(1) 原文
559. Amor sui etiam talis est, ut quantum illi laxantur frena, hoc est, removentur vincula externa, quae sunt timores pro lege et ejus poenis, proque jactura famae, honoris, lucri, functionis et vitae, tantum ruat, usque tandem ut non modo imperare velit super universum terrarum orbem, sed etiam super totum caelum, ac super ipsum Divinum, nusquam est ei aliquis terminus seu finis; hoc latet reconditum in unoquovis qui in amore sui est, tametsi non patet coram mundo, ubi eum dicta vincula retinent. Quod ita sit, nemo non videt apud potentes et reges, quibus non talia frena et vincula sunt, qui ruunt, et subjugant provincias et regna, quantum illis succedit, et adspirant ad potentiam et gloriam ultra limites. Quod ita sit, adhuc manifestius patet ab hodierna Babylonia, quae dominatum extendit in caelum, et omnem potentiam Divinum Domini in se transtulit, et continue cupit ultra. Quod tales sint prorsus contra Divinum et contra caelum, et pro inferno, cum post mortem in alteram vitam veniunt, videatur in opusculo De Ultimo Judicio et de Babylonia destructa.
(2) 直訳
Amor sui etiam talis est, ut quantum illi laxantur frena, hoc est, removentur vincula externa, quae sunt timores pro lege et ejus poenis, proque jactura famae, honoris, lucri, functionis et vitae, tantum ruat, usque tandem ut non modo imperare velit super universum terrarum orbem, sed etiam super totum caelum, ac super ipsum Divinum, nusquam est ei aliquis terminus seu finis; さらにまた自己愛はこのようなものである、どれだけ彼らが抑制をゆるめられるか、すなわち、外なる拘束が取り去られるか、それらは法律やその罰からの恐れである、また名声、名誉、利益、職(務)やいのち(生活)の奪われることからの〔恐れ〕、それだけ突進する、ついには地球の全地の上に支配すること欲するだけでなく、しかしまた全天界の上に、そして神性そのものの上に、彼に何らかの限界または終わりは決してない、ようにまでも。
hoc latet reconditum in unoquovis qui in amore sui est, tametsi non patet coram mundo, ubi eum dicta vincula retinent. これはそれぞれの中に隠されて隠れている、自己愛の中にいる者ら、たとえ世の前に明らかではないとはいえ、そこ〔世〕に彼を、言われた拘束が抑制する。
Quod ita sit, nemo non videt apud potentes et reges, quibus non talia frena et vincula sunt, qui ruunt, et subjugant provincias et regna, quantum illis succedit, et adspirant ad potentiam et gloriam ultra limites. そのようであることは、だれもがない、力ある者や王らのもとに見ない☆、その者らにこのような抑制や拘束がない、その者らは突進する、そして属州や国を征服する、彼らに成功するかぎり、そして限度を越えて力と栄光を熱望する。
☆ 「だれも・・・見ないことはない」、すなわち、「だれもが見る」です。
Quod ita sit, adhuc manifestius patet ab hodierna Babylonia, quae dominatum extendit in caelum, et omnem potentiam Divinum Domini in se transtulit, et continue cupit ultra. そのようであることは、やはり今日のバビロンからさらにはっきりと明らかである、それは支配(権)を天界に伸ばした、そして主の神的なすべての力を自分自身に移した、そして絶えず越えて行くことを望む☆。
☆ この個所「cupit ultra」はどのように訳したらよいか、というよりも文章構造をどのように捕らえたらよいのかしばらく悩みました。すなわちチャドウィックの『レキシコン』にultraは「前置詞」しかありません(田中の『羅和辞典』は副詞もあります)、それで、現在作成中の『レキシコン』に「副詞」の項目を追加すべきなのかな? としばらく思っていました。もうひとつ、やはり『レキシコン』にcupioは「他動詞」しかありません。ここはこのままでは目的語がない(省略くされているとする何?)ので「自動詞」としなければならないのかな? すると、やはり『レキシコン』に「自動詞」の用法があることを付記しなければならないのかな? と考えていました。20~30分考えていたでしょうか、あちこち何度も見直すうちに『レキシコン』のcupioの③の部分にちゃんと載っていました。
