これはスヴェーデンボリ研究の個人誌『荒野』第1号(1997年1月)に掲載したものです。ここで「原典講読」の形に改め、手直しして、このブログに掲載します。
底本はThe Swedenborg SocietyのSmall Thological Work and Letters です。そこにある本文批評の原注は煩わしくなるので(原則的に)割愛します。
OPUS POSTHUMUM EMANUELIS SWEDENBORGII
HISTORIA ECCLESIASTICA NOVAE ECCLESIAE
スヴェーデンボリ遺稿『新教会の教会史』
はじめに
この手記が1770年の後半に(『真のキリスト教』出版のため)ストックホルムからアムステルダムへ向かう馬車か船の中で書かれたことはほぼ確実です。それでところどころ極めて判読し辛くなっていて、編者としてはここに復元したものに確信はありません。さらに,スヴェーデンボリ自身のためのおおまかな草稿であったため、後から修正したであろう誤りがあり(「経験」について述べた項目4の番号付けは混乱しています)、最終的な作品なら避けたであろう粗雑さが見られます(例えば項目2の「そこには使徒信条があった」)。原文はストックホルムの王立科学アカデミーにあります。
(1) 本文
1 Quod nova Historia Ecclesiastica describenda sit, quia nunc est adventus Domini, praedictus apud Matthaeum xxiv.
2 Quod alia Ecclesia fuerit ante Concilium Nicaenum quando erat Symbolum Apostolicum, quod exscribetur.
Quod alia post Concilium Nicaenum, ac porro postquam Symbolum Athanasianum conscriptum est.
Quod cardo Ecclesiae versus sit de Deo Triuno et de Domino, imprimis de tribus personis ab aeterno.
3 Recenseantur libri a Domino per me scripti ab initio usque ad hodie.
4 Quod talis ibi scriptura sit ut luceat coram illis qui credunt in Dominum, et novam revelationem, at quod obscura sit, et nullius momenti illis qui illa negant, ac qui non in favore illorum sunt propter varias causas externas.
Experientiae quod talis scriptura sit: 1 Ex censoribus librorum Hollandiae convocatis in mundo spirituali, quorum unus dixit cum legerat, quod sint dignissimi prae omni libro alio praeter Verbum, et alius qui dixit quod nihil videat in illis nisi talia quae futilia, mera phantastica,et sic ut nullius momenti rejicienda. 2 In Anglia similiter, quod missi ad academias quia ordo Ecclesiasticus illa rejecit. 3 Ab illis in Göthoburgo, Bejer et Rosen et aliis, tum quoque quidam viderunt magnalia Dei, quidam vero nihil viderunt nisi dolos, quidam nihil quicquam. 4 In Svecia a Filenio, aliter ab aliis, qui forte nominandi. 5★★★ 6 Quod simile evenit in Svecia apud illum qui historiam literarum scribit. 7 Praeter alibi.
5 Oetinger in Würtemburg, ex ejus epistola.
6 De Göttingen―
7 Quod cum edita est SUMMARIA EXPOSITIO, apparuerit coelum angelicum ab oriente ad occidentem, a meridie in septentrionem, purpureum cum pulcherrimis floribus; hoc coram me et coram
regibus Daniae, et aliis; alia vice sicut flammeum, pulchre.
8 Quod inscriptum libris, Adventus Domini, omnibus in mundo spirituali, ibid. ex mandato duobus exemplaribus in Hollandia idem inscripsi.
5★★★ illegigibile multum A; Quod cum certus legeret scripta typis impressa, apparuerint sicut futilia, id dum argus et sinister adstierunt, aliter cum alii W
(記号「A」は「手記原稿」、「W」は「ウスター版」を意味します)
(2) 直訳
1 Quod nova Historia Ecclesiastica describenda sit, quia nunc est adventus Domini, praedictus apud Matthaeum xxiv. 1 教会の新しい歴史が述べられなくてはならない、「マタイ」第24章に予言されている主の来臨は今だからである。
2 Quod alia Ecclesia fuerit ante Concilium Nicaenum quando erat Symbolum Apostolicum, quod exscribetur. 2 ニケア公会議以前は別の教会であった、その時、使徒信条があった、これを書き出そう。
Quod alia post Concilium Nicaenum, ac porro postquam Symbolum Athanasianum conscriptum est. ニケア公会議の後では別の〔教会であり〕、そしてさらにアタナシウス信条が書かれた後では。
Quod cardo Ecclesiae versus sit de Deo Triuno et de Domino, imprimis de tribus personis ab aeterno. 神の三一性と主についての教会の主要な点は変えられた、特に永遠からの三人格について。
3 Recenseantur libri a Domino per me scripti ab initio usque ad hodie. 3 主により私を通して書かれた本を列挙しよう、始めから今日までの。
