原典講読『天界と地獄』no.553.

(1) 原文
553. Omnes spiritus in infernis, inspecti in aliqua luce caeli, apparent in forma sui mali; est enim quisque effigies sui mali, nam apud unumquemvis interiora et exteriora unum agunt, ac interiora se sistunt videnda in exterioribus, quae sunt facies, corpus, loquela, et gustus; ita ad conspectum agniti sunt quales sunt. In genere sunt formae contemptus aliorum, minarum contra illos qui se non venerantur: sunt formae odiorum varii generis sunt formae vindictarum etiam varii generis; saevitiae et crudelitates ex interioribus per illas transparent: at cum alii illos laudant, venerantur, et colunt, contrahitur facies eorum, et apparet sicut laetum ex jucundo. [2] Omnes formae illae, quales apparent, non paucis describi potest, non enim una est similis alteri; modo inter illos, qui in simili malo sunt, et inde in simili societate infernali, est similitudo communis, ex qua sicut ex plano derivationis apparent facies singulorum ibi in quadam similitudine. In genere sunt facies eorum dirae, et expertes vitae sicut cadaverum: quorundam sunt nigrae; quorundam instar facularum igneae; quorundam ex pustulis, varicis et ulceribus enormes; apud plures non apparent facies, sed loco illius hirsutum quid, aut osseum; apud quosdam modo exstant dentes; corpora eorum etiam monstrosa sunt; et loquela eorum sicut ex ira, aut ex odio, aut ex vindicta, nam quisque loquitur ex suo falso, et sonat ex suo malo: verbo, sunt omnes sui inferni imagines. [3] Ipsum infernum in communi in qua forma est, non datum est videre; dictum modo est, quod sicut universum caelum in uno complexu referat unum Hominem (n. 59-67), ita universum infernum in uno complexu referat unum diabolum, et quoque quod sisti possit in unius diaboli effigie (videatur supra, n. 544). Sed in quali forma sunt inferna in specie, seu infernales societates, saepius videre datum est, nam ad aperturas illorum, quae vocantur portae inferni, utplurimum apparet monstrum, quod in communi repraesentat formam illorum qui inibi sunt: saevitiae eorum, qui ibi sunt, etiam simul tunc repraesentantur per dira et atrocia, quae memorare supersedetur. [4] At sciendum est, quod spiritus infernales appareant tales in luce caeli, sed inter se sicut homines; hoc ex misericordia Domini, ne inter se etiam foeditates sint, sicut apparent coram angelis: sed apparentia illa est fallacia, nam utprimum aliquid lucis e caelo immittitur, humanae illorum formae vertuntur in monstrosas, quales in se sunt, de quibus supra; nam in luce caeli apparet omne sicut in se est. Inde quoque est, quod lucem caeli fugiant, et in suum lumen se dejiciant, quod lumen est sicut lumen ex ignitis carbonibus, et alicubi sicut ex sulphure ardente; sed etiam hoc lumen vertitur in meram caliginem, cum illuc e caelo aliquid lucis influit. Inde est, quod inferna dicantur in caligine et tenebris esse et quod “caligo et tenebrae” significent falsa ex malo, qualia sunt in inferno.
(2) 直訳
Omnes spiritus in infernis, inspecti in aliqua luce caeli, apparent in forma sui mali; 地獄の中のすべての霊は、天界の何らかの光の中で眺められた、自分自身の悪の形の中で見られる。
est enim quisque effigies sui mali, nam apud unumquemvis interiora et exteriora unum agunt, ac interiora se sistunt videnda in exterioribus, quae sunt facies, corpus, loquela, et gustus; なぜなら、それぞれの者は自分自身の悪の像であるから、なぜなら、それぞれのもとで内的なものと外的なものは一つとして働くから、そして内的なものは外的なものの中にそれ自体を見られるように示すから、それらは顔、身体、話し方、振る舞いである。
ita ad conspectum agniti sunt quales sunt. このように、視野へ認められる、どんなものであるか。
In genere sunt formae contemptus aliorum, minarum contra illos qui se non venerantur: 全般的に他の者たちへの軽蔑の形である、自分を尊ばない者たちに対するおどし〔の形〕。
sunt formae odiorum varii generis; いろいろな種類の憎しみの形である。
sunt formae vindictarum etiam varii generis; いろいろな種類の復讐の形である。
saevitiae et crudelitates ex interioribus per illas transparent: 内的なものから狂暴と残酷がそれらを通して透かして見える。
at cum alii illos laudant, venerantur, et colunt, contrahitur facies eorum, et apparet sicut laetum ex jucundo. しかし、他の者たちが彼らをほめる、尊ぶ、礼拝するとき、彼らの顔は引き締められる、そして楽しさからうれしい(機嫌よい)ように見える。
[2] Omnes formae illae, quales apparent, non paucis describi potest, non enim una est similis alteri;  [2] それらのすべての形は、どのように見えるか、手短に(簡単に)述べられることはできない、なぜなら、一つは他のものに似ていないから。
modo inter illos, qui in simili malo sunt, et inde in simili societate infernali, est similitudo communis, ex qua sicut ex plano derivationis apparent facies singulorum ibi in quadam similitudine. 単に彼らの間に、似た悪の中にいる者ら、そしてそこから地獄の似た社会の中に、共通の類似がある、そのことから派生(物)の面からのように☆そこに個々の顔に見られる、ある類似の中に。
☆ 「派生物の面からのように」でわかるでしょうか?(私にはわかります) 長島訳は「ちょうど同じ家系に属するものどうしのように」と思い切った「意訳」しています。というよりもこれは意訳をはみ出して「自由訳」ですね。長島さんは「読者がわかるように訳す」が根本姿勢でしょうが、私はこれではある意味で「訳していない」と思っています。英訳は「as from a plane of derivation」であり、これは直訳ですね。英語圏の人にはこれで把握できるのでしょう。ここは翻訳が苦しいですね。「〔共通の〕面から〔いろいろなものが〕派生してくるように」と実際に使われている語を生かしながら、補って訳せばよいのでしょうか?
