をさばきと公正で満たされたから」(33:5)。
apud Davidem, 「ダビデ」に、
“Cum didicero judicia justitiae tuae:…. septies in die laudo Te super judiciis justitiae tuae” (Ps. cxix. 7, [3]164); 「私はあなたの公正なさばきを学ぶとき・・・日に七度、私はあなたをほめたたえる、あなたの公正なさばきについて」(詩篇119:7, 164)。
Simile per “vitam” et “lucem” intelligitur apud Johannem, 同様のものが「いのち」と「光」によって意味される、「ヨハネ福音書」に、
“In Ipso Vita erat, et Vita erat Lux hominum,” (i. 4): 「その方の中にいのちがあった、いのちは人間の光であった」(1:4)。
per “vitam” ibi intelligitur Divinus Amor Domini, et per “lucem” Divina Sapientia Ipsius. 「いのち」によって主の神的な愛が意味される、また「光」によってその方の神的な知恵が。
Simile etiam per “vitam” et “spiritum” apud Johannem, さらにまた同様のものが「いのち」と「霊」によって、「ヨハネ福音書」に、
Jesus dixit, “Verba quae ego loquor vobis spiritus et vita sunt” (vi. 63). イエスは言われた、「わたしがあなたがたに話したことばは、霊といのちです☆」
☆ 「霊といのちです」のギリシア原文は「霊です(単数)、そしていのちです(複数)」です。存在を表す動詞がどうしてこのように、単数と複数に区別されているのか、私にはわかりません。
[1] 15 pro “5” 注[1] 「5」の代わりに15
[2] “Me tibi”―sic editio princeps; sic quoque Doc. de Sac. Scpip., n. 85; Apoc. Rev., ed. princeps. n.688; V. C. R., ed. princeps, n. 51; Apoc. Expl., n. 388[e]. Videantur autem articuli sequentes, ubi legimus “te Mihi:”―A. C., n. 2235, 9182, 9857; De Caelo et Inferno, n. 216; Apoc. Rev., n. 567;Apoc. Expl., n. 329[a], 650[e], 701[c], 946; Dicta Prob., ed. 1845, pag. 56. 注[2] 「Me tibi」―このように初版に。このようにまた『聖書についての教え』85番、『啓示された黙示録』初版688番、『真のキリスト教』初版51番、『黙示録講解』388番末。しかし、以下の節を見られたい、そこに(私たちは)「te Mihi」と読む☆1―『天界の秘義』2235, 9182, 9857番、『天界と地獄』216番、『啓示された黙示録』567番、『黙示録講解』329(a), 650(e), 710(c), 946番、『聖書からの確認』☆1845年版56ページ。
☆1 ヘブル原文からは「te Mihi」が正しい訳となります。
☆2 Dicta. Prob.とはDicta Probantiaであり、英訳書名は『Scripture Comfirmatio』です。
[3] 164 pro “64” 注[3] 「64」の代わりに164
(3) 訳文
38. 神的な愛と神的な知恵は、みことばの中で「公正(義)と審判(さばき)」によって、神的な愛は「公正」によって、また神的な知恵は「審判」によって意味されている。それゆえ、みことばの中で「公正(義)」と「審判(さばき)」は主について言われている。
例えば、「ダビデ」に、
「義とさばきはあなたの王座の支え」(詩篇89:14)。
同書に、
エホバは、「義を光のように・・・そしてさばきを・・・真昼のように現わす」(詩篇37:6)。
「ホセア書」に、
「わたしは、わたしをあなたに永遠に婚約させる・・・公正と審判の中で」(2:19)。
「エレミヤ書」に、
「わたしはダビデに正しい若枝を起こす。彼は王として支配し・・・地にさばきと公正を行なう」(23:5)。
「イザヤ書」に、
「ダビデの王座に、その王国の上に着く。さばきと公正のうちに、これを堅く立てるために」(9:7)。
同書に、
「エホバは高められる・・・地をさばきと公正で満たされたからである」(33:5)。
「ダビデ」に、
「私はあなたの公正なさばきを学ぶとき・・・日に七度、私はあなたを、あなたの公正なさばきについてほめたたえます」(詩篇119:7, 164)。
同様のことが「ヨハネ福音書」に、「いのち」と「光」によって意味される、
「その方の中にいのちがあった。いのちは人間の光であった」(1:4)。
