原典講読『生活』 39, 40, 41

(1) 原文
39. Quod bonum amet Verum, illustrari potest per comparationes cum sacerdote, milite, negotiatore et artifice. Cum sacerdote:-ille, si in bono sacerdotii est, quod est prospicere saluti animarum, docere viam ad caelum, ac ducere quos docet; is sicut est in illo bono, ita ex amore et ejus desiderio, comparat sibi vera quae doceat, et per quae ducat: sacerdos autem qui non in bono sacerdotii est, sed in jucundo functionis suae ex amore sui et mundi, quod solum illi bonum est, ille etiam ex amore et ejus desiderio comparat sibi illa in copia secundum jucundum, quod est ejus bonum, inspirans. Cum milite:-si in amore militiae est, ac in tutela aut in fama sentit bonum, is ex bono hoc et secundum id comparat sibi scientiam ejus, et si praefectus est, intelligentiam ejus: haec sunt sicut vera, ex quibus jucundum amoris, quod est bonum ejus, nutritur et formatur. Cum negotiatore:-si se addixerat negotio ex amore ejus, is haurit cum voluptate omnia quae ut media illum amorem ingrediuntur et componunt: haec quoque sunt sicut vera, cum negotiatio est bonum ejus. Cum artifice:-si studio incumbit suae operae, et illam amat ut bonum suae vitae, is emit instrumenta, et per talia quae sunt scientiae ejus, perficit se; per haec facit opus suum ut sit bonum. Ex his patet quod vera sint media, per quae bonum amoris existit, et fit aliquid; consequenter, quod bonum amet vera ut existat. Inde in Verbo per “veritatem facere” intelligitur facere ut bonum existat. Hoc intelligitur per
“Veritatem facere” (Joh. {1}iii. 21);
“Sermones Domini facere” (Luc. vi. {2}47);
“Praecepta Ipsius facere” (Joh. xiv. 24);
“Verba Ipsius facere” (Matth. vii. {3}24);
“Verbum Dei facere” (Luc. viii. 21); ac
“Statuta et judicia facere” (Levit. {4}xviii. 5).
Hoc quoque est “bonum” et “fructum” facere, nam bonum et fructus est id quod existit.
@1 iii. pro “iv.”$ @2 47 pro “5”$ @3 24 pro “20”$ @4 xviii. pro “xvii.”$
(2) 直訳
Quod bonum amet Verum, illustrari potest per comparationes cum sacerdote, milite, negotiatore et artifice. 善が真理を愛すること、比較によって説明(明らかに)されることができる、祭司、兵士、商人、また職人と。
Cum sacerdote:-ille, si in bono sacerdotii est, quod est prospicere saluti animarum, docere viam ad caelum, ac ducere quos docet; 祭司の場合― 彼が、もし祭司職の善の中にいるなら、それは霊魂の救いに備えること、天界への道を教えること、そして教える者たちを導くこと。
is sicut est in illo bono, ita ex amore et ejus desiderio, comparat sibi vera quae doceat, et per quae ducat: 彼は善の中にいるように☆、そのように愛とその願いから、自分自身に真理を獲得する、それは教える、そしてそれによって導く。
☆ sicut~ita・・・は「~ほど・・・」「~かぎり・・・」となります。
sacerdos autem qui non in bono sacerdotii est, sed in jucundo functionis suae ex amore sui et mundi, quod solum illi bonum est, ille etiam ex amore et ejus desiderio comparat sibi illa in copia secundum jucundum, quod est ejus bonum, inspirans. しかしながら、祭司職の善の中にいない祭司は、しかし、自己と世俗の愛から自分の職務の楽しみの中に〔いる〕、そのことだけが彼に善である、彼もまた愛とその願いからそれを自分自身に獲得する、楽しさにしたがって豊富に、それは彼の善である、吹き込む。
