原典講読『天界と地獄』no.564, 565.

(1) 原文
564. Sunt duo dominii genera; unum est amoris erga proximum, et alterum est amoris sui. Haec duo dominia sunt sibi in sua essentia prorsus opposita. Qui dominatur ex amore erga proximum, is vult omnibus bonum, et nihil plus amat quam usus, ita servire aliis; (per servire aliis intelligitur aliis bonum velle et usus praestare, sive sit ecclesiae, sive patriae, sive societati, sive concivi:) hoc ejus amor est, et hoc jucundum cordis ejus. Is quoque quantum evehitur ad dignitates supra alios, tantum laetatur; verum non propter dignitates, sed propter usus, quos tunc in pluri copia et majori gradu praestare potest. Tale dominium est in caelis. [2] At, qui dominatur ex amore sui, is vult nulli bonum, sed sibi soli: usus, quos praestat, sunt propter sui honorem et gloriam, qui ei sunt soli usus: servire aliis est ei propter finem ut serviatur, honoretur, ac dominetur: ambit dignitates non propter bona quae praestanda patriae et ecclesiae, sed ut in eminentia et gloria sit, et inde in sui cordis jucundo. [3] Amor dominii manet etiam unumquemvis post vitam in mundo; sed qui dominati sunt ex amore erga proximum, illis concreditur etiam dominatio in caelis, verum tunc illi non dominantur, sed usus quos amant; et cum usus, dominatur Dominus. At qui in mundo dominati sunt ex amore sui, illi post vitam in mundo sunt in inferno, et ibi vilia mancipia. Vidi potentes, qui in mundo ex amore sui dominati sunt, rejectos inter vilissimos, et quosdam inter illos qui in latrinis ibi.
(2) 直訳
Sunt duo dominii genera; 支配(統治)の☆二つの種類が存在する。
☆ 属格なのでわざわざこうしていますが、すなおに訳せば「二種類の支配がある」「支配には二種類ある」ですね。
unum est amoris erga proximum, et alterum est amoris sui. 一つは隣人に対する愛のものである、またもう一つは自己愛のものである。
Haec duo dominia sunt sibi in sua essentia prorsus opposita. これら二つの支配はそれ自体にその本質で完全に対立している☆。
☆ ここは柳瀬訳から抜け落ちています。
Qui dominatur ex amore erga proximum, is vult omnibus bonum, et nihil plus amat quam usus, ita servire aliis; 隣人に対する愛から支配する者は、彼はすべての者に善を欲する、そして役立ち以外に何もさらに愛さない、このように他の者に仕えることを〔愛する〕。
(per servire aliis intelligitur aliis bonum velle et usus praestare, sive sit ecclesiae, sive patriae, sive societati, sive concivi:) (他の者に仕えることによって、他の者の善を欲することと役立ちを果たすことが意味される、あるいは教会の者であれ、あるいは祖国の、あるいは社会の、あるいは仲間の市民(同胞))。
hoc ejus amor est, et hoc jucundum cordis ejus. このことが彼の愛である、そしてこのことが彼の心の楽しみ。
Is quoque quantum evehitur ad dignitates supra alios, tantum laetatur; 彼はまた、どれだけ他の者の上に高位へ高められるか、それだけ喜ぶ。
verum non propter dignitates, sed propter usus, quos tunc in pluri copia et majori gradu praestare potest. しかし、高位のためではない、しかし(そうではなくて)、役立ちのため、その時、それを多くの量で、また大きい(重要な)段階で果たすことができる。
Tale dominium est in caelis. このような支配は天界のものである。
[2] At, qui dominatur ex amore sui, is vult nulli bonum, sed sibi soli: [2] しかし、自己愛から支配する者は、彼は何も〔他の者に〕善を欲しない、しかし、自分自身にだけ。