「いのち」によって主の神的な愛が、また「光」によってその方の神的な知恵が意味される。さらにまた同様のことが「ヨハネ福音書」に、「いのち」と「霊」によって意味される、
イエスは言われた、「わたしがあなたがたに話したことばは、霊といのちです」
(1) 原文
39. In homine apparent amor et sapientia ut duo separata, sed usque in se distincte unum sunt, quoniam apud hominem talis est sapientia qualis est amor, et talis amor qualis est sapientia. Sapientia quae non unum facit cum suo amore, apparet sicut sit sapientia, et tamen non est; ac amor qui non unum facit cum sua sapientia, apparet sicut sit sapientiae amor, tametsi non est; unum enim trahet suam essentiam et suam vitam ex altero reciproce. Quod sapientia et amor apud hominem appareant ut duo separata, est quia facultas intelligendi apud illum est elevabilis in lucem caeli, sed non facultas amandi, nisi quantum homo facit sicut intelligit. Quare id apparentis sapientiae quod non unum facit cum amore sapientiae, relabitur in amorem qui unum facit, qui potest esse amor non sapientiae, immo amor insaniae: homo enim potest ex sapientia scire quod illum oporteat facere hoc et illud, sed usque non facit, quia non amat illud; at quantum ex amore facit quod sapientiae est, tantum est imago Dei.
(2) 直訳
In homine apparent amor et sapientia ut duo separata, sed usque in se distincte unum sunt, quoniam apud hominem talis est sapientia qualis est amor, et talis amor qualis est sapientia. 人間の中に愛と知恵は二つの分離したもののように見られる、しかし、それでも、本質的に区別して一つのものである、人間のもとで、知恵はこのようなものであるので、愛がどのようなものである〔かによって〕、またこのような愛、知恵がどのようなものであるか〔によって〕。
Sapientia quae non unum facit cum suo amore, apparet sicut sit sapientia, et tamen non est; 知恵は、それはその愛と一つとなっていない、知恵のように見える、そしてそれでも、〔知恵〕でない。
ac amor qui non unum facit cum sua sapientia, apparet sicut sit sapientiae amor, tametsi non est; そして愛は、それはその知恵と一つとなっていない、知恵の愛のように見える、(たとえ)それでも、でない。
unum enim trahet suam essentiam et suam vitam ex altero reciproce. なぜなら、一方はその本質とそのいのちを他方から相互に得るから。
Quod sapientia et amor apud hominem appareant ut duo separata, est quia facultas intelligendi apud illum est elevabilis in lucem caeli, sed non facultas amandi, nisi quantum homo facit sicut intelligit. 知恵と愛は人間のもとで二つの分離したもののように見られることは、彼のもとの理解する能力は天界の光の中に上げられることのできるものであるから、しかし、愛する能力はない、人間が理解するように行なうその程度(かぎり)でないなら。
Quare id apparentis sapientiae quod non unum facit cum amore sapientiae, relabitur in amorem qui unum facit, qui potest esse amor non sapientiae, immo amor insaniae: それゆえ、知恵のものに見えるそれは、知恵の愛と一つとならないもの、〔知恵と〕一つではない愛の中にすべり落ちる、それは知恵のものでない愛であることができる、実に、狂気の愛。