「前置詞」と「動作の動詞の省略」を伴って、「行きたがる、行くことを望む」という意味です。
Quod tales sint prorsus contra Divinum et contra caelum, et pro inferno, cum post mortem in alteram vitam veniunt, videatur in opusculo De Ultimo Judicio et de Babylonia destructa. このような者らは神的なものにまったく対立している、そして天界に対立して〔している〕、そして地獄に味方して〔いる〕こと、死後、来世にやって来るとき、小著『最後の審判について、それと滅ぼされたバビロンについて』の中に見られる。
(3) 訳文
さらにまた、自己愛は次のようなものである。彼らが抑制をゆるめられる、すなわち、法律やその罰の恐れ、また名声、名誉、利益、職やいのちを奪われることの恐れである、外なる拘束が取り去られるなら、ついには地球上の全地だけでなく、さらにまた全天界を、そして神性そのものまでも支配しようとし、彼に限界または終わりは何もないほどまでにも、突進するのである。このことは、世では前述の拘束が彼を抑制するので、たとえ世の前に明らかではなくても、自己愛の中にいるそれぞれの者の中に隠されている。そのようであることは、だれもが、このよう抑制や拘束のない力ある者や王らに見る。彼らは、成功するかぎり突進し、属州や国を征服し、際限もなく力と栄光を熱望する。やはりそのようであることは、今日のバビロンから、さらにはっきりと明らかである。バビロンは支配権を天界に伸ばし、主の神的なすべての力を自分自身に移し、そして絶えずさらなるものを望んでいる。このような者らは、死後、来世にやって来るとき、神的なものに完全に対立し、天界に対立し、そして地獄に味方する。そのことは、小著『最後の審判と滅ぼされたバビロンについて』に見られる。
(1) 原文
560. Siste tibi aliquam societatem ex talibus, quorum omnes se solum amant, et non alios nisi quantum secum unum faciunt, et videbis quod amor illorum non alius sit quam sicut amor praedonum inter se; qui quantum conjunctim agunt, se osculantur et amicos vocant; at quantum non conjunctim agunt, et quantum dominatum eorum rejiciunt, irruunt et trucidant. Si explorantur interiora, seu animi eorum, apparebit quod pleni sint hostili odio, unus contra alterum, et quod ad omne justum et sincerum corde rideant, et quoque ad Divinum, quod sicut nihili rejiciunt. Hoc constare adhuc melius potest ex societatibus eorum in infernis, de quibus infra.
(2) 直訳
Siste tibi aliquam societatem ex talibus, quorum omnes se solum amant, et non alios nisi quantum secum unum faciunt, et videbis quod amor illorum non alius sit quam sicut amor praedonum inter se; このような者らからの何らかの社会をあなたに示せ(現わせ)☆、そのすべての者は自分自身だけを愛する、そして他の者を〔愛さ〕ない、自分自身と一つとなるかぎりでないなら、そしてあなたは見るだろう、彼らの愛は、略奪者ら彼ら自身の間の愛のようなもの以外の他のものではないこと。
☆ 「あなたの心の中に、その社会を思い描いてみなさい」という意味ですね。ここはさすがに意訳すべきところでしょう。
qui quantum conjunctim agunt, se osculantur et amicos vocant; その者らは共同で(いっしょに)行動するかぎり、互いにキスをする、そして友と呼ぶ。
at quantum non conjunctim agunt, et quantum dominatum eorum rejiciunt, irruunt et trucidant. しかし、共同で(いっしょに)行動しないかぎり、そして彼らの支配権を拒否するかぎり、突進する、そしてみな殺しにする。
Si explorantur interiora, seu animi eorum, apparebit quod pleni sint hostili odio, unus contra alterum, et quod ad omne justum et sincerum corde rideant, et quoque ad Divinum, quod sicut nihili rejiciunt. もし、内的なものが調べられるなら、すなわち彼らの心が、見える、敵意ある憎しみでいっぱいであること、一人は他の者に対立して、そしてすべての公正と誠実について心から嘲笑すること、そしてまた神性について、無価値なもののようにはねつけること。
Hoc constare adhuc melius potest ex societatibus eorum in infernis, de quibus infra. このことは今後、もっとよく明らかにすることができる、地獄の中の彼らの社会から、それらについて下に。
(3) 訳文
すべての者は自分自身だけを愛し、他の者は自分と一つとならないかぎり愛さないような者らの社会を思い描いてみよ。あなたに、彼らの愛が略奪者ら同士の間の愛のようなものでしかないことがわかるであろう。その者らは、いっしょに行動するかぎり、互いにキスをし、友と呼ぶ。しかし、いっしょに行動しないかぎり、また彼らの支配権を拒否するかぎり、突進し、みな殺しにする。 もし、内的なもの、すなわち、彼らの心が調べられるなら、敵意ある憎しみでいっぱいであり、互いに対立し、すべての公正と誠実を、また神性心から嘲笑し、無価値なもののように拒絶しているのがわかる。このことは今後、以下に述べられる地獄の中の彼らの社会から、もっとよく明らかにすることができる。