Cum milite:-si in amore militiae est, ac in tutela aut in fama sentit bonum, is ex bono hoc et secundum id comparat sibi scientiam ejus, et si praefectus est, intelligentiam ejus: 兵士の場合― もし軍務の愛の中にいるなら、そして保護の中または名声の中に善を感じる、彼はこの善からそしてそれにしたがって自分自身に獲得する、彼の知識を、そしてもし士官(将校)なら、彼の知性を〔獲得する〕。
haec sunt sicut vera, ex quibus jucundum amoris, quod est bonum ejus, nutritur et formatur. これらは真理のようである☆、それらから愛の楽しさが、それらは彼の善である、養われ、形成される。
☆ 文脈からはこれでは誤訳であり、「これらは~のような真理である」と訳すべきでしょう。
Cum negotiatore:-si se addixerat negotio ex amore ejus, is haurit cum voluptate omnia quae ut media illum amorem ingrediuntur et componunt: 商人の場合― もし彼の愛から商売(仕事)に専心したなら、彼は快楽とともにすべてを吸収する(学ぶ)、それらは手段としてその愛を入れる、そして作り上げる。
haec quoque sunt sicut vera, cum negotiatio est bonum ejus. これらのこともまた真理のようである、商売(仕事)が彼の善であるとき。
Cum artifice:-si studio incumbit suae operae, et illam amat ut bonum suae vitae, is emit instrumenta, et per talia quae sunt scientiae ejus, perficit se; 職人の場合― もし自分の働き(手仕事、わざ、技術)に熱意で身を入れるなら、そしてそれを自分の生活(いのち)の善のように愛する、彼は道具を買う、またこのようなものによって、それらはその知識のもの、自分自身を理想に近づける(完全にする)。
per haec facit opus suum ut sit bonum. これらによって自分の働きを善であるようにする。
Ex his patet quod vera sint media, per quae bonum amoris existit, et fit aliquid; これらから明らかである、真理は手段であること、それによって愛の善は存在する、そして何らかのものになる。
consequenter, quod bonum amet vera ut existat. 結果として、善は存在するようになるために真理を愛すること。
Inde in Verbo per “veritatem facere” intelligitur facere ut bonum existat. ここからみことばの中で「真理を行なうこと」によって善が存在すようになるために行なうことが意味される。
Hoc intelligitur per このことが〔次のもの〕によって意味される、
“Veritatem facere” (Joh. {1}iii. 21); 「真理を行なうこと」(ヨハネ3:21)。
“Sermones Domini facere” (Luc. vi. {2}47); 「主のことばを行なうこと」(ルカ6:47)。
“Praecepta Ipsius facere” (Joh. xiv. 24); 「その方の戒めを行なうこと」(ヨハネ14:24)。
“Verba Ipsius facere” (Matth. vii. {3}24); 「その方のことばを行なうこと」(マタイ7:24)。
“Verbum Dei facere” (Luc. viii. 21); 「神のことばを行なうこと」(ルカ8:21)。
ac “Statuta et judicia facere” (Levit. {4}xviii. 5). そして「法令と審判を行なうこと」(レビ記18:5)。
Hoc quoque est “bonum” et “fructum” facere, nam bonum et fructus est id quod existit. このこともまた「善」と「実」を行なうこと(結ぶこと)である、なぜなら、善と実はそれであるから、存在するようになるもの。
@1 iii. pro “iv.” 注1 「4」の代わりに3
@2 47 pro “5” 注2 「5」の代わりに47
@3 24 pro “20” 注3 「20」の代わりに24
@4 xviii. pro “xvii.” 注4 「17」の代わりに18
(3) 訳文
 善が真理を愛することは、祭司、兵士、商人、職人と比較することによって明らかにすることができる。
 祭司の場合― 彼が、霊魂の救いに供すること、天界への道を教えること、そして教える者たちを導くことである祭司職の善の中にいるなら、その善の中にいるかぎり、愛とその願いから、教えるべき真理を、そして導く真理を獲得する。しかし、祭司職の善の中にいないで、自己と世俗の愛から自分の職務の楽しみの中にいて、そのことだけが〔自分にとって〕善である祭司もまた、愛とその願いから、彼の善である楽しさを吹き込まれるしたがって、豊かに、真理を自分自身に獲得する。
 兵士の場合― もし軍務の愛の中にて〔祖国の〕保護または名声に善を感じるなら、彼はその善から、またそれにしたがって、知識を、もし士官なら、知性を自分自身に獲得する。これらは彼の善である愛の楽しさが養われ、形成されるような真理である。