In genere sunt facies eorum dirae, et expertes vitae sicut cadaverum: 全般的に、彼らの顔は恐ろしい、そして死体のようにいのち(活力)を欠いている。
quorundam sunt nigrae; ある者らの〔顔〕は黒い。
quorundam instar facularum igneae; ある者らの〔顔〕は、たいまつの火に似ている☆。
☆ instarは属格をとります。
quorundam ex pustulis, varicis et ulceribus enormes; ある者らの〔顔〕は、膿ほう(吹き出物)、静脈瘤☆、醜い潰瘍から。
☆ チャドウィックは「varicisはvaricibusかvaliculisに校正すべきである」と言っています。exは奪格支配なので文法的にはそうすべきです。
apud plures non apparent facies, sed loco illius hirsutum quid, aut osseum; 多くの者のもとで顔は見えない、しかし、それに代わって、何か髪の毛が、または骨が〔見える〕。
apud quosdam modo exstant dentes; ある者のもとでは、歯だけが現われる。
corpora eorum etiam monstrosa sunt; 彼らの身体もまた怪物のようである。
et loquela eorum sicut ex ira, aut ex odio, aut ex vindicta, nam quisque loquitur ex suo falso, et sonat ex suo malo: そして彼らの話し方は怒りからのよう〔である〕、または憎しみから、または復讐から、なぜなら、それぞれの者が自分自身の虚偽から話すから、そして自分自身の悪から声を出す。
verbo, sunt omnes sui inferni imagines. 一言でいえば、すべての者は自分自身の地獄の像である。
[3] Ipsum infernum in communi in qua forma est, non datum est videre; [3] 地獄そのものが全般的にどんな形であるか、見ることは与えられない。
dictum modo est, quod sicut universum caelum in uno complexu referat unum Hominem (n. 59-67), ita universum infernum in uno complexu referat unum diabolum, et quoque quod sisti possit in unius diaboli effigie (videatur supra, n. 544). 単に言われた、全天界は一つの総合体として一人の人間を表わす(59-67番)のように、このように全地獄は一つの総合体として一人の悪魔を表わすこと、そしてまた、一人の悪魔の像の中に(として)示されることができること(上の544番に見られる)。
Sed in quali forma sunt inferna in specie, seu infernales societates, saepius videre datum est, nam ad aperturas illorum, quae vocantur portae inferni, utplurimum apparet monstrum, quod in communi repraesentat formam illorum qui inibi sunt: しかし、特定的に地獄がどんな形であるか、すなわち地獄の社会が、しばしば見ることが与えられた、なぜなら、それらの開口部に、それらは地獄の門と呼ばれる、多くの場合、怪物が見られる、それがたいてい、内部にいる者ら、彼らの形を表象しているから。
saevitiae eorum, qui ibi sunt, etiam simul tunc repraesentantur per dira et atrocia, quae memorare supersedetur. 彼らの狂暴さ、そこにいる者ら、さらにまた同時に、その時、恐ろしいものとぞっとするものによって表象される、それらを話しに出すことは差し控えられる。
[4] At sciendum est, quod spiritus infernales appareant tales in luce caeli, sed inter se sicut homines;  [4] しかし、知らなくてはならない、地獄の霊らは天界の光の中でこのようなものに見えること、しかし、自分たち(互い)の間で人間のように〔見える〕。
hoc ex misericordia Domini, ne inter se etiam foeditates sint, sicut apparent coram angelis: このことは主の慈悲からである、自分たち(互い)の間でもまた醜くないように、天使たちの前に見られるように。
sed apparentia illa est fallacia, nam utprimum aliquid lucis e caelo immittitur, humanae illorum formae vertuntur in monstrosas, quales in se sunt, de quibus supra; しかし、それらの外観は欺きである、なぜなら、天界から何らかの光が入れられるとすぐに、彼らの人間の形は怪物に変化する、本質的にどんなものであるか、それらについて上に。
nam in luce caeli apparet omne sicut in se est. なぜなら、天界の光の中で、すべてのものは本質的に存在するように(=ままに)〔見られる〕から。
Inde quoque est, quod lucem caeli fugiant, et in suum lumen se dejiciant, quod lumen est sicut lumen ex ignitis carbonibus, et alicubi sicut ex sulphure ardente; ここからもまたである、天界の光を避けること、そして自分自身の光の中に自分自身を投げ込む、その光は炭火からの光のようである、またあるところでは燃える硫黄からのような〔光〕。
sed etiam hoc lumen vertitur in meram caliginem, cum illuc e caelo aliquid lucis influit. しかしまた、この光は暗黒そのものに変わる、そこに天界から何らかの光が流入するとき。
Inde est, quod inferna dicantur in caligine et tenebris esse; ここからである、地獄は暗黒と暗やみの中にあると言われること。
et quod “caligo et tenebrae” significent falsa ex malo, qualia sunt in inferno. そして「暗黒と暗やみ」は悪からの虚偽を意味すること、地獄の中に中にあるような。
(3) 訳文
 天界の何らかの光の中で眺められた、地獄のすべての霊は、それ自身の悪の形で見られる。なぜなら、だれもが自分自身の悪の像であるから、というのも、それぞれの者のもとで内的なものと外的なものは一つとして働き、内的なものは、顔、身体、話し方、振る舞いである外的なものの中にそれ自体が見られるように示すからである。このように、どんなものであるか、目で認められる。全般的に、他の者たちへの軽蔑の形、自分を尊ばない者たちに対するおどしの形をしている。いろいろな種類の憎しみの形、いろいろな種類の復讐の形をしている。内的なものからの狂暴さと残酷さが、それらを通して透かして見える。しかし、他の者たちが彼らをほめ、尊び、礼拝するとき、彼らの顔は引き締められ、楽しさからうれしそうに見える。
[2] それらの形のすべてがどのように見えるかを、手短に述べることはできない、なぜなら、あるものは他のものに似ていないから。ただ〔しかし〕似た悪の中に、そしてそこから地獄の似た社会の中にいる者らには、共通の類似があり、その共通の類似する面から〔いろいろなものが〕派生してくるように、そこの個々の顔には、ある類似したものが見られる。全般的に、彼らの顔は恐ろしいものであり、死体のようにいのちを欠いている。ある者らの顔は黒く、ある者らの顔は、たいまつの火に似ている。ある者らの顔には、吹き出物、静脈瘤、醜い潰瘍がある。顔の見えない者も多く、そこに代わって、髪の毛または骨のようなものが見える。ある者は、歯だけが現われる。彼らの身体もまた怪物のようである。そしてその話し方は、怒り、または憎しみ、または復讐からかのようである、なぜなら、だれもが自分自身の虚偽から話し、自分自身の悪から声を出すから。一言でいえば、すべての者は自分の地獄の像となっている。
[3] 地獄そのものが全般的にどんな形であるか、〔私に〕見ることは与えられていない。次のことがだけが言われた。全天界は一つの総合体として一人の人間を表わす(59-67番)のように、全地獄は一つの総合体として一人の悪魔を表わすこと、また、一人の悪魔の像として示されることができることである(前の544番に見られる)。しかし、特定的に地獄が、すなわち地獄の社会がどんな形であるかは、しばしば見ることが与えられた。なぜなら、地獄の門と呼ばれる開口部に、多くの場合、怪物が見られ、それがたいてい、内部にいる者らの形を表象しているから。同時に、そこにいる者らの狂暴さもまた、恐ろしいものとぞっとするものによって表象されるが、それらを述べることは差し控えよう。
[4] しかし、地獄の霊らは、天界の光の中でこのようなものに見えるのであって、自分たちの間では人間のように見えることを知っておくべきである。自分たちの間で、天使たちの前で見られるように、醜くないのは、このこともまた主の慈悲からである。しかし、天界から何らかの光が入るとすぐに、彼らの人間の形は怪物に変化するので、それらの外観は欺きであり、彼らが本質的にどんなものであるかはすぐ前に述べた。というのも、天界の光の中で、すべてのものは本質的に存在するがままに見られるからである。ここからもまた、彼らは天界の光を避け、そして自分自身の光の中に逃げ込むのである。その光は、炭火からの光のようであり、またあるところでは、燃える硫黄からの光のようである。しかしまた、この光は、そこに天界から何らかの光が流入するとき、暗黒そのものに変わる。ここから、地獄は暗黒と暗やみの中にある、と言われ、「暗黒と暗やみ」は、地獄の中に中にあるような悪からの虚偽を意味する。

知って、びっくり、「生物」の教科書から

 前日、すなわち19日の夕方、食卓の上に高校「生物」の教科書がおいてあった。どんなことが書かれているかな,覗いてみて、びっくりした。
 なぜ高校の教科書があるのか、ちょっと回り道。私の家族構成は妻(54)、長男(31)、二男(30)、三男(24)、長女(15)である。長男、二男は家を出て、すでに結婚している。私は62歳であるが、46歳のとき娘に恵まれた。それで、この年齢で、我が家には今年高校1年生がいる。この節、めずらしいことだろう、40過ぎてから子を得るのは、でも、皆様にお勧めしたい、年取ってからでも子をもうけること。楽しみが多い。もし、長男と二男だけだったら、今頃、夫婦二人だけの生活。一つだけ悩みがあって、教育費がかかること。でも、それは事前に蓄えておけば済む。数ある楽しみのほんの一つが今回のように高校の教科書を眺められたこと。
 私は高校時代に受験科目を物理・化学としたので、生物は授業をとっただけで何も勉強しなかった。数学の教科書に限らず、今の教科書はどんどんよくなっている。生物の教科書もよくなっているかな、と軽い気持ちで目を通した。最初は「細胞」だった。詳しいことは知らないが、一つの細胞の内部が大都会にも匹敵するような複雑な構造をしていることは知っていた。きれいな図版で見やすい。遺伝子などの話もある。ぱらぱらめくって「人体の循環系統」のところにきた。「スヴェーデンボリは霊魂の住みかとして解剖学を学んだし、「脳」についての著作もあるな」と思いながら。
 「心臓」の部分を読んだ。ペースメーカーというものを知った、そしてびっくりしたのだった! 実にその時まで知らなかった。何と、肺のない動物、血管のない動物がいる! (みなさんは知っているんですよね?)