homo enim potest ex sapientia scire quod illum oporteat facere hoc et illud, sed usque non facit, quia non amat illud; なぜなら、人間は知恵から知ることができるから、それを行なわなければならないこと、これをとそれを、しかし、それでも行なわない、それを愛さないから。
at quantum ex amore facit quod sapientiae est, tantum est imago Dei. しかし、知恵のものであることをどれだけ愛から行なうか〔によって〕、それだけ神の映像である。
(3) 訳文
39. 人間の中で、愛と知恵は二つの分離したもののように見える、しかし、それでも本質的に区別された一つのものである。人間のもとで、愛がどのようなものであるかによって、知恵はそのようなものであり、るので、、また知恵がどのようなものであるかによって愛はそのようなものであるからである。愛と一つとなっていない知恵は、知恵のように見えるが、それでも知恵ではない。そして知恵と一つとなっていない愛は、知恵の愛のように見えるが、それでも、その愛ではない。なぜなら、一方はその本質とそのいのちを相互に他方から得るから。知恵と愛が人間のもとで二つの分離したもののように見られるのは、彼のもとの理解する能力は天界の光の中に上げられることのできるが、しかし、愛する能力は、人間が理解したように行なわないかぎり、上げられないからである。それゆえ、知恵の愛と一つとならないで知恵のものに見えるは、知恵と一つではない愛の中に落ち込み、それは知恵のものでない愛でありえる、実に、狂気の愛である。なぜなら、人間は知恵から、あれこれと行なわなければならないこと知ることができるが、それでもそれを愛さないので、行なわないからである。しかし、〔人間は〕どれだけ愛から知恵のものであることを行なうかによって、それだけ神の映像なのである。
原典講読『神の愛と知恵』 40, 41
QUOD DIVINUS AMOR ET DIVINA SAPIENTIA SIT SUBSTANTIA ET QUOD SIT FORMA.
神的な愛と神的な知恵は実体であること、また形であること
(1) 原文
40. Idea vulgarium hominum de amore et de sapientia, est sicut de volatili et fluente in subtili aere seu aethere; aut sicut de exhalato ab aliquo tali; et vix aliquis cogitat, quod sint realiter et actualiter substantia et forma. Illi qui vident, quod sint substantia et forma, usque percipiunt amorem et sapientiam extra subjectum ut profluentia ex illo; et quod extra subjectum ut profluens ab illo percipiunt, tametsi ut volatile et fluens, etiam vocant substantiam et formam; non scientes quod amor et sapientia sint ipsum subjectum, et quod id quod extra illud percipitur ut volatile et fluens, sit modo apparentia status subjecti in se. Causae, quod hoc non hactenus visum sit, sunt [1]plures. Inter illas est, quod apparentiae sint primae ex quibus mens humana format suum intellectum, et quod discutere illas nequeat nisi ex indagatione causae; et si causa alte latet, illam indagare nequit, nisi intellectum teneat diu in luce spirituali, in qua illum diu tenere nequit propter lucem naturalem quae continue retrahit. Veritas usque est, quod amor et sapientia sint realis et actualis substantia et forma, quae faciunt ipsum subjectum.
