(1) 原文
556. Amor sui est sibi soli bene velle, et non aliis nisi propter se, ne quidem ecclesiae, patriae, aut alicui societati humanae; ut et illis benefacere solum propter sui famam, honorem et gloriam; quae nisi videat in usibus quos illis praestat, dicit corde suo, “Quid refert? cur hoc? et quid inde mihi?” et sic omittit. Unde patet, quod qui in amore sui est, non amet ecclesiam, nec patriam, nec societatem, nec aliquem usum, sed se solum. Jucundum ejus est modo jucundum amoris sui; et quia jucundum, quod provenit ex amore, facit vitam hominis, ideo ejus vita est vita sui; ac vita sui est vita ex proprio hominis, et proprium hominis in se spectatum non est nisi quam malum. Qui amat se, is etiam amat suos, qui sunt in specie liberi et nepotes ejus, et in genere omnes qui unum cum illo faciunt, quos suos vocat: hos et illos amare est quoque se amare, nam illos spectat quasi in se, et se in illis. Inter illos, quos suos vocat, sunt quoque omnes qui eum laudant, honorant, et colunt.
(2) 直訳
Amor sui est sibi soli bene velle, et non aliis nisi propter se, ne quidem ecclesiae, patriae, aut alicui societati humanae; 自己愛はただ自分自身にだけよく〔あるように〕欲し、他の者には自分のためでないなら、〔よくあるように欲し〕ない、決して、教会、祖国、または人間の何らかの社会に〔よくあるように欲し〕ない。
ut et illis benefacere solum propter sui famam, honorem et gloriam; そのようにまた☆、彼らによくしてやること〔を欲する〕ただ自分自身の名声、名誉と栄光のためにだけ。
☆ 文頭のut etで「そのようにまた」という意味になります(「~のように」+「また」)。
quae nisi videat in usibus quos illis praestat, dicit corde suo, “Quid refert? cur hoc? et quid inde mihi?” et sic omittit. それらを役立ちの中に見ないなら、それ〔役立ち〕を彼らに果たす、自分自身の心で言う、「何の関係があるのか? なぜこのことを〔するのか〕? そしてここから何が私に〔得られるのか〕?」、そしてこうしてやめる。
Unde patet, quod qui in amore sui est, non amet ecclesiam, nec patriam, nec societatem, nec aliquem usum, sed se solum. ここから明らかである、自己愛の中にいる者は、教会を愛さないこと、祖国も〔愛さ〕ない、社会もない、何らかの役立ちもない、しかし自分自身だけを。
Jucundum ejus est modo jucundum amoris sui; 彼の楽しさはただ自己愛の楽しさだけである。
et quia jucundum, quod provenit ex amore, facit vitam hominis, ideo ejus vita est vita sui; そして楽しさが、それは愛からやって来る、人間の生活をつくるので、それゆえ、彼の生活は自分自身の生活である。
ac vita sui est vita ex proprio hominis, et proprium hominis in se spectatum non est nisi quam malum. そして自分自身の生活は人間のプロプリウム(固有のもの)からの生活である、そして本質的に眺められた人間のプロプリウムは悪以外でないなら〔何ものでも〕ない。
Qui amat se, is etiam amat suos, qui sunt in specie liberi et nepotes ejus, et in genere omnes qui unum cum illo faciunt, quos suos vocat: 自分自身を愛する者は、彼はまた自分自身のものを愛する、それらは特定的に彼の子供と孫である、そして全般的に彼と一つとなっているすべてのもの〔である〕、それらを自分自身のものと呼ぶ。
hos et illos amare est quoque se amare, nam illos spectat quasi in se, et se in illis. これら(後者)とそれら(前者)を愛することは、自分自身を愛することでもある、なぜなら、それらを自分自身の中に〔ある〕かのように眺めるから、またそれらの中に自分自身を。
Inter illos, quos suos vocat, sunt quoque omnes qui eum laudant, honorant, et colunt. それらの間には、それらを自分自身のものと呼ぶ、すべての者もまたいる、彼を称賛し、尊び、礼拝する者ら。
(3) 訳文