 さすがに心臓のない動物はいないでしょうね、心臓がないと動物かどうか、あやしくなる(でも、くらげにはないよね? 極小動物にはないものがいそうです、動物と生物の違いはどうなっているの? 知りません)。ある程度の大きさの動物にはみんなあるね。
 人間から類推して、てっきり、心臓があれば、血管もある(実は動脈、静脈の区別のない動物がいる、というのが発端であった)、肺もある、と思い込んでいた。
 スヴェーデンボリによれば心臓は愛に、肺は知恵に対応する。愛や知恵には、高等なものから下等なものまである。肺のない動物とは、「知恵」のない下等な「愛」があるがある、ということだろうか? また血管がないとは? 愛はあるが、それ伝える明確な手段がない、ということなのか? 考えさせられた。62歳にして、ろくに学ばなかった生物学が新しい。人間も不思議だが、人体も(それ同等に、いやそれ以上に?)不思議だと思う。

原典講読『天界と地獄』no.554, 555.

(1) 原文
554. Ex inspectis illis formis monstrosis spirituum in infernis, (quae, ut dictum est, omnes sunt formae contemptus aliorum, ac minarum contra illos qui se non honorant et venerantur; tum formae odiorum et vindictarum contra illos qui sibi non favent,) patuit, quod omnes in genere essent formae amoris sui et amoris mundi; et quod mala, quorum speciales formae sunt, ex illis binis amoribus suas origines ducant. Dictum quoque mihi est e caelo, et quoque per multam experientiam testatum factum est, quod bini illi amores, nempe amor sui et amor mundi, regnent in infernis, et quoque faciant inferna; ac quod amor in Dominum et amor erga proximum regnent in caelis, et quoque faciant caelos: tum quod illi bini amores, qui sunt amores inferni, ac illi bini amores, qui sunt amores caeli, sint sibi e diametro oppositi.
(2) 直訳
Ex inspectis illis formis monstrosis spirituum in infernis, (quae, ut dictum est, omnes sunt formae contemptus aliorum, ac minarum contra illos qui se non honorant et venerantur; 地獄の霊らの怪物のそれらの形の眺めることから、(それらは、言われたように、すべての者は、他の者たちへの軽蔑の形である、そして自分に敬意を払わない、尊ばない者たちに対するおどし〔の形〕。
tum formae odiorum et vindictarum contra illos qui sibi non favent,) patuit, quod omnes in genere essent formae amoris sui et amoris mundi; さらに自分たちに好意を持たない者たちに反する憎しみと復讐の形〔である〕)、明らかである、すべての者は全般的に自己愛と世俗愛の形であること。
et quod mala, quorum speciales formae sunt, ex illis binis amoribus suas origines ducant. そして、悪は、それらの特定の形が存在する、それら二つの愛からそれ自体の起源を導いている。
Dictum quoque mihi est e caelo, et quoque per multam experientiam testatum factum est, quod bini illi amores, nempe amor sui et amor mundi, regnent in infernis, et quoque faciant inferna; 私に天界から言われもし、また多くの経験から証明もされた、それらの二つの愛は、すなわち、自己愛と世俗愛、地獄を支配する、そしてまた地獄をつくること。
ac quod amor in Dominum et amor erga proximum regnent in caelis, et quoque faciant caelos tum; そして主への愛と隣人に対する愛は天界を支配すること、そしてまた天界をつくる。
quod illi bini amores, qui sunt amores inferni, ac illi bini amores, qui sunt amores caeli, sint sibi e diametro oppositi. それらの二つの愛は、それらは地獄の愛である、そしてそれらは二つの愛は、それらは天界の愛である、それ自体に正反対に☆、対立している。
☆ 名詞diametrus「直径」はe diametroで「正反対に」の意味になります。
(3) 訳文
 地獄の霊らの怪物の形の眺めることから、(それらは〔すぐ前に〕言われたように、すべての者は、他の者たちへの軽蔑の形、自分に敬意を払わず、尊ばない者たちに対するおどしの形、さらに自分たちに好意を持たない者たちに反する憎しみと復讐の形をしている)、すべての者は全般的に自己愛と世俗愛の形であることが明らかである。そして、特定の形で存在する悪は、それら二つの愛から起源を得ている。天界から私に言われ、また多くの経験から証明もされたことであるが、それらの二つの愛、すなわち、自己愛と世俗愛は地獄を支配し、地獄をつくっている。そして、主への愛と隣人に対する愛は天界を支配し、天界をつくっている。地獄の愛であるそれらの二つの愛は、そして天界の愛であるそれらは二つの愛は、正反対に対立している。
(1) 原文
555. Primum miratus sum, unde hoc, quod amor sui et amor mundi tam diabolici sint, et quod ii qui in illis sunt, talia monstra ad aspectum sint; quoniam in mundo parum reflectitur super amorem sui, sed super elationem animi in externis, quae superbia vocatur, quae quia apparet ad visum, solum amor sui esse creditur; et praeterea amor sui, qui non se ita effert, in mundo creditur esse ignis vitae, ex quo homo excitatur ad ambiendas functiones, et ad praestandum usus, in quibus nisi homo honorem et gloriam videat, animus ejus torpescit. Dicunt, “Quis aliquid dignum, utile, et memorabile fecit, nisi ut ab aliis, aut in aliorum animis, celebretur et honoretur? et unde hoc nisi ex igne amoris pro gloria et honore, consequenter pro se?” Inde est, quod non sciatur in mundo, quod amor sui in se spectatus sit amor qui regnat in inferno, et faciat infernum apud hominem. Quia ita se res habet, velim primum describere, quid amor sui, et dein quod ab illo amore omnia mala et inde falsa scaturiant.