4 Quod talis ibi scriptura sit ut luceat coram illis qui credunt in Dominum, et novam revelationem, at quod obscura sit, et nullius momenti illis qui illa negant, ac qui non in favore illorum sunt propter varias causas externas. 4 そこに書かれたものはこのようなものである、主と新しい啓示を信じる者の前では輝くような、そして彼らに暗く、取るに足りないものであること、それらを否定し、それらに好意を持たなかった者、いろいろな外的な理由のために。
Experientiae quod talis scriptura sit: このように書かれたものであったことの経験―
1 Ex censoribus librorum Hollandiae convocatis in mundo spirituali, quorum unus dixit cum legerat, quod sint dignissimi prae omni libro alio praeter Verbum, et alius qui dixit quod nihil videat in illis nisi talia quae futilia, mera phantastica,et sic ut nullius momenti rejicienda. (1) 霊界で呼び集められたオランダ人の文書検閲官から、これらを一人の者が読んだとき、みことばを除いて、他のどんな本よりも〔これらには〕最も価値がある、と言った。また別の者は、これらの中には、くだらないもの、単なる幻想のようなもの以外に何も見られない、無意味なものとして拒絶すべきだ、と言った。
2 In Anglia similiter, quod missi ad academias quia ordo Ecclesiasticus illa rejecit. (2) イギリスでも同様であり、〔それらは〕大学に送られ、聖職者階級がそれらを拒否したからである。
3 Ab illis in Göthoburgo, Bejer et Rosen et aliis, tum quoque quidam viderunt magnalia Dei, quidam vero nihil viderunt nisi dolos, quidam nihil quicquam. (3) イェーテボリにいる彼らにより、バイエル、ローセン、その他。そのときもまた、ある者は神の偉大な業を見たが、ある者は実に欺瞞以外に何も見ず、ある者はまったく何も〔見なかった〕。
4 In Svecia a Filenio, aliter ab aliis, qui forte nominandi. (4) スウェーデンではフィレニウスによって、他の者らにより異なって、おそらく、その者らの名前を上げるべきであろう。
5★★★ (5) ……☆
6 Quod simile evenit in Svecia apud illum qui historiam literarum scribit. (6) 同様のことがスウェーデンで、文学の歴史を書いている者に起こった。
7 Praeter alibi. (7) 他のところでさらに多く〔の者〕に。
5 Oetinger in Würtemburg, ex ejus epistola. 5 ヴュルテンブルクのエティンゲルについて、彼の手紙から。
6 De Göttingen― 6 ゲッティンゲンについて―
7 Quod cum edita est SUMMARIA EXPOSITIO, apparuerit coelum angelicum ab oriente ad occidentem, a meridie in septentrionem, purpureum cum pulcherrimis floribus; 7 『要約解説』が出版された時、天界に、東から西まで、南から北へ、最も美しい深紅の花が現われた。
hoc coram me et coram regibus Daniae, et aliis; これは私の前で、デンマーク王の前で、その他の者〔の前で起こった〕。
alia vice sicut flammeum, pulchre. 他のときには、あたかも炎のように、美しく。
8 Quod inscriptum libris, Adventus Domini, omnibus in mundo spirituali, ibid. ex mandato duobus exemplaribus in Hollandia idem inscripsi. 8 霊界のすべての本に「主の来臨」と書かれている。同書に命令によって、オランダで二つの写し(本)に同じものを書いた。☆☆
* * * * *
注☆ 判読不能により省略。しかしウスター版には次のようにあります。
5★★★ illegigibile multum A; Quod cum certus legeret scripta typis impressa, apparuerint sicut futilia, id dum argus et sinister adstierunt, aliter cum alii W 大いに判読できない、手記原稿。〔私に〕あるものが読まれるとき、活字で印刷された文書、〔それらが〕無益なものに見えた、このことは抜け眼なく、悪い者がそばに立っている(?)間に、〔このことは〕他の者には異なる、ウスター。
注☆☆ シグステッド著『スヴェーデンボリ叙事詩』375ページ参照。そこには,『要約解説』の一冊が発見され、その表紙の裏側にHic Liber est Adventus Domini, Scriptum ex Mandato.「この本は主の来臨である,命令により書かれた」と書かれています。
* * * * *
(3) 翻訳:スヴェーデンボリ遺稿「新教会の教会史」
1.教会の新しい歴史が述べられなくてはならない。「マタイ」第24章に予言されている主の来臨は今だからである。
2.ニケア公会議以前は別の教会であり、そこには使徒信条があった。これを書き出そう。ニケア公会議の後では、またさらにアタナシウス信条が作成された後では別の教会であり、神の三一性と主についての教会の主要な点は、特に永遠からの三人格については変えられた。
3.主により私を通して書かれた本を列挙しよう,始めから今日までの。
4.そこに書かれたものは、主と新しい啓示を信じる者の面前では明るく,いろいろな外的な理由からこれを否定し,好意を持たなかった者には、暗く、無意味といったものである。
このように書かれたものであったことの経験―
(1)霊界で呼び集められたオランダ人の文書検閲官から、これらを一人の者が読んだとき、みことばを除いて,他のどんな本よりも〔これらには〕最も価値がある、と言った。また別の者は、これらの中には、くだらないもの、単なる幻想のようなもの以外に何も見られない、無意味なものとして拒絶すべきだ、と言った。
(2)イギリスでも同様であり、〔それらは〕大学に送られ、聖職者階級がそれらを拒否したからである。
(3)イェーテボリにいるバイエル、ローセン、その他の者により。そのときもまた、ある者は神の偉大な業を見たが、ある者は実に欺瞞以外に何も見ず、ある者はまったく何も見なかった。
(4)スウェーデンではフィレニウスによって。他の者らにより異なって見られた.おそらく,その者らの名前を上げるべきであろう。
(5)……(判読不能により省略、「直訳」参照)
(6)同様のことがスウェーデンで、文学の歴史を書いている者に起こった.
(7)他のところでさらに多くの者に。
5.ヴュルテンブルクのエティンゲルについて、彼の手紙から。
6.ゲッティンゲンについて―
7.『要約解説』が出版された時、天界に、東から西まで、南から北へ、最も美しい深紅の花が現われた。これは私の前で,デンマーク王の前で,その他の者の前で起こった。他のときにはあたかも炎のように,美しく。
8.霊界のすべての本には「主の来臨」と書かれている.同書に命令によって、オランダで二つの写し(本)に同じものを書いた。