原典講読『生活』 101, 102

       (XIII.)
     QUOD HOMO DEBEAT FUGERE MALA UT PECCATA,
      ET PUGNARE CONTRA ILLA, SICUT A SE.
   人間は悪を罪として避けなくてはならない☆こと
   そしてそれらに対して闘うこと☆、自分自身からのように
☆ debeoは不定法(fugere, pugnare)を伴って「~しなくてはならない」という意味です。
(1) 原文
101. Ex Divino ordine est, ut homo ex libero secundum rationem agat; quoniam ex libero secundum rationem agere, est ex se agere. Verum binae illae facultates, liberum et ratio, non sunt propriae hominis, sed sunt Domini apud illum; et quatenus est homo, non ei auferentur, quoniam absque illis non potest reformari; non enim potest paenitentiam agere, non potest pugnare contra mala, et dein facere fructus dignos paenitentia. Nunc quia liberum et ratio sunt homini a Domino, et homo ex illis agit, sequitur quod non agat ex se, sed sicut ex se.*
* Quod homini sit Liberum a Domino, videatur supra (n. 19, 20); et in opere De Caelo et Inferno (n. 589-596, et n. 597-603). Quid Liberum, videatur in Doctrina Novae Hierosolymae, Londini 1758 edita, n. 141-149).
(2) 直訳
Ex Divino ordine est, ut homo ex libero secundum rationem agat; 神的な秩序からである、人間が自由から理性にしたがって行動すること。
quoniam ex libero secundum rationem agere, est ex se agere. 自由から理性にしたがって行動することは、自分自身から行動することであるので。
Verum binae illae facultates, liberum et ratio, non sunt propriae hominis, sed sunt Domini apud illum; しかし、二つのこれらの能力、自由と理性は、人間のプロプリウムではない、しかし、彼のもとの主のものである。
et quatenus est homo, non ei auferentur, quoniam absque illis non potest reformari; そして人間であるかぎり、彼に取り去られない、それらなしで改心されることはできないので。
non enim potest paenitentiam agere, non potest pugnare contra mala, et dein facere fructus dignos paenitentia. なぜなら、悔い改めを行なうことはできないから、悪に対して闘うことはできない、そしてその後、悔い改めにふさわしい実を結ぶことはできない。
Nunc quia liberum et ratio sunt homini a Domino, et homo ex illis agit, sequitur quod non agat ex se, sed sicut ex se.* 今や(そこで、それで)、自由と理性が人間に主からあるので、そして人間はそれらから行動する、自分自身から行動しないこと、しかし自分自身からかのように行動することが帰結される*。
* Quod homini sit Liberum a Domino, videatur supra (n. 19, 20); *〔これは欄外の注です〕人間に主から自由があることは、上に(19, 20番)見られる。
et in opere De Caelo et Inferno (n. 589-596, et n. 597-603). また著作『天界と地獄(について)』(589-596番、また597-603番)の中に
Quid Liberum, videatur in Doctrina Novae Hierosolymae, Londini 1758 edita, n. 141-149). 何が自由か、『新しいエルサレムの教え』の中に見られる、ロンドンで1758年に出版、(141-149番)。
(3) 訳文
 人間が自由から理性にしたがって行動することは神的な秩序からであり、自由から理性にしたがって行動することが自分自身から行動することであるからである。しかし、これら自由と理性の二つの能力は人間のプロプリウムではなく、彼のもとの主のものである。そして人間であるかぎり、それらがなくては改心することができないので、彼から取り去られることはない。なぜなら、悔い改めを行なうことができず、悪に対して闘うことができない、その後、悔い改めにふさわしい実を結ぶことができないから。それで、主から人間に自由と理性があり、人間はそれらから行動するので、自分自身からは行動しないで、自分自身からかのように行動することが帰結される*。
 *〔欄外の注〕人間に主から自由があることは、前に(19, 20番)、また著作『天界と地獄(について)』(589-596番、597-603番)に見られる。
 自由とは何かは、ロンドンで1758年に出版した『新しいエルサレムの教え』(141-149番)に見られる。
(1) 原文
102. Dominus amat hominem, et vult habitare apud illum; nec potest amare illum et habitare apud illum, nisi recipiatur et reciproce ametur: inde et non aliunde est conjunctio. Dominus propter illam causam dedit homini liberum et rationem; liberum cogitandi et volendi sicut a se, et rationem secundum quam. Amare aliquem et conjungi illi, cui non est reciprocum, non datur; nec intrare ad aliquem et manere apud quem non est receptio. Quoniam receptio et reciprocum in homine sunt a Domino, ideo dicit Dominus,
“Manete in Me et Ego in vobis” (Joh. xv. 4).
“Qui manet in Me, et Ego in illo, hic fert fructum multum” (Joh. xv. 5).
“In die illo cognoscetis, quod… vos in Me, et Ego in vobis” (Joh. xiv. 20).
Quod Dominus sit in veris et in bonis, quae homo recipit, et sunt apud illum, etiam docet:
“Si manseritis in Me, et verba mea in vobis manserint. …Si mandata mea servaveritis, manebitis in amore meo” (Joh. xv. 7, 10).