(2) 直訳
Primum miratus sum, unde hoc, quod amor sui et amor mundi tam diabolici sint, et quod ii qui in illis sunt, talia monstra ad aspectum sint; 最初、私は不思議に思った、このことがどこからか、自己愛と世俗愛がこのように悪魔的であること、そしてその中にいる者ら、彼らがこのように外見に怪物であること。
quoniam in mundo parum reflectitur super amorem sui, sed super elationem animi in externis, quae superbia vocatur, quae quia apparet ad visum, solum amor sui esse creditur; 世の中で自己愛についてほとんど考慮されないので、しかし、外なるものの中の心(アニムス)の高まりについて〔考慮される〕、それは自尊心と呼ばれる、それは視覚に見えるので、唯一の自己愛である☆と信じられている。
☆ もちろん直訳です。唯一の自己愛、すなわち、自己愛というものはこれしかない、すなわち、「これだけが自己愛である」という意味になりますが、こうしたことはすぐわかりますよね。
et praeterea amor sui, qui non se ita effert, in mundo creditur esse ignis vitae, ex quo homo excitatur ad ambiendas functiones, et ad praestandum usus, in quibus nisi homo honorem et gloriam videat, animus ejus torpescit. またさらに自己愛は、それが(それ自体を)このように現わさない〔ので〕、世の中で生活(活力)の火であると信じられている、そこから人間は職務を求めることへかきたてられる(刺激される)、また役立ちを果たすことへ、その中で人間が名誉と栄光を見ないなら、彼の心(アニムス)は不活発になる。
Dicunt, “Quis aliquid dignum, utile, et memorabile fecit, nisi ut ab aliis, aut in aliorum animis, celebretur et honoretur? 彼らは言う、「だれが、何らかの価値のあること、役立つこと、また注目すべきことを行なうか、他の者たちにより、または他の者たちの心の中で、称賛され、また尊敬されないなら?
et unde hoc nisi ex igne amoris pro gloria et honore, consequenter pro se?” そしてこのことはどこから、栄光と名誉のための愛の火からでないなら、結果として自分自身のための?」
Inde est, quod non sciatur in mundo, quod amor sui in se spectatus sit amor qui regnat in inferno, et faciat infernum apud hominem. ここからである、世では知られていないこと、本質的に眺められた自己愛は愛であること、それは地獄を支配する、そして人間のもとで地獄をつくる。
Quia ita se res habet, velim primum describere, quid amor sui, et dein quod ab illo amore omnia mala et inde falsa scaturiant. ものごとはこのようである☆ので、私は最初に述べることを欲する、何が自己愛か、そしてその後、その愛からすべての悪とここから虚偽がわき出ること。
☆ se habeoで「~(の状態)である」という意味です。
(3) 訳文
 最初、私は、自己愛と世俗愛がこのように悪魔的であり、そしてその愛の中にいる者らが外見ではこのように怪物であることがどこからなのか、不思議に思った。世で自己愛についてほとんど考慮されないので、自尊心と呼ばれる、外なるものの中の心の高まりが、これは視覚に見えるので、これだけが自己愛であると信じられている。またさらに自己愛は、このように現われないので、世で活力の火であると信じられている。そこから人間は職務を求めることへ、また役立ちを果たすことへとかきたてられ、その中に名誉と栄光を見ないなら、人間の心は不活発になる。彼らは言う、「他の者たちにより、または他の者たちの心の中で、称賛され、尊敬されないなら、何らかの価値のあること、役立つこと、また注目すべきことを、だれが行なうのか? そして、栄光と名誉のための、結果として自分自身のための、愛の火からでないなら、どこからなのか?」 ここから、本質的に眺めるとき、自己愛は地獄を支配し、人間のもとで地獄をつくる愛であることが、世では知られていない。このようなので、私は最初に、自己愛とは何か、その後、その愛から、すべての悪とそこからの虚偽がわき出ることを述べよう。
(4) 私が今していることは自己愛からか?
 教員であった。教員としての自己愛はあまりなかったかもしれない。というのは、サラリーマンなら多くの者が望む「昇進」、教員としてなら「校長になること」だろう、それを望まなかった。現在の教育界で校長になる人は出世欲(人からよく見られたい)が大きな理由となっているだろう。女房や親戚の目もあって、という理由を挙げた人もいた。校長になると、現場からはドンドン離れる、すなわち、生徒からは離れる、すると「教育者」ではなくなってしまう。生徒とぶつかり合いながら成長するほう生き方として望ましかった。そして、私には自分の勉強「スヴェーデンボリをもっと極めたい」があった。すなわち、ここで述べられている、栄光や名誉を求めなかったという部分では、自己愛はそれほどなかったようだ。
 しかし、では、40歳で勉強時間がほしくて定時制に移り、それ以来、勉強し続けた、この「スヴェーデンボリ研究」の世界では、どうだろうか? 「たいした勉強家だ」と誉められたくないのか?
 このような内面は他人にはわかるまい(というより、他人のほうがよくわかるかもしれない)。それで、自分自身、正直に反省してみて、どうだろうか? なんともいえない、すなわち、人から誉めてもらいたい、認めてもらいたい、という気持ち、自己愛がなくはない。活力の火である。
 自己弁護になるが、もしもそんな気持ちが先にあったら、すなわち、それが第一番の理由だったら、こんな回り道はしない。もっとストレートに人気を博すことをするだろう。今していることは『レキシコン』の作成であり、これをほしがる人は50人いるだろうか? すなわち、辞書をひいてスヴェーデンボリを原典から読みたい人である。その需要を思えば、人から誉められたいという願う者が、こんなことに労力をつぎ込むだろうか。
 私は、真理が知りたくて、この道に入り込んだ。真理を知るだけでは何にもならない。私にできる役立ちとして仲間のために『レキシコン』を訳している。
 純粋にこの気持ちからなら自己愛「から」ではないと思う、しかし、人間には自己愛がある。その自己愛を利用して、今取り組んでいる。利用することも自己愛なのか? なんともいえない。
 しかし、別の面もある。自分にどれほどのことができるだろうか? 挑戦である。このブログの連載も、毎日、継続して原典をちびちびならがらも読み続けることができるできるだろうか、やってみよう、という挑戦である。この挑戦には読者の支えが必須である。

原典講読『天界と地獄』no.556, 557.

(1) 原文
556. Amor sui est sibi soli bene velle, et non aliis nisi propter se, ne quidem ecclesiae, patriae, aut alicui societati humanae; ut et illis benefacere solum propter sui famam, honorem et gloriam; quae nisi videat in usibus quos illis praestat, dicit corde suo, “Quid refert? cur hoc? et quid inde mihi?” et sic omittit. Unde patet, quod qui in amore sui est, non amet ecclesiam, nec patriam, nec societatem, nec aliquem usum, sed se solum. Jucundum ejus est modo jucundum amoris sui; et quia jucundum, quod provenit ex amore, facit vitam hominis, ideo ejus vita est vita sui; ac vita sui est vita ex proprio hominis, et proprium hominis in se spectatum non est nisi quam malum. Qui amat se, is etiam amat suos, qui sunt in specie liberi et nepotes ejus, et in genere omnes qui unum cum illo faciunt, quos suos vocat: hos et illos amare est quoque se amare, nam illos spectat quasi in se, et se in illis. Inter illos, quos suos vocat, sunt quoque omnes qui eum laudant, honorant, et colunt.