[1] plures pro “plures causae”
(2) 直訳
Idea vulgarium hominum de amore et de sapientia, est sicut de volatili et fluente in subtili aere seu aethere; 愛についてと知恵についての普通の人間の観念は、微細な(薄い)空気またはエーテルの中に飛んで流れるものについてのようである。
aut sicut de exhalato ab aliquo tali; または、そのような何らかのものから発散するものについてのよう〔である〕。
et vix aliquis cogitat, quod sint realiter et actualiter substantia et forma. そしてほとんどだれも考えない、実際にまた事実上、実体と形であること。
Illi qui vident, quod sint substantia et forma, usque percipiunt amorem et sapientiam extra subjectum ut profluentia ex illo; 彼らは、見る者たちは、実体と形であること、それでも愛と知恵を主体の外に、それから流れ出るもののように知覚する。
et quod extra subjectum ut profluens ab illo percipiunt, tametsi ut volatile et fluens, etiam vocant substantiam et formam; そして、主体の外にそれから流れ出るようなものを知覚する、それでも飛んで流れるような〔ものでも〕、さらにまた実体と形と呼ぶ。
non scientes quod amor et sapientia sint ipsum subjectum, et quod id quod extra illud percipitur ut volatile et fluens, sit modo apparentia status subjecti in se. 愛と知恵は実体そのものであることを知らないで、またそれはその外で飛んで流れるように知覚されるものは、単に本質的に実体の外観の状態であること。
Causae, quod hoc non hactenus visum sit, sunt [1]plures. 理由が、このことがこれまで見られなかったこと、多くある。
Inter illas est, quod apparentiae sint primae ex quibus mens humana format suum intellectum, et quod discutere illas nequeat nisi ex indagatione causae; それらの間にある、外観は最初のものであること、それらから人間は自分の理解力を形作る、そしてそれらを追い払うことができないこと、原因の探し出すこと(探求)からでないなら。
et si causa alte latet, illam indagare nequit, nisi intellectum teneat diu in luce spirituali, in qua illum diu tenere nequit propter lucem naturalem quae continue retrahit. そしてもし原因が深く隠れているなら、それらを探し出すことができない、理解力を霊的な光の中に長い間保たないなら、その〔光の〕中にそれ〔理解力〕を長い間保つことができない、自然的な光のために、それは絶えず引き戻す。
Veritas usque est, quod amor et sapientia sint realis et actualis substantia et forma, quae faciunt ipsum subjectum. それでも真理である、愛と知恵は現実のまた実際の実体と形であること、それらは主体そのものをつくること。
[1] plures pro “plures causae” 注[1] 「plures causae」の代わりにplures
(3) 訳文
40. 愛と知恵について、普通の人間の観念は、薄い空気またはエーテルの中を飛んで流れるもの、または、そのような何らかのものから発散するもののようであり、ほとんどだれも、実際にまた事実上、実体と形であることを考えない。実体と形であると知る者たちでも、愛と知恵を、主体の外の、主体から流れ出るもののように知覚している。そして、主体の外のそれから流れ出るようなものを知覚しても、それでも飛んで流れるようなものを、愛と知恵は実体そのものであることを、またその外で飛んで流れるように知覚されるものは、単に本質的に実体の外観の状態であること知らないで、さらにまた実体と形と呼んでいる。このことがこれまで知られなかった理由は多い。それらの理由のうちに、外観は、それらから人間は自分の理解力を形作る最初のものであって、原因を探し出さないなら、その外観を追い払うことができないことがある。そしてもし原因が深く隠れているとき、理解力を霊的な光の中に長い間保たないなら、原因を探し出すことができず、絶えず引き戻す自然的な光のために、その光の中に理解力を長い間保つことができない。それでも、愛と知恵は現実で実際の実体と形であって、それらは主体そのものをつくることは真理である。
(1) 原文
41. Sed hoc quia contra apparentiam est, videri potest sicut non merens fidem, nisi demonstretur; et hoc demonstrari non potest nisi quam per talia quae homo percipere potest ex sensu sui corporis; quare per illa demonstrabitur. Sunt homini quinque sensus externi, qui vocantur tactus, gustus, olfactus, auditus et visus. Subjectum Tactus est Cutis, qua homo circumcinctus est; ipsa substantia et forma cutis faciunt ut sentiat applicata; sensus tactus non est in illis quae applicantur, sed est in substantia et forma cutis, quae sunt subjectum; sensus ille est modo affectio ejus ab applicatis. Simile est cum gustu; hic sensus est modo affectio substantiae et formae, quae sunt linguae; lingua est subjectum. Simile est cum olfactu; quod odor afficiat nares et quod sit in naribus, et quod sit affectio illarum ab odoriferis tangentibus, notum est. Simile est cum auditu; apparet sicut auditus sit in loco ubi sonus inchoat, sed auditus est in aure, et est affectio substantiae et formae ejus; quod auditus sit in distantia ab aure, est apparentia. Simile est cum visu; apparet dum homo videt objecta ad distantiam sicut visus ibi sit, sed usque est in oculo, qui est subjectum, et similiter est affectio ejus: distans est solum ex judicio concludente de spatio ex intermediis, vel ex diminutione et inde obscuratione objecti, cujus imago sistitur intus in oculo secundum angulum incidentiae. Inde patet, quod visus non exeat ab oculo ad objectum, sed quod imago objecti intret oculum, et afficiat substantiam et formam ejus: simile enim est cum visu quemadmodum est cum auditu; auditus nec exit ab aure ad captandum sonum, sed sonus intrat aurem, et afficit. Ex his constare potest, quod affectio substantiae et formae, quae facit sensum, non sit separatum quid a subjecto, sed solum faciat mutationem in illo, subjecto remanente subjecto tunc ut prius, et postea. Inde sequitur quod visus, auditus, olfactus, gustus et tactus, non sit aliquod volatile effluens ex illorum organis, sed quod sint organa in sua substantia et forma spectata, quae dum afficiuntur fit sensus.