自己愛は、ただ自分にだけよいことがあるようにと欲し、自分のためでないなら他の者によいことが、また決して、教会、祖国、または人間の何らかの社会によいことがあるようにと欲しない。そのようにまた、ただ自分自身の名声、名誉と栄光のためになるときだけ、それらによくしてやろうとする。役立ちを果たすとき、役立ちの中に自分自身の名声、名誉、栄光のためになるものを見つけないなら、心の中で、「何の関係があるのか? このことをなぜするのか? ここから何が私に得られるのか?」と言い、こうしてやめてしまう。ここから、自己愛の中にいる者は、教会も、祖国も、社会も、何らかの役立ちも愛さず、自分自身だけを愛することが明らかである。彼の楽しさは、自己愛の楽しさだけである。愛からやって来る楽しさが人間の生活をつくるので、それゆえ、彼の生活は自分自身のための生活である。そして自分自身のための生活は人間のプロプリウム(固有のもの)からの生活であり、本質的に眺められた人間のプロプリウムは悪以外の何ものでもない。自分自身を愛する者は、自分自身のものもまた愛する。それらは特定的には彼の子供と孫であり、全般的には、自分自身のものと呼ぶ、彼と一つとなっているすべてのものである。それらを愛することは、自分自身を愛することでもある、なぜなら、それらを自分自身の中に、またそれらの中に自分自身があるかのように眺めるから。自分自身のものと呼ぶものの中に、彼を称賛し、尊び、礼拝するすべて者も含まれる。
(1) 原文
557. Ex comparatione cum amore caelesti constare potest qualis est amor sui. Amor caelestis est amare usus propter usus, seu bona propter bona, quae homo praestat ecclesiae, patriae, societati humanae et concivi; hoc enim est amare Deum et amare proximum, quia omnes usus et omnia bona sunt a Deo, et quoque sunt proximus qui amandus. At qui amat illa propter se, is non amat illa aliter quam famulitia, quia serviunt sibi: inde sequitur, quod qui in amore sui est, velit ut ecclesia, patria. societates humanae, et concives serviant sibi, et non is illis; ponit se supra illos, et illos infra se. Inde est, quod quantum aliquis in amore sui est, tantum removeat se a caelo, quia ab amore caelesti.
(2) 直訳
Ex comparatione cum amore caelesti constare potest qualis est amor sui. 天界の愛との比較から明らかにすることができる、自己愛がどんなものであるか。
Amor caelestis est amare usus propter usus, seu bona propter bona, quae homo praestat ecclesiae, patriae, societati humanae et concivi; 天界の愛は役立ちのために役立ちを愛することである、すなわち、善のために善を、それ〔役立ち〕を人間は教会に、祖国に、人間の社会と仲間の市民(同胞)に果たす。
hoc enim est amare Deum et amare proximum, quia omnes usus et omnia bona sunt a Deo, et quoque sunt proximus qui amandus. なぜなら、このことは神を愛することと隣人を愛することであるから、すべての役立ちとすべての善は神からであるので、そしてまた愛さなければならない隣人である。
At qui amat illa propter se, is non amat illa aliter quam famulitia, quia serviunt sibi: しかし、それらを自分自身のために愛する者は、彼はそれらを召使以上に(異なって)は愛さない、自分自身に仕えるので。
inde sequitur, quod qui in amore sui est, velit ut ecclesia, patria. societates humanae, et concives serviant sibi, et non is illis; ここから帰結される☆、自己愛の中にいる者は、教会、祖国、人間の社会、そして仲間の市民が自分自身に仕えることを欲する、そして彼がそれらに〔仕えることを欲し〕ないこと。
☆ sequitur, quod~のもっとよい訳は「(当然の)結果として~となる、~ということになる」です。
ponit se supra illos, et illos infra se. 自分自身をそれらの上に置く、そしてそれらを自分自身の下に。
Inde est, quod quantum aliquis in amore sui est, tantum removeat se a caelo, quia ab amore caelesti. ここからである、どれだけある者が自己愛の中にいるか、それだけ自分自身を天界から遠ざける☆、天界の愛から〔自分自身を遠ざける〕ので。
☆ 柳瀬訳に「天界から遠ざかる」の部分が抜けています。
(3) 訳文
天界の愛との比較から、自己愛がどんなものであるか、明らかにすることができる。天界の愛は役立ちのために役立ちを、すなわち、善のために善を愛することであり、人間は、教会、祖国、人間の社会と仲間の市民にその役立ちを果たす。なぜなら、すべての役立ちとすべての善は、神からのものであり、また愛さなければならない隣人であるので、このことは神を愛し、隣人を愛することであるから。しかし、自分自身のためにそれらを愛する者は、それらが自分自身に仕えるので、彼はそれらを召使以上には愛さない。ここから、自己愛の中にいる者は、教会、祖国、人間の社会、そして仲間の市民が自分に仕えることを欲し、彼自身がそれらに仕えることを欲せず、自分をそれらの上に、自分の下にそれらを置くことが帰結される。ここから、ある者が自己愛の中にいるほど、それだけ天界から遠ざかる、天界の愛から遠ざかるからである。