(2) 直訳
Amor sui est sibi soli bene velle, et non aliis nisi propter se, ne quidem ecclesiae, patriae, aut alicui societati humanae; 自己愛はただ自分自身にだけよく〔あるように〕欲し、他の者には自分のためでないなら、〔よくあるように欲し〕ない、決して、教会、祖国、または人間の何らかの社会に〔よくあるように欲し〕ない。
ut et illis benefacere solum propter sui famam, honorem et gloriam; そのようにまた☆、彼らによくしてやること〔を欲する〕ただ自分自身の名声、名誉と栄光のためにだけ。
☆ 文頭のut etで「そのようにまた」という意味になります(「~のように」+「また」)。
quae nisi videat in usibus quos illis praestat, dicit corde suo, “Quid refert? cur hoc? et quid inde mihi?” et sic omittit. それらを役立ちの中に見ないなら、それ〔役立ち〕を彼らに果たす、自分自身の心で言う、「何の関係があるのか? なぜこのことを〔するのか〕? そしてここから何が私に〔得られるのか〕?」、そしてこうしてやめる。
Unde patet, quod qui in amore sui est, non amet ecclesiam, nec patriam, nec societatem, nec aliquem usum, sed se solum. ここから明らかである、自己愛の中にいる者は、教会を愛さないこと、祖国も〔愛さ〕ない、社会もない、何らかの役立ちもない、しかし自分自身だけを。
Jucundum ejus est modo jucundum amoris sui; 彼の楽しさはただ自己愛の楽しさだけである。
et quia jucundum, quod provenit ex amore, facit vitam hominis, ideo ejus vita est vita sui; そして楽しさが、それは愛からやって来る、人間の生活をつくるので、それゆえ、彼の生活は自分自身の生活である。
ac vita sui est vita ex proprio hominis, et proprium hominis in se spectatum non est nisi quam malum. そして自分自身の生活は人間のプロプリウム(固有のもの)からの生活である、そして本質的に眺められた人間のプロプリウムは悪以外でないなら〔何ものでも〕ない。
Qui amat se, is etiam amat suos, qui sunt in specie liberi et nepotes ejus, et in genere omnes qui unum cum illo faciunt, quos suos vocat: 自分自身を愛する者は、彼はまた自分自身のものを愛する、それらは特定的に彼の子供と孫である、そして全般的に彼と一つとなっているすべてのもの〔である〕、それらを自分自身のものと呼ぶ。
hos et illos amare est quoque se amare, nam illos spectat quasi in se, et se in illis. これら(後者)とそれら(前者)を愛することは、自分自身を愛することでもある、なぜなら、それらを自分自身の中に〔ある〕かのように眺めるから、またそれらの中に自分自身を。
Inter illos, quos suos vocat, sunt quoque omnes qui eum laudant, honorant, et colunt. それらの間には、それらを自分自身のものと呼ぶ、すべての者もまたいる、彼を称賛し、尊び、礼拝する者ら。
(3) 訳文
 自己愛は、ただ自分にだけよいことがあるようにと欲し、自分のためでないなら他の者によいことが、また決して、教会、祖国、または人間の何らかの社会によいことがあるようにと欲しない。そのようにまた、ただ自分自身の名声、名誉と栄光のためになるときだけ、それらによくしてやろうとする。役立ちを果たすとき、役立ちの中に自分自身の名声、名誉、栄光のためになるものを見つけないなら、心の中で、「何の関係があるのか? このことをなぜするのか? ここから何が私に得られるのか?」と言い、こうしてやめてしまう。ここから、自己愛の中にいる者は、教会も、祖国も、社会も、何らかの役立ちも愛さず、自分自身だけを愛することが明らかである。彼の楽しさは、自己愛の楽しさだけである。愛からやって来る楽しさが人間の生活をつくるので、それゆえ、彼の生活は自分自身のための生活である。そして自分自身のための生活は人間のプロプリウム(固有のもの)からの生活であり、本質的に眺められた人間のプロプリウムは悪以外の何ものでもない。自分自身を愛する者は、自分自身のものもまた愛する。それらは特定的には彼の子供と孫であり、全般的には、自分自身のものと呼ぶ、彼と一つとなっているすべてのものである。それらを愛することは、自分自身を愛することでもある、なぜなら、それらを自分自身の中に、またそれらの中に自分自身があるかのように眺めるから。自分自身のものと呼ぶものの中に、彼を称賛し、尊び、礼拝するすべて者も含まれる。
(1) 原文
557. Ex comparatione cum amore caelesti constare potest qualis est amor sui. Amor caelestis est amare usus propter usus, seu bona propter bona, quae homo praestat ecclesiae, patriae, societati humanae et concivi; hoc enim est amare Deum et amare proximum, quia omnes usus et omnia bona sunt a Deo, et quoque sunt proximus qui amandus. At qui amat illa propter se, is non amat illa aliter quam famulitia, quia serviunt sibi: inde sequitur, quod qui in amore sui est, velit ut ecclesia, patria. societates humanae, et concives serviant sibi, et non is illis; ponit se supra illos, et illos infra se. Inde est, quod quantum aliquis in amore sui est, tantum removeat se a caelo, quia ab amore caelesti.
(2) 直訳
Ex comparatione cum amore caelesti constare potest qualis est amor sui. 天界の愛との比較から明らかにすることができる、自己愛がどんなものであるか。
Amor caelestis est amare usus propter usus, seu bona propter bona, quae homo praestat ecclesiae, patriae, societati humanae et concivi; 天界の愛は役立ちのために役立ちを愛することである、すなわち、善のために善を、それ〔役立ち〕を人間は教会に、祖国に、人間の社会と仲間の市民(同胞)に果たす。
hoc enim est amare Deum et amare proximum, quia omnes usus et omnia bona sunt a Deo, et quoque sunt proximus qui amandus. なぜなら、このことは神を愛することと隣人を愛することであるから、すべての役立ちとすべての善は神からであるので、そしてまた愛さなければならない隣人である。
At qui amat illa propter se, is non amat illa aliter quam famulitia, quia serviunt sibi: しかし、それらを自分自身のために愛する者は、彼はそれらを召使以上に(異なって)は愛さない、自分自身に仕えるので。
inde sequitur, quod qui in amore sui est, velit ut ecclesia, patria. societates humanae, et concives serviant sibi, et non is illis; ここから帰結される☆、自己愛の中にいる者は、教会、祖国、人間の社会、そして仲間の市民が自分自身に仕えることを欲する、そして彼がそれらに〔仕えることを欲し〕ないこと。
☆ sequitur, quod~のもっとよい訳は「(当然の)結果として~となる、~ということになる」です。
ponit se supra illos, et illos infra se. 自分自身をそれらの上に置く、そしてそれらを自分自身の下に。
Inde est, quod quantum aliquis in amore sui est, tantum removeat se a caelo, quia ab amore caelesti. ここからである、どれだけある者が自己愛の中にいるか、それだけ自分自身を天界から遠ざける☆、天界の愛から〔自分自身を遠ざける〕ので。
☆ 柳瀬訳に「天界から遠ざかる」の部分が抜けています。
(3) 訳文
 天界の愛との比較から、自己愛がどんなものであるか、明らかにすることができる。天界の愛は役立ちのために役立ちを、すなわち、善のために善を愛することであり、人間は、教会、祖国、人間の社会と仲間の市民にその役立ちを果たす。なぜなら、すべての役立ちとすべての善は、神からのものであり、また愛さなければならない隣人であるので、このことは神を愛し、隣人を愛することであるから。しかし、自分自身のためにそれらを愛する者は、それらが自分自身に仕えるので、彼はそれらを召使以上には愛さない。ここから、自己愛の中にいる者は、教会、祖国、人間の社会、そして仲間の市民が自分に仕えることを欲し、彼自身がそれらに仕えることを欲せず、自分をそれらの上に、自分の下にそれらを置くことが帰結される。ここから、ある者が自己愛の中にいるほど、それだけ天界から遠ざかる、天界の愛から遠ざかるからである。

原典講読『天界と地獄』no.558(1), (2).