usus, quos praestat, sunt propter sui honorem et gloriam, qui ei sunt soli usus: 役立ち、それを果たすが、自分自身の名誉と栄光のためにである、それらが彼に唯一の役立ちである。
servire aliis est ei propter finem ut serviatur, honoretur, ac dominetur: 他の者に仕えることは、彼〔自身〕に仕えられる、尊ばれる、支配するための目的のためである。
ambit dignitates non propter bona quae praestanda patriae et ecclesiae, sed ut in eminentia et gloria sit, et inde in sui cordis jucundo. 高位を求める、祖国や教会に果たさなくてはならない善のためでない、しかし、卓越や栄光の中にいるため〔である〕、そしてここから自分の心の楽しさの中に。
[3] Amor dominii manet etiam unumquemvis post vitam in mundo; [3] 支配の愛もまた、それぞれの者に世での生活の後、残っている。
sed qui dominati sunt ex amore erga proximum, illis concreditur etiam dominatio in caelis, verum tunc illi non dominantur, sed usus quos amant; しかし、隣人に対する愛から支配した者たちは、彼らにまたも天界での支配がゆだねられる、しかし、その時、彼らは支配しない、しかし、役立ちが〔支配する〕それを〔彼らは〕愛する。
et cum usus, dominatur Dominus. そして、役立ち〔が支配する〕とき、主が支配する。
At qui in mundo dominati sunt ex amore sui, illi post vitam in mundo sunt in inferno, et ibi vilia mancipia. しかし、世で、自己愛から支配した者らは、彼らは世での生活の後、地獄にいる、そしてそこに、卑しい奴隷である。
Vidi potentes, qui in mundo ex amore sui dominati sunt, rejectos inter vilissimos, et quosdam inter illos qui in latrinis ibi. 私は力ある者(権力者、支配者)らを見た、その者らは世で自己愛から支配した、最も卑しい者たちの間に☆追い払われた〔者らを〕、そしてある者はそこに便所の中に〔いる〕者らの間にいる。
☆ 柳瀬訳は「卑賤な者の間でさえ」と「さえ」を付加していますが、それだと意味がまるで変わってしまいます。誤訳でしょう。
(3) 訳文
 支配には二種類ある。一つは隣人に対する愛の支配であり、もう一つは自己愛の支配である。これら二つの支配はその本質で完全に対立している。隣人に対する愛から支配する者は、すべての者に善を欲し、役立ち、このように他の者に仕えること以上に愛するものは何もない。(他の者に仕えることによって、教会の者、あるいは祖国の者、あるいは社会の者、あるいは仲間の市民であれ、他の者の善を欲することと役立ちを果たすことが意味される) このことが彼の愛でありる、このことが彼の心の楽しみである。彼はまた、他の者にまさって高位へ高められほど、それだけ喜ぶが、しかし、それは高位のためではなく、その時、多く、また重要な段階で果たすことができる役立ちのためである。このような支配は天界のものである。
[2] しかし、自己愛から支配する者は、他の者には何も善を欲せず、自分自身にだけ欲する。役立ちを果たすが、自分自身の名誉と栄光のためであって、それらが彼にとって唯一の役立ちである。他の者に仕えても、それは自分自身が仕えられ、尊ばれ、支配するという目的のためである。高位を求めるのは、祖国や教会に果たさなくてはならない善のためではなく、卓越や栄光の中に、そしてここから自分の心の楽しさの中にいるためである。
[3] 支配の愛もまた、世での生活の後、それぞれの者に残っている。しかし、隣人に対する愛から支配した者たちには、天界での支配またもゆだねられるが、その時、彼らが支配するのではなく、彼らはの愛する役立ちが支配するのである。そして、役立ちが支配するとき、主が支配される。しかし、世で、自己愛から支配した者らは、世での生活の後、地獄にいて、そこの卑しい奴隷である。私は、世で自己愛から支配した権力者らが最も卑しい者たちの間へと追い払われ、彼らのうちのある者はそこの便所の中にいるのを見た。
(1) 原文
565. Quod autem amorem mundi attinet, is amor non in tali gradu est oppositus amori caelesti, quoniam non tanta mala in illo recondita sunt. Amor mundi est velle aliorum opes ad se derivare quacunque arte, ac in divitiis cor ponere, ac pati ut mundus retrahat et abducat illum ab amore spirituali, qui est amor erga proximum, ita a caelo et a Divino. Sed amor hic est multiplex. Est amor opum ut evehantur ad honores, quos solum amant; est amor honorum et dignitatum ut lucrentur opes: est amor opum propter varios usus quibus delectantur in mundo: est amor opum propter solas opes; talis amor est avaris: et sic porro. Finis propter quem opes, vocatur usus; ac finis est, seu usus, a quo amor suum quale habet; nam talis est amor, qualis est finis propter quem, reliqua enim ei serviunt ut media.