“Qui habet praecepta mea et facit illa, ille… amat Me;….et Ego amabo illum, et apud illum habitabo” (Joh. xiv. 21, 23).
Ita Dominus habitat in suo apud hominem; et homo in illis quae a Domino sunt, ita in Domino.
(2) 直訳
Dominus amat hominem, et vult habitare apud illum; 主は人間を愛し、また彼のもとに住むことを望む。
nec potest amare illum et habitare apud illum, nisi recipiatur et reciproce ametur: 彼を愛することも彼のもとに住むこともできない、もし受け入れられ、相互に愛されないなら。
inde et non aliunde est conjunctio. ここから、また他のところからでなく、結合がある。
Dominus propter illam causam dedit homini liberum et rationem; 主はその理由のために人間に自由と理性を与えた。
liberum cogitandi et volendi sicut a se, et rationem secundum quam. 自分自身からかのように考え、意志する自由、それとそれらにしたがって理性。
Amare aliquem et conjungi illi, cui non est reciprocum, non datur; ある者を愛することとその者に結び付けられることは、その者に相互関係のない、存在しない。
nec intrare ad aliquem et manere apud quem non est receptio. ある者〔のもと〕に入ることとどまることもない、その者のもとに受け入れがない。
Quoniam receptio et reciprocum in homine sunt a Domino, ideo dicit Dominus, 人間の中の受け入れと相互関係は主からのものであるので、それゆえ、主は言われている、
“Manete in Me et Ego in vobis” (Joh. xv. 4). 「わたしの中にとどまれ、またわたしはあなたがたの中に」(ヨハネ15:4)。
“Qui manet in Me, et Ego in illo, hic fert fructum multum” (Joh. xv. 5). 「わたしの中にとどまる者、またわたしは彼の中に、この者は多くの実を結ぶ」(ヨハネ15:5)。
“In die illo cognoscetis, quod… vos in Me, et Ego in vobis” (Joh. xiv. 20). 「その日に、あなたがたは知る、・・・あなたがたがわたしの中に、またわたしがあなたがたの中に・・・こと」(ヨハネ14:20)。
Quod Dominus sit in veris et in bonis, quae homo recipit, et sunt apud illum, etiam docet: 主は真理の中と善の中にいること、それらを人間は受け入れる、また彼のもとにある、さらにまた教える。
“Si manseritis in Me, et verba mea in vobis manserint. 「もし、あなたがたがわたしの中にとどまり、またわたしのことばがあなたがたの中にとどまるなら、
…Si mandata mea servaveritis, manebitis in amore meo” (Joh. xv. 7, 10). ・・・もし、あなたがたがわたしの命令を守るなら、あなたがたはわたしの愛の中にとどまる」(ヨハネ15:7, 10)。
“Qui habet praecepta mea et facit illa, ille… amat Me; 「わたしの戒めを持ち、それを行なう者は、彼はわたしを愛する。
….et Ego amabo illum, et apud illum habitabo” (Joh. xiv. 21, 23). ・・・またわたしは彼を愛する、また彼のもとにわたしは住む」(ヨハネ14:21, 23)。
Ita Dominus habitat in suo apud hominem; このように主は人間のもとのご自分のものの中に住む。
et homo in illis quae a Domino sunt, ita in Domino. また人間は主からのものであるそれらの中に、このように(したがって)主の中に〔住む〕。
(3) 訳文
 主は人間を愛し、彼のもとに住むことを望まれる。もし受け入れられ、相互に愛されないなら、人間を愛することも、彼のもとに住むこともおできならない。他のところからでなく、ここから結合がある。その理由のために、主は人間に自由と理性を与えた。自分自身からかのように考え、意志する自由とそれらにしたがった理性である。ある者を愛することとその者と結び付つことは、その者との相互関係なしに存在しない。その者に受け入れなければ、入り、とどまることもない。人間の受け入れと相互関係は主からのものであるので、それゆえ、主は言われている、
 「わたしにとどまりなさい、わたしもあなたがたの中にとどまる」(ヨハネ15:4)。
 「わたしにとどまり、わたしもその中にとどまる者は、多くの実を結ぶ」(ヨハネ15:5)。
 「その日、あなたがたは・・・あなたがたがわたしに、わたしがあなたがたの中にいること知る」(ヨハネ14:20)。
 主は、人間が受け入れ、彼のもとにある真理と善の中におられることもまた教えれれている。
 「もし、あなたがたがわたしにとどまり、わたしのことばがあなたがたにとどまるなら・・・もし、あなたがたがわたしの命令を守るなら、あなたがたはわたしの愛にとどまる」(ヨハネ15:7, 10)。
 「わたしの戒めを保ち、行なう者は・・・わたしを愛する。・・・わたしは彼を愛し、彼のもとにわたしは住む」(ヨハネ14:21, 23)。
 このように主は人間のもとのご自分のものの中に住まわれる。そして人間は主からのものの中に、したがって主の中に住む。