(1) 原文
558 [primo]. Porro, quantum aliquis in amore caelesti est, qui est amare usus et bona, et affici jucundo cordis cum illa praestat propter ecclesiam, patriam, societatem humanam et concivem, tantum ducatur a Domino, quia ille amor est in quo Ipse, et qui ab Ipso: at quantum aliquis in amore sui est, qui amor est usus et bona praestare propter se, tantum ducitur a semet; et quantum aliquis ducitur a semet, tantum non ducitur a Domino: inde quoque sequitur, quod quantum quis se amat, tantum se removeat a Divino, ita quoque a caelo. Duci a semet, est a proprio suo; ac proprium hominis non est nisi quam malum; est enim ejus malum hereditarium, quod est se amare prae Deo, ac mundum prae caelo.{1} Homo toties immittitur in suum proprium, ita in sua mala hereditaria, quoties se spectat in bonis quae facit, nam spectat a bonis ad se, et non a se ad bona; quare in bonis sistit imaginem sui, et non aliquam imaginem Divini. Quod ita sit, etiam per experientiam confirmatus sum. Sunt mali spiritus, quorum habitationes sunt in plaga media inter septentrionem et occidentem sub caelis, qui callent artem immittendi probos spiritus in proprium illorum, et sic in mala varii generis; quod faciunt per id, quod immittant illos in cogitationes de se, vel aperte per laudes et honores, vel clam per determinationes affectionum illorum ad se: et quantum hoc efficiunt, tantum avertunt facies proborum spirituum a caelo; et tantum quoque intellectum eorum obscurant, et evocant mala ex proprio illorum.
(2) 直訳
Porro, quantum aliquis in amore caelesti est, qui est amare usus et bona, et affici jucundo cordis cum illa praestat propter ecclesiam, patriam, societatem humanam et concivem, tantum ducatur a Domino, quia ille amor est in quo Ipse, et qui ab Ipso: さらに、どれだけある者が天界の愛の中にいるか〔によって〕、それは役立ちと善を愛することである、そして心の楽しさに満たされているか、それら〔役立ちと善〕を教会、祖国、人間の社会と仲間の市民のために実行するとき、それだけ主により導かれる、その愛はその方の中にあるので、そしてそれはその方から。
at quantum aliquis in amore sui est, qui amor est usus et bona praestare propter se, tantum ducitur a semet; しかし、どれだけある者が自己愛の中にいるか〔によって〕、その愛は役立ちと善を自分自身のために実行する、それだけ自分自身により導かれる。
et quantum aliquis ducitur a semet, tantum non ducitur a Domino: そして、それだけある者が自分自身により導かれる〔によって〕、それだけ主により導かれない。
inde quoque sequitur, quod quantum quis se amat, tantum se removeat a Divino, ita quoque a caelo. ここからもまた帰結される、だれでもどれだけ自分自身を愛するか〔によって〕、それだけ自分自身を神性から遠ざけること、こうしてまた天界から。
Duci a semet, est a proprio suo; 自分自身により導かれることは、自分自身のプロプリウムよりである。
ac proprium hominis non est nisi quam malum; そして、人間のプロプリウムは悪以外のものでないなら〔何ものでも〕ない。
est enim ejus malum hereditarium, quod est se amare prae Deo, ac mundum prae caelo.{1} なぜなら、その悪は遺伝であるから、それは自分自身を主よりも愛すること、そして世を天界よりも{1}。
Homo toties immittitur in suum proprium, ita in sua mala hereditaria, quoties se spectat in bonis quae facit, nam spectat a bonis ad se, et non a se ad bona; 人間はそれだけ多く(同じ回数だけ)☆自分のプロプリウムに入れられる、このように自分の遺伝悪の中に、自分自身に目を向けるたびごとに☆、行なう善の中に、なぜなら、善から自分自身へ目を向けるから、そして自分自身から善へでない。
☆ toties~quoties・・・の相関文です。回数について、はやり「qがpを定めます」。
quare in bonis sistit imaginem sui, et non aliquam imaginem Divini. それゆえ、善の中に自分自身の像を立てる(置く)☆、そして神性の何らかの像を〔立て〕ない。
☆ 私は「善の中に自分自身の像を立てる」という比喩的な表現そのままの直訳で意味が汲み取れるので、あえて意訳しないほうが、原文のニュアンスを伝えてよいのではないか、と思う人間です。
Quod ita sit, etiam per experientiam confirmatus sum. このようであることは、さらにまた経験によって私に確信された。
Sunt mali spiritus, quorum habitationes sunt in plaga media inter septentrionem et occidentem sub caelis, qui callent artem immittendi probos spiritus in proprium illorum, et sic in mala varii generis; 悪霊らがいる、その住まいは天界の下の北と西の間の中間の地域である、その者らは善良な霊たちを彼らのプロプリウムへ入れる技術に熟練している、そしてこうしていろいろな種類の悪の中へ。
quod faciunt per id, quod immittant illos in cogitationes de se, vel aperte per laudes et honores, vel clam per determinationes affectionum illorum ad se: このことによって行なうこと、彼らを自分自身についての思考の中に入れること、あるいはあららさまに称賛と敬意によって、あるいはひそかに彼らの情愛を自分自身へ定めることによって。
et quantum hoc efficiunt, tantum avertunt facies proborum spirituum a caelo; そしてどれだけこのことを遂行するか〔によって〕、それだけ善良な霊たちの顔を天界から背かせる。
et tantum quoque intellectum eorum obscurant, et evocant mala ex proprio illorum. そしてそれだけまた彼らの理解力を暗くし、また彼らのプロプリウムから悪を呼び出す。
(3) 訳文
 さらに、ある者が役立ちと善を愛することである天界の愛の中にいて、教会、祖国、人間の社会と仲間の市民のためにそれらの愛を実践するとき、心が楽しさに満たされていればいるほど、それだけ主により導かれている。その愛は主の中にあり、主からのものであるから。しかし、ある者が役立ちと善を自分自身のために実践する自己愛の中にいればいるほど、それだけ自分自身により導かれる。そして、自分自身によって導かれれば導かれるほど、それだけ主によって導かれない。ここからもまた、だれでも自分自身を愛するほど、それだけ自分自身を神性から、こうして天界から遠ざけることが帰結される。自分自身によって導かれることは、自分自身のプロプリウムによって導かれることである。そして、人間のプロプリウムは悪以外の何ものでもない。なぜなら、その悪は遺伝悪であり、それは主よりも自分自身を、そして天界よりも世を愛するから{1}。人間は行なう善の中で自分自身に目を向けるたびごとに、それだけ自分のプロプリウムに、このように自分の遺伝悪の中に入れられる。なぜなら、自分自身から善へでなく、善から自分自身へ目を向けるから。それゆえ、善の中に自分自身の像を立て、神的な像を立てない。このようであることを、私はさらにまた経験によって確信した。天界の下の北と西の中間の地域に住んでいる悪霊らがいる。その者らは、善良な霊たちをそのプロプリウムへ、こうしていろいろな種類の悪の中へ引き入れる技術に熟練している。あららさまな称賛と敬意によって、あるいはひそかに善良な霊たちの情愛を自分自身へと向けることによって、、彼らを自分自身についての思考の中に引き入れることを行なう。そしてこのことをやり遂げるほど、それだけ善良な霊たちの顔を天界から背かせ、またそれだけ彼らの理解力を暗くし、彼らのプロプリウムから悪を呼び出したのである。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod hominis proprium, quod trahit haereditario a parentibus, non sit nisi quam densum malum (n. 210, 215, 731, 876, 987, 1047, 2307, 2318 [? 2308], 3518, 3701, 3812, 8480, 8550, 10283, 10284, 10286, 10731 [, 10732]).