(2) 直訳
Sed hoc quia contra apparentiam est, videri potest sicut non merens fidem, nisi demonstretur; しかし、このことは外観に反しているので、信頼(信仰)に値しないように見られることができる、証明されないなら。
et hoc demonstrari non potest nisi quam per talia quae homo percipere potest ex sensu sui corporis; そしてこのことは証明されることができない、このようなものによって以外でないなら、それは人間が自分の身体の感覚から知覚することができる。
quare per illa demonstrabitur. それゆえ、それらによって証明される〔接続法未来〕。
Sunt homini quinque sensus externi, qui vocantur tactus, gustus, olfactus, auditus et visus. 人間に五つの外なる感覚がある、それらは触覚、味覚、嗅覚、聴覚と視覚と呼ばれる。
Subjectum tactus est cutis, qua homo circumcinctus est; 触覚の主体は皮膚である。
ipsa substantia et forma cutis faciunt ut sentiat applicata; 皮膚の主体と形そのものは、感じるようにする、接触したものを。
sensus tactus non est in illis quae applicantur, sed est in substantia et forma cutis, quae sunt subjectum; 触覚の感覚はそれらの中にない、接触されるもの、しかし、皮膚の実体と形の中にある、それらは主体である。
sensus ille est modo affectio ejus ab applicatis. その感覚は単にその働きかけられた状態である、接触したものから。
Simile est cum gustu; 同様である、味覚と。
hic sensus est modo affectio substantiae et formae, quae sunt linguae; この感覚は単に実体と形が働きかけられた状態である、それらは舌である。
lingua est subjectum. 舌が主体である。
Simile est cum olfactu; 同様である、嗅覚と。
quod odor afficiat nares et quod sit in naribus, et quod sit affectio illarum ab odoriferis tangentibus, notum est. においは鼻と鼻の中にあるものに働きかけること、そして〔においは〕それらの働きかけられたものであること、においを放つものの触れたものから、よく知られている。
Simile est cum auditu; 同様である、聴覚と。
apparet sicut auditus sit in loco ubi sonus inchoat, sed auditus est in aure, et est affectio substantiae et formae ejus; 聴覚はそこに音が始まる場所にあるように見える、しかし、聴覚は耳の中にある、そしてその実体と形が働きかけられたものである。
quod auditus sit in distantia ab aure, est apparentia. 聴覚が耳から隔たりの中にあることは、外観である。
Simile est cum visu; 同様である、視覚と。
apparet dum homo videt objecta ad distantiam sicut visus ibi sit, sed usque est in oculo, qui est subjectum, et similiter est affectio ejus: 人間が対象を隔たりに向けて見る時、そこに視覚があるかのように、しかし、それでも目の中にある、それは主体である、そして同様にその働きかけられたものである。
distans est solum ex judicio concludente de spatio ex intermediis, vel ex diminutione et inde obscuratione objecti, cujus imago sistitur intus in oculo secundum angulum incidentiae. 距離は単に空間について中間のものから結論付けられた判断からのものである、あるいは対象の縮小とそこからの暗さ(ぼんやりとしていること)から、その像は目の中の内部につくられる、入射角(の角度)にしたがって。
