原典講読『生活』 23, 24, 25, 26

(1) 原文
23. Ex his sunt tria haec consequentia:
(i.) Quod si homo bona vult et facit, antequam fugit mala ut peccata, bona non sint bona.
(ii.) Quod si homo pia cogitat et loquitur, et non fugit mala ut peccata, pia non sint pia.
(iii.) Quod si homo scit et sapit multa, et non fugit mala ut peccata, usque non sapiat.
(2) 直訳
Ex his sunt tria haec consequentia: これらから、三つのこれらの帰結がある―
(i.) Quod si homo bona vult et facit, antequam fugit mala ut peccata, bona non sint bona. (i.) もし人間が善を意志し、行なうなら、悪を罪として避ける前に、善は善ではないこと。
(ii.) Quod si homo pia cogitat et loquitur, et non fugit mala ut peccata, pia non sint pia. (ii.) もし人間が敬虔なことを考え、話し、そして悪を罪として避けないなら、敬虔なことは敬虔なことではないこと。
(iii.) Quod si homo scit et sapit multa, et non fugit mala ut peccata, usque non sapiat. (iii.) もし人間が多くのことを知り、賢明であり、そして悪を罪として避けないなら、それでも(やはり)賢明ではないこと。
(3) 訳文
 これらから、次の三つのことが帰結される―
 (i.) 悪を罪として避ける前に、人間が善を意志し、行なうにしても、その善は善ではないこと。
 (ii.) 人間が敬虔なことを考え、話し、しかも悪を罪として避けないなら、その敬虔なことは敬虔なことではないこと。
 (iii.) 人間が多くのことを知り、賢明であり、しかも悪を罪として避けないなら、やはり賢明ではないこと。
(1) 原文
24. (i.) Quod si homo bona vult et facit, antequam fugit mala ut peccata, bona non sint bona, est quia non prius est in Domino, ut supra dictum est: prout si det pauperibus, opem ferat egenis, impendat templis et hospitalitiis, benefaciat ecclesiae, patriae et concivibus, doceat Evangelium et convertat, agat justitiam in judiciis, sinceritatem in negotiis, et rectitudinem in operis; et tamen mala ut peccata nihili facit, sicut fraudes, adulteria, odia, blasphemias, et similia alia; tunc non aliter potest facere bona, quam quae intus mala sunt; facit enim illa ex se, et non ex Domino; ita est ipse in illis, et non Dominus; et bona, in quibus ipse homo est, sunt omnia conspurcata malis ejus, et spectant ipsum et mundum. Attamen eadem illa facta, quae supra recensita sunt, interius bona sunt, si homo fugit mala ut peccata prout fraudes, adulteria, odia, blasphemias, et similia alia: facit enim illa a Domino, et vocantur “in Deo facta” (Joh. iii. 19-21).
(2) 直訳
(i.) Quod si homo bona vult et facit, antequam fugit mala ut peccata, bona non sint bona, est quia non prius est in Domino, ut supra dictum est: (i.) もし人間が善を意志し、行なうなら、悪を罪として避ける前に、善は善ではないこと、〔このことは〕前もって主の中にいないからである、上に言われたように。
prout si det pauperibus, opem ferat egenis, impendat templis et hospitalitiis, benefaciat ecclesiae, patriae et concivibus, doceat Evangelium et convertat, agat justitiam in judiciis, sinceritatem in negotiis, et rectitudinem in operis; 例えば、もし貧しい者に与える、乏しい者に助けを行なう、礼拝所(教会)や収容所にささげる、教会、祖国と(同胞)市民に善を行なう(よくしてやる)、福音を教え、回心させる、裁判で公正を、取り引きで誠実を、働き(仕事)で正直を行なう。