Quod hominis proprium sit amare se prae Deo, et mundum prae caelo, et nihili facere proximum respective ad se, nisi modo propter se, ita semet, sic quod sit amor sui et mundi (n. 694, 731, 4317, 5660).
Quod ex amore sui et mundi, dum praedominantur, omnia mala (n. 1307, 1308, 1321, 1594, 1691, 3413, 7255, 7376, 7480 [? 7488], 7488 [? 7489, 7490], 8318, 9335, 9348, 10038, 10742).
Quae sunt contemptus aliorum, inimicitia, odium, vindicta, saevitia, dolus (n. 6667, 7372 [? 7370], 7374, 9348, 10038, 10742).
Et quod ex his malis omne falsum scaturiat (n. 1047, 10283, 10284, 10286).
(2) 直訳
@1 Quod hominis proprium, quod trahit haereditario a parentibus, non sit nisi quam densum malum. 人間のプロプリウムは、それは両親から遺伝で引き寄せる(得る)、濃厚な(頑固な)悪以外の何ものでもない。
Quod hominis proprium sit amare se prae Deo, et mundum prae caelo, et nihili facere proximum respective ad se, nisi modo propter se, ita semet, sic quod sit amor sui et mundi. 人間のプロプリウムは神よりも自身自身を愛することである、そして天界よりも世を、そして自分自身と比べて隣人に何も行なわないこと、ただ自分自身のためでないなら、こうして自分自身に〔行なう〕、こうして〔人間のプロプリウムは〕自己と世への愛であること。
Quod ex amore sui et mundi, dum praedominantur, omnia mala. 自己と世への愛から、支配するとき、すべての悪が〔出てくる〕。
Quae sunt contemptus aliorum, inimicitia, odium, vindicta, saevitia, dolus. それらは、他の者への軽蔑、敵意、憎しみ、残酷、欺き。
Et quod ex his malis omne falsum scaturiat. そしてこれらの悪から、すべての虚偽がわき出る。
(1) 原文
558 [secundo]. Quod amor sui sit oppositus amori erga proximum, videri potest ex origine et essentia utriusque. Amor proximi apud {a}illum, qui in amore sui est, inchoat a se; dicit enim quod quisque sibi sit proximus, et ab illo sicut a centro procedit ad omnes qui secum unum faciunt, cum diminutione secundum gradus conjunctionis per amorem secum; et qui extra illam consociationem sunt, reputantur pro nihilo, et qui contra illos et illorum mala, pro hostibus, qualescunque sint, sive sapientes, sive probi, sinceri aut justi. At amor spiritualis erga proximum inchoat a Domino, et ab Ipso ut a centro procedit ad omnes qui Ipsi conjuncti sunt per amorem et fidem, ac procedit secundum quale amoris et fidei apud illos.{1} Inde patet, quod amor proximi inchoans ab homine sit oppositus amori erga proximum qui inchoat a Domino; et quod ille procedat a malo, quia a proprio hominis; at hic a bono, quia a Domino, quia est ipsum Bonum. Patet etiam, quod amor proximi, qui ab homine et ejus proprio procedit, sit corporeus; at amor erga proximum qui a Domino procedit, sit caelestis. Verbo, amor sui facit apud hominem, in quo est, caput; et amor caelestis facit apud illum pedes, cui insistit, et si non servit sibi, quem pedibus proculcat. Inde est, quod qui in infernum dejiciuntur, appareant dejici supinati capite deorsum ad infernum, et pedibus sursum ad caelum (videatur supra, n. 548).
@a illum pro “illos”
(2) 直訳
Quod amor sui sit oppositus amori erga proximum, videri potest ex origine et essentia utriusque. 自己愛は隣人に対する愛と正反対であることは、〔その〕両方(二つのもの)の起源と本質から見られることができる。
Amor proximi apud {a}illum, qui in amore sui est, inchoat a se; 彼らのもとの隣人愛は、その者らは自己愛の中にいる、自分自身から始まる。
dicit enim quod quisque sibi sit proximus, et ab illo sicut a centro procedit ad omnes qui secum unum faciunt, cum diminutione secundum gradus conjunctionis per amorem secum; なぜなら、だれもが自分自身に隣人であることを言うから、そして彼から、中心からかのようにすべてのものへ発出する(進む)、自分自身と一つとなっている者たち、自分自身の愛による結合の程度にしたがって減少とともに。
et qui extra illam consociationem sunt, reputantur pro nihilo, et qui contra illos et illorum mala, pro hostibus, qualescunque sint, sive sapientes, sive probi, sinceri aut justi. そしてその仲間づきあいの外の者たちは、無価値(無意味)として見なす、そして彼らとまた彼らの悪と対立する者たちは、敵として〔見なす〕、どんな種類である〔=あっても〕、あるいは賢明な者たち、あるいは正直な者たち、誠実または公正な者たち。
At amor spiritualis erga proximum inchoat a Domino, et ab Ipso ut a centro procedit ad omnes qui Ipsi conjuncti sunt per amorem et fidem, ac procedit secundum quale amoris et fidei apud illos.{1} しかし、隣人に対する霊的な愛は主から始まる、そしてその方から、中心からのようにすべてのものへ発出する、その方に愛と信仰によって結合している者たち、そしてその者たちのもとの愛と信仰の性質にしたがって発出する(進む){1}。
Inde patet, quod amor proximi inchoans ab homine sit oppositus amori erga proximum qui inchoat a Domino; ここから明らかである、人間から始まる隣人愛と主から始まる隣人に対する愛は正反対であること。
et quod ille procedat a malo, quia a proprio hominis; そしてそれ(前者)は悪から発出する、人間のプロプリウムからなので。
at hic a bono, quia a Domino, quia est ipsum Bonum. しかし、これ(後者)は善から〔発出する〕、主からなので、〔主は〕善そのものであるので。
Patet etiam, quod amor proximi, qui ab homine et ejus proprio procedit, sit corporeus; さらにまた明らかである、隣人愛は、それは人間からそしてそのプロプリウムから発出する、身体のもの(形体的)であること。
at amor erga proximum qui a Domino procedit, sit caelestis. しかし、主から発出する隣人に対する愛は、天界のものである。