Inde patet, quod visus non exeat ab oculo ad objectum, sed quod imago objecti intret oculum, et afficiat substantiam et formam ejus: ここから明らかである、視覚は目から対象へ出ないこと、しかし、対象の像が目に入ること、そしてその実体と形に働きかける。
simile enim est cum visu quemadmodum est cum auditu; なぜなら、視覚と同様であるから、聴覚のようにである。
auditus nec exit ab aure ad captandum sonum, sed sonus intrat aurem, et afficit. 聴覚も耳から出ない、音を捕らえるために、しかし、音が耳に入る、そして働きかける。
Ex his constare potest, quod affectio substantiae et formae, quae facit sensum, non sit separatum quid a subjecto, sed solum faciat mutationem in illo, subjecto remanente subjecto tunc ut prius, et postea. これらから明らかにすることができる、実体と形の(=に)働きかけることは、それは感覚を生じること、主体から何か分離したものではない、しかし、単にその中に変化を生む、実体で残って実体で☆、その時、最初のように、またその後。
☆ 独立奪格句ですね。周囲に合わせて適当に訳すことになります。
Inde sequitur quod visus, auditus, olfactus, gustus et tactus, non sit aliquod volatile effluens ex illorum organis, sed quod sint organa in sua substantia et forma spectata, quae dum afficiuntur fit sensus. ここから帰結される、視覚、聴覚、嗅覚、味覚と触覚は、その器官から飛んで流れる何らかのものではないこと、しかし、器官であること、その中に実体と形が見られる、それは働きかけられるとき感覚が生じる。
(3) 訳文
41. しかし、このことは外観に反しているので、証明されないなら信頼に値しないように見られてしまい、そしてこのことは人間が自分の身体の感覚から知覚することができるようなものによってしか証明されることができない。それゆえ、それらによって証明しよう。
人間に触覚、味覚、嗅覚、聴覚、視覚と呼ばれる五つの外なる感覚がある。触覚の主体は皮膚であり、皮膚の主体と形そのものは、接触したものを感じるようにする。触覚の感覚は、接触されるものの中になく、主体である皮膚の実体と形の中にある。その感覚は単に接触したものから働きかけられたその状態である。味覚も同様であり、この感覚は単に舌である実体と形が働きかけられた状態である。舌が主体である。嗅覚も同様であり、においは鼻と鼻の中にあるものに働きかけ、そしてにおいは、においを放つもの〔からのもの〕に触れて、それらから働きかけられたものであることはよく知られている。聴覚も同様であり、聴覚は音が始まる場所にあるように思えるが、しかし、聴覚は耳の中にあり、その実体と形が働きかけられたものである。聴覚が耳から隔ったものの中にあることは外観である。視覚も同様であり、人間が隔った対象をそこに視覚があるかのように見る時、それでもそれは主体である目の中にあり、同様に働きかけられたものである。距離は単に空間について中間のものから、あるいは対象の縮小とそこからのぼやけから結論づけられた判断からのものであって、その像は入射角にしたがって目の中の内部につくられている。ここから、視覚は目から対象へ出て行くものではなく、対象の像が目に入ってくること、そしてその実体と形に働きかけることが明らかである。なぜなら、視覚は聴覚と同様であるから。聴覚も音を捕らえるために耳から出ないで、音が耳に入り、働きかける。これらから、実体と形に働きかけることは、感覚を生じること、〔そしてそれは〕主体から分離したものではなく、、単にその中に変化を生み、その時、実体は実体のまま、最初のように、またその後も残っていることを明らかにすることができる。ここから、視覚、聴覚、嗅覚、味覚、触覚は、その器官から何か飛んで流れるものではなく、その中に実体と形が見られる器官であり、それは働きかけられるとき感覚を生じることが帰結される。