et tamen mala ut peccata nihili facit, sicut fraudes, adulteria, odia, blasphemias, et similia alia; そしてそれでも、罪として悪を何ものでもないとするなら、欺瞞、姦淫、憎悪、冒涜、そして似た他のもののような。
tunc non aliter potest facere bona, quam quae intus mala sunt; その時、異なって善を行なうことはできない、内部で悪であるもの以外に。
facit enim illa ex se, et non ex Domino; なぜなら、それらを自分自身から行なうから、そして主からでない。
ita est ipse in illis, et non Dominus; このように(したがって)それらの中に自分自身がいる、そして主がいない。
et bona, in quibus ipse homo est, sunt omnia conspurcata malis ejus, et spectant ipsum et mundum. そして善は、その中に人間自身がいる、すべては彼の悪で汚されている、そして自分自身と世を眺めている。
Attamen eadem illa facta, quae supra recensita sunt, interius bona sunt, si homo fugit mala ut peccata prout fraudes, adulteria, odia, blasphemias, et similia alia: しかしながら、それらの同じ行為が、それらは上に列挙された、内的に善である、もし人間が罪として悪を避けるなら、例えば、欺瞞、姦淫、憎悪、冒涜、そして似た他のもの〔のような〕。
facit enim illa a Domino, et vocantur “in Deo facta” (Joh. iii. 19-21). なぜなら、主からそれらを行ない、そして「神の中で行なわれた」(ヨハネ3:19-21)と呼ばれるから。
(3) 訳文
 (i.) 悪を罪として避ける前に、人間が善を意志し、行なうにしても、その善は善ではないことは、前に述べたように、前もって主の中にいないからである。例えば、貧しい者に与え、乏しい者に助けを行ない、礼拝所や収容所にささげ物をし、教会や祖国や市民に善を行ない、福音を教え、回心させ、裁判では公正に、取り引きでは誠実に、仕事では正直に行なっても、それでも、欺瞞、姦淫、憎悪、冒涜、また似たような他の悪を、罪として何ものでもないとするなら、その時、内部では悪である善しか行なうことができない。なぜなら、それらを自分自身から行ない、主から行なうのではなく、したがって、それらの中に自分自身がいて、主はいないから。そして人間自身がその中にいる善は、すべて彼の悪で汚されていて、自分自身と世を眺めている。しかし、前に列挙されているその同じ行為が、欺瞞、姦淫、憎悪、冒涜、また似たような他の悪を、もし人間が罪として避けるなら、内的に善である。なぜなら、主からそれらを行ない、それらは「神の中で行なわれた」(ヨハネ3:19-21)と言われるから。
(1) 原文
25. (ii.) Quod si homo pia cogitat et loquitur, et non fugit mala ut peccata, pia non sint pia, est quia non est in Domino. Ut si frequentat templa, devote auscultat praedicationes, legit Verbum et pietatis libros, obit sacramentum Cenae, cottidie fundit preces; immo si multum cogitat de Deo, et de salute, et tamen mala, quae sunt peccata, nihili facit, (ut fraudes, adulteria, odia, blasphemias, et similia alia,) tunc non potest aliter cogitare et loqui pia, quam quae intus non pia sunt, nam ipse homo cum malis suis est in illis. Haec quidem tunc nescit, sed tamen inibi sunt, et coram illo latent; est enim sicut fons, cujus aqua est impura ex vena. Exercitia pietatis ejus vel sunt modo solennia ex habitu, vel sunt meritoria, vel sunt hypocritica: ascendunt quidem versus caelum, sed reflectunt se in via et decidunt, sicut fumi in aere.