Verbo, amor sui facit apud hominem, in quo est, caput; 一言でいえば、自己愛は人間のもとで、その者の中にある、頭をつくる。
et amor caelestis facit apud illum pedes, cui insistit, et si non servit sibi, quem pedibus proculcat. そして天界の愛は彼のもとで足をつくる、それに立つ、そしてもし自分自身に仕えないなら、それを足で踏みにじる☆。
☆ 足となっている天界の愛を足で踏みにじるのでは「足で足を踏みつける」ことになりますが、意味は汲めるので、このくらいの文章の乱れ(整合性のなさ)は許容範囲かと思っています。(その前の「それに立つ」もおかしい、といえばおかしい)
Inde est, quod qui in infernum dejiciuntur, appareant dejici supinati capite deorsum ad infernum, et pedibus sursum ad caelum (videatur supra, n. 548). ここからである、地獄に投げ込まれる者らは、あお向けになって投げ込まれるのが見られる、頭で下方、地獄へ向けて、そして足で上方、天界へ向けて(上の548番に見られる)。
@a illum pro “illos” 注a 「illos」の代わりにillum
(3) 訳文
 自己愛は隣人に対する愛と正反対であることは、その二つの愛の起源と本質から知ることができる。自己愛の中にいる者らのもとの隣人愛は、自分自身から始まる。なぜなら、自分自身が隣人である、とだれもが言うから、そしてその者を中心とするかのように、彼から、彼の愛による結合の程度にしたがって減少しながら、彼自身と一つとなっているすべての者らへと進む。そしてその仲間づきあいの外の者たちは、無価値と見なし、彼らと、また彼らの悪と対立する者たちは、どんな種類の賢明な者、あるいは正直な者、誠実または公正な者たちであっても、敵と見なす。しかし、隣人に対する霊的な愛は主から始まり、そしてその方を中心とするかように、その方から愛と信仰の性質にしたがって、その方に愛と信仰によって結合しているすべて者たちへと進む{1}。ここから、人間から始まる隣人愛と主から始まる隣人に対する愛は、前者が人間のプロプリウムからのものなので悪から発出するが、しかし、後者が善そのものである主からのものなので善から発出するので、正反対であることが明らかである。さらにまた、人間からそしてそのプロプリウムから発出する隣人愛は形体的であること、しかし、主から発出する隣人に対する愛は天界のものであることも明らかである。一言でいえば、人間の中にある自己愛は、彼の頭をつくり、天界の愛は彼の足をつくる。そして、自己愛は天界の愛の上に立ち、もし自分に仕えないなら、その愛を足で踏みにじる。ここから、地獄に投げ込まれる者らは、あお向けになって、頭を地獄へ向けて下にし、足を天界へ向けて上にして、投げ込まれるように見えるのである(前の548番に見られる)。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Qui non sciunt quid sit amare proximum, putant quod unusquisque homo sit proximus, et quod benefaciendum sit cuivis qui opus indiget (n. 6704).
Et quoque credunt, quod quisque sibi sit proximus, et sic quod amor erga proximum incipiat a se (n. 6933).
Qui se supra omnia amant, ita illi apud quos amor sui regnat, etiam amorem erga proximum a se incipiunt (n. 8120[? 6710, 6711]).
Sed quomodo quisque sibi proximus est, explicatur (n. 6933-6938).
At qui Christiani sunt, et Deum supra omnia amant, amorem erga proximum incipient a Domino, quia ille supra omnia amandus est (n. 6706, 6711, 6819, 6824).
Quod discrimina proximi totidem sint, quot discrimina boni a Domino, et quod faciendum sit bonum cum discrimine erga quemcunque secundum quale status ejus, et quod hoc sit prudentiae Christianae (n. 6707, 6709, 6710[? 6711], 6818).
Quod discrimina illa innumera sint; et quod ideo antiqui, qui noverunt quid proximus, redegerint exercitia charitatis in classes, et insigniverint illas suis nominibus; et quod inde sciverint in quo respectu unus et alter esset proximus, et quomodo benefaciendum cuivis prudenter (n. 2417, 6629[? 6628], 6705, 7259-7262).
Quod doctrina in Antiquis Ecclesiis fuerit doctrina charitatis erga proximum, et quod inde illis sapientia (n. 2417, 2385, 3419, 3420, 4844, 6628[? 6629]).
(2) 直訳
@1 Qui non sciunt quid sit amare proximum, putant quod unusquisque homo sit proximus, et quod benefaciendum sit cuivis qui opus indiget. 隣人を愛することは何か知らない者は、それぞれの人間が隣人であることを考える、そして働きを必要とするそれぞれの者によくしてやらなければならないこと。
Et quoque credunt, quod quisque sibi sit proximus, et sic quod amor erga proximum incipiat a se. そしてまた信じる、それぞれの者が自分自身に隣人であること、そしてこうして隣人に対する愛は自分自身から始まること。
Qui se supra omnia amant, ita illi apud quos amor sui regnat, etiam amorem erga proximum a se incipiunt. 自分自身をすべてにまさって愛する者は、このように彼らは、彼らのもとで自己愛が支配する、さらにまた隣人に対する愛は自分自身から始まる。
Sed quomodo quisque sibi proximus est, explicatur. しかし、どのようにそれぞれの者が自分自身に隣人である、説明される。
At qui Christiani sunt, et Deum supra omnia amant, amorem erga proximum incipient a Domino, quia ille supra omnia amandus est. しかし、キリスト教徒である者は、そしてすべてにまさって神を愛する〔者は〕、隣人に対する愛が主から始まる、それ〔主〕はすべてにまさって愛さなければならないので。
Quod discrimina proximi totidem sint, quot discrimina boni a Domino, et quod faciendum sit bonum cum discrimine erga quemcunque secundum quale status ejus, et quod hoc sit prudentiae Christianae. 隣人の相違はそれだけ多くあること、主からの善の相違と同数の、そして彼の状態がどのようなものかにしたがってそれぞれの者に対して相違をとともに善を行なわなければならないこと、そしてこれはキリスト教徒の思慮分別であること。
Quod discrimina illa innumera sint; et quod ideo antiqui, qui noverunt quid proximus, redegerint exercitia charitatis in classes, et insigniverint illas suis nominibus; その相違は無数にある。そしてそれゆえ、古代人は、その者たちは隣人が何か知っていた、仁愛の実践を部類にした、そしてそれらをその名前で区別した。
et quod inde sciverint in quo respectu unus et alter esset proximus, et quomodo benefaciendum cuivis prudenter. そしてここからそのものに関して一つは他の者と(お互いに)隣人であるか知った、そしてどのようにそれぞれに賢明によくしてやらなければならないか〔知った〕。
Quod doctrina in Antiquis Ecclesiis fuerit doctrina charitatis erga proximum, et quod inde illis sapientia. 古代教会の中の教えは隣人に対する仁愛の教えであった、そしてそこから彼らに知恵〔があった〕こと。