(1) 原文
561. Interiora, quae sunt cogitationum et affectionum eorum qui se supra omnia amant, versa sunt ad se et ad mundum, ita aversa a Domino et a caelo. Inde est, quod obsessa sint omnis generis malis, et quod Divinum non influere possit; quae illico ut influit, immergitur cogitationibus de se, et conspurcatur, et quoque infunditur malis quae sunt ex proprio illorum. Inde est, quod omnes illi in altera vita retro a Domino spectent, et ad caliginosum quod ibi loco solis mundi est, et quod e diametro oppositum est Soli caeli qui est Dominus (videatur supra, n. 123). “Caligo” etiam significat malum, et “sol mundi” amorem sui.{1}
(2) 直訳
Interiora, quae sunt cogitationum et affectionum eorum qui se supra omnia amant, versa sunt ad se et ad mundum, ita aversa a Domino et a caelo. 内的なものは、それは彼らの思考と情愛である、自分自身をすべてにまさって愛する者ら、自分自身へまた世へ向けられている、このように主からと天界から背を向けて。
Inde est, quod obsessa sint omnis generis malis, et quod Divinum non influere possit; ここからである、すべての種類の悪に取りつかれること、そして神性が流入することができないこと。
quae illico ut influit, immergitur cogitationibus de se, et conspurcatur, et quoque infunditur malis quae sunt ex proprio illorum. それは流入すると(その結果☆1)直ぐに、自分自身についての思考に浸される(沈められる)、また汚される、そしてまた彼らのプロプリウムからのものである悪に☆2注ぎ込まれる。
☆1 このutは「流入した」結果を導く接続詞であると思います。それで本来の位置はimmergitur「浸される」の前でしょう。そしてこのことは「流入すると」の「と」に含意されるので、utそのものをあえて訳出する必要はないでしょう。
☆2 infundoは与格をとります。もちろん「~悪を注ぎ込まれる」です。
Inde est, quod omnes illi in altera vita retro a Domino spectent, et ad caliginosum quod ibi loco solis mundi est, et quod e diametro oppositum est Soli caeli qui est Dominus (videatur supra, n. 123). ここからである、彼ら☆すべての者は来世で主から後ろ向きに眺める、そして暗黒のものへ、それはそこに世の太陽に代わって存在する、そして天界の太陽と正反対に対立している、それは主である(上の123番に見られる)。
☆ 「彼らは」は「これらの者」としたほうがよいですね。
“Caligo” etiam significat malum, et “sol mundi” amorem sui.{1} 「暗黒」もまた悪を意味する、そして「世の太陽」は自己愛を{1}。
(3) 訳文
自分自身をすべてにまさって愛する者らの思考と情愛である内的なものは、自分自身と世へ向けられていて、このように主と天界から背を向けている。ここから、すべての種類の悪に取りつかれ、神性が流入することができない。神性は流入すると直ぐに、自分自身についての思考に浸され、汚され、そしてまた彼らのプロプリウムからのものである悪を注ぎ込まれる。ここから、これらすべての者は来世で、主から後ろ向きになって暗黒のものを眺める。それは世の太陽に代わってそこに存在し、主である天界の太陽と正反対に対立している(前の123番に見られる)。「暗黒」もまた悪を意味し、「世の太陽」は自己愛を意味する{1}。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod “sol mundi” significet amorem sui (n. 2441).
In quo sensu, per “adorare solem” significatur adorare illa quae contraria sunt amori caelesti, et Domino (n. 2441, 10584).
“Incalescens sol” quod sit crescens concupiscentia mali (n. 8487).
(2) 直訳
@1 Quod “sol mundi” significet amorem sui. 「世の太陽」は自己愛を意味する。
In quo sensu, per “adorare solem” significatur adorare illa quae contraria sunt amori caelesti, et Domino. その意味で、「太陽崇拝」によって、それらを崇拝することが意味される、それらは天界の愛に対立するもの、そして主〔に対立するもの〕。
“Incalescens sol” quod sit crescens concupiscentia mali. 「熱くなる太陽」、それは増大する悪の欲望である。