(2) 直訳
(ii.) Quod si homo pia cogitat et loquitur, et non fugit mala ut peccata, pia non sint pia, est quia non est in Domino. もし人間が敬虔なことを考え、話し、そして悪を罪として避けないなら、敬虔なことは敬虔なことではないこと、〔このことは〕主の中にいないからである。
Ut si frequentat templa, devote auscultat praedicationes, legit Verbum et pietatis libros, obit sacramentum Cenae, cottidie fundit preces; 例えば、もし礼拝所(教会)をしばしば訪れる、信心深く説教を聞く、みことばや信心書を読む、聖餐の典礼に臨む、毎日、祈りを(長々と)唱える。
immo si multum cogitat de Deo, et de salute, et tamen mala, quae sunt peccata, nihili facit, (ut fraudes, adulteria, odia, blasphemias, et similia alia,) tunc non potest aliter cogitare et loqui pia, quam quae intus non pia sunt, nam ipse homo cum malis suis est in illis. 実に、もし神について、また救いについて、多くのことを考えるなら、そしてそれでも悪を、それは罪である、何ものでもないとする、(例えば、欺瞞、姦淫、憎悪、冒涜、そして似た他のもの)その時、異なって敬虔なことを考え、話すことはできない、内部で敬虔でないもの以外の、なぜなら、人間自身が自分の悪とともにそれらの中にいるから。
Haec quidem tunc nescit, sed tamen inibi sunt, et coram illo latent; 確かに、これらの者はその時、知らない、しかしそれでもその中に(内部に)ある、そして彼の前に隠れている。
est enim sicut fons, cujus aqua est impura ex vena. なぜなら、泉のようであるから、その水は出口から不潔である。
Exercitia pietatis ejus vel sunt modo solennia ex habitu, vel sunt meritoria, vel sunt hypocritica: 彼の敬虔の実践は、あるいは習慣からの単なる儀式(いつものこと)である、あるいは功績である、あるいは偽善である。
ascendunt quidem versus caelum, sed reflectunt se in via et decidunt, sicut fumi in aere. 確かに、天界に向かって上る、しかし、途中で自分の向きを変えて☆下る、大気中の煙のように。
☆ reflectoは第一義が「向きを変える」です。ここから(光など)「反射する」する意味が生じ、心の中で反射させるとき「熟考する、考慮する」の意味もあり、「反省する」もありえます。それでもここの長島訳「自分を反省し・・・」は「反省」の意味からして、非常に奇妙です。
(3) 訳文
 (ii.) 人間が敬虔なことを考え、話し、しかも悪を罪として避けないなら、その敬虔なことは敬虔なことではないことは、主の中にいないからである。例えば、礼拝所をしばしば訪れ、信心深く説教を聞き、みことばや信心書を読み、聖餐の典礼に臨み、毎日、祈りを唱え、実に、神について、また救いについて、多くのことを考えるにしても、それでも罪である悪を(例えば、欺瞞、姦淫、憎悪、冒涜、また似たような他のもの)何ものでもないとするなら、その時、内部では敬虔でないような敬虔なことしか考え、話すことはできない。なぜなら、人間自身が自分の悪とともにそれらの中にいるから。確かに、その時、それらの者は知らないが、しかしそれでもその敬虔なことの内部にあり、彼の前では隠れている。なぜなら、水が出口から不潔である泉のようなものであるから。彼の実践する敬虔さは、は習慣からの単なる儀式、あるいは功績、あるいは偽善である。確かに、天界に向かって上る、しかし、大気中の煙のように、途中で向きを変えて、下ってしまう。
(1) 原文
26. Datum est videre et audire multos post mortem, qui enumeraverunt bona sua opera, et pietatis exercitia, quae nunc supra (n. 24, 25) memorata sunt, et plura adhuc. Inter illos etiam vidi quosdam habere lampades et non oleum. At inquisitum est num fugerint mala ut peccata, ac inventi, quod non; quare illis dictum est, quod mali sint. Visi etiam postea intrare cavernas, ubi similes mali erant.
(2) 直訳
Datum est videre et audire multos post mortem, qui enumeraverunt bona sua opera, et pietatis exercitia, quae nunc supra (n. 24, 25) memorata sunt, et plura adhuc. 死後の多くの者らを見ることと聞くことが与えられた、その者らは、自分の善の働き、それと敬虔なことの実践を列挙した、それらは今や上に(24,25番)記されている、そして(その上)さらに多くのもの。
Inter illos etiam vidi quosdam habere lampades et non oleum. さらにまた彼らの間にある者を私は見た、明かりを持っている、そして油のない。
At inquisitum est num fugerint mala ut peccata, ac inventi, quod non; しかし、質問された、悪を罪として避けたかどうか、そして見られた、ないこと。
quare illis dictum est, quod mali sint. それゆえ、彼らに言われた、悪い者であること。
Visi etiam postea intrare cavernas, ubi similes mali erant. さらにまた私は見た、その後、ほら穴に入ること、そこに似た(性質の)悪い者がいた。
(3) 訳文
 死後に自分の善の働きと敬虔なことの実践を数え上げた多くの者らを見、聞くことが与えられた。その数え上げたものは、ここ(24,25番)に記されたもの、またさらに多くのものである。私はまた、彼らの中に油のない明かりを持っている者を見た。彼らは悪を罪として避けたかどうか質問され、避けなかったことがわかった。それゆえ、悪い者である、と彼らは言われた。さらにまた私は、その後、彼らが似たような悪い者らがいる洞穴に入って行くのを見た。

コメントを残す