 商人の場合― もし愛から商売に専心したなら、彼は快さとともに手段としてその愛を入れ、作り上げるすべてものを吸収する。これらのものもまた商売が彼の善であるとき真理のようである。
 職人の場合― もし自分の働きに熱心に励み、そしてそれを自分の生活の善のように愛するなら、彼は道具を買い、またその知識のようなものによって、自分自身を理想へと近づけ、これらによって自分の働きを善であるようにする。
 これらから、真理は愛の善が存在し、何らかのものになるための手段であること、したがって、善は〔それ自体が〕存在するようになるために真理を愛することが明らかである。ここから、みことばの中で「真理を行なうこと」によって、善が存在すようになるために、行なうことが意味される。このことが次のものによって意味される、
 「真理を行なうこと」(ヨハネ3:21)、
 「主のことばを行なうこと」(ルカ6:47)、
 「その方の戒めを行なうこと」(ヨハネ14:24)、
 「その方のことばを行なうこと」(マタイ7:24)、
 「神のことばを行なうこと」(ルカ8:21)、
 「法令と審判を行なうこと」(レビ記18:5)。
 このこともまた「善」を行なうことと「実」を結ぶことである。なぜなら、善と実は存在するようになるものであるから。
(1) 原文
40. Quod bonum amet verum, et velit cum illo conjungi, illustrari etiam potest per comparationem cum cibo et aqua, seu cum pane et vino: unum et alterum erit; cibus aut panis solus non facit aliquid in corpore ad nutritionem, sed cum aqua aut vino; quare unum appetit et desiderat alterum. Per “cibum” et “panem” etiam in Verbo in sensu ejus spirituali intelligitur bonum, ac per “aquam” et “vinum” intelligitur verum.
(2) 直訳
Quod bonum amet verum, et velit cum illo conjungi, illustrari etiam potest per comparationem cum cibo et aqua, seu cum pane et vino: 善が真理を愛すること、またそれと結合されることを欲する、さらにまた説明(明らかに)されることができる、比較によって、食物と水、すなわちパンとぶどう酒。
unum et alterum erit; 一つともう一つがなくてはならない。
cibus aut panis solus non facit aliquid in corpore ad nutritionem, sed cum aqua aut vino; 食物とパンだけ〔では〕身体の中で滋養物のために何らのものを行なわない、しかし、水またはぶどう酒と。
quare unum appetit et desiderat alterum. それゆえ、一つはもう一つを欲し、望む。
Per “cibum” et “panem” etiam in Verbo in sensu ejus spirituali intelligitur bonum, ac per “aquam” et “vinum” intelligitur verum. 「食物」と「パン」によってもまた、みことばの中でその霊的な意味で、善が意味される、そして「水」と「ぶどう酒」によって真理が意味される。
(3) 訳文
 善が真理を愛し、またそれと結合されることを欲することは、さらにまた、食物と水、またはパンとぶどう酒と比較することで明らかにすることができる。両方のものがなくてはならない。食物とパンだけでは、身体の中で何ら滋養物とならず、水またはぶどう酒といっしょでなくてはならない。それゆえ、一方はもう一方を欲し、望む。みことばの中では「食物」と「パン」によってもまたその霊的な意味で、善が意味され、「水」と「ぶどう酒」によって真理が意味される。
(1) 原文
41. Ex dictis nunc constare potest, quod qui fugit mala ut peccata, amet vera ac desideret illa; et quo plus fugit, eo plus amet et desideret, quia eo plus in bono est. Inde venit in conjugium caeleste, quod est conjugium boni et veri, in quo est caelum, et erit ecclesia.
(2) 直訳
Ex dictis nunc constare potest, quod qui fugit mala ut peccata, amet vera ac desideret illa; 今や言ったことから明らかにすることができる、悪を罪として避ける者は、真理を愛し、それらを望むこと。
et quo plus fugit, eo plus amet et desideret, quia eo plus in bono est. そして多く避ければ避けるほどますます多く愛し、望む、ますます多く善の中にいるので。
☆ quo~eo・・・は「~であればあるほどますます・・・」です。
Inde venit in conjugium caeleste, quod est conjugium boni et veri, in quo est caelum, et erit ecclesia. ここから天界の結婚の中にやって来る、それは善と真理の結婚である、その中に天界が存在する、そして教会が存在しなくてはならない。
(3) 訳文
 述べられたことから今や、悪を罪として避ける者は、真理を愛し、望むことを明らかにすることができる。そして多く避けるほど、ますます多く善の中にいるので、ますます多く愛し、望む。ここから善と真理の結婚である天界の結婚の中にやって来る。それはその中に天界が存在し、教会が存在しなくてはならないものである。

コメントを残す