原典講読『天界と地獄』no.554, 555.

(1) 原文
554. Ex inspectis illis formis monstrosis spirituum in infernis, (quae, ut dictum est, omnes sunt formae contemptus aliorum, ac minarum contra illos qui se non honorant et venerantur; tum formae odiorum et vindictarum contra illos qui sibi non favent,) patuit, quod omnes in genere essent formae amoris sui et amoris mundi; et quod mala, quorum speciales formae sunt, ex illis binis amoribus suas origines ducant. Dictum quoque mihi est e caelo, et quoque per multam experientiam testatum factum est, quod bini illi amores, nempe amor sui et amor mundi, regnent in infernis, et quoque faciant inferna; ac quod amor in Dominum et amor erga proximum regnent in caelis, et quoque faciant caelos: tum quod illi bini amores, qui sunt amores inferni, ac