(2) 直訳
Quod autem amorem mundi attinet, is amor non in tali gradu est oppositus amori caelesti, quoniam non tanta mala in illo recondita sunt. しかしながら、世への愛については、それはこのような程度に天界の愛に対立しない愛である、その中にそれほど多くの悪がたくわえられていないので。
Amor mundi est velle aliorum opes ad se derivare quacunque arte, ac in divitiis cor ponere, ac pati ut mundus retrahat et abducat illum ab amore spirituali, qui est amor erga proximum, ita a caelo et a Divino. 世への愛は他の者たちの富を自分自身へどんな術策ででも欲することである、そして心を富(財)の中に置くこと、そして世が☆彼を霊的な愛から、このように天界から、また主から引き戻し、連れ去るように認める(許す)こと。
☆ 「世が~を許す」は、ちょっと読みづらいので、「世で~を許してもらう」と意訳しても、原意からずれていませんよね?
Sed amor hic est multiplex. しかし、この愛は多種多様である。
Est amor opum ut evehantur ad honores, quos solum amant; 名誉を高められための富への愛がある、それらだけを愛する。
est amor honorum et dignitatum ut lucrentur opes: 富を得るための名誉と高位への愛がある。
est amor opum propter varios usus quibus delectantur in mundo: いろいろな役立ちのために富への愛がある、それ〔役立ち〕によって世で楽しむ。
est amor opum propter solas opes; 富だけのために富への愛がある。
talis amor est avaris: このような愛は貪欲である。
et sic porro. そしてこうしてさらに(=~など、その他、等々)。
Finis propter quem opes, vocatur usus; その富のための目的は、役立ちと呼ばれる。
ac finis est, seu usus, a quo amor suum quale habet; そして目的である、すなわち、役立ち、それから愛はそれ自体の性質をもつ。
nam talis est amor, qualis est finis propter quem, reliqua enim ei serviunt ut media. なぜなら、愛はこのようであるから、その〔富の〕ための目的がどのようであるか、なぜなら、残りのものは手段のようにそれに仕えるから。
(3) 訳文
. しかし、世への愛については、その中にそれほど多くの悪が含まれていないので、それは自己愛ほどは天界の愛と対立しない愛である。世への愛は、心を富に置き、どんな術策をもってしても他の者の富を自分自身へと欲することであり、そして世で自分が霊的な愛から、こうして天界から、主から引き戻り、連れ去れれることを許してもらうことである。しかし、この愛は多種多様である。名誉をだけを愛し、その名誉を高めたいために、富への愛がある。富を得るために、名誉と高位への愛がある。いろいろと世で楽しむという役立ちのために、富への愛がある。富だけのために、富への愛がある。そのような愛は貪欲である。等々。その富のための目的のことを、役立ちと呼んでいる。そして目的が、すなわち、役立ちが、その愛自体がどんなものであるか定めている。なぜなら、富のための目的がどのようなものであるかによって、愛はそのようなものであるから、というのも、残りのものは手段のように愛に仕えるからである。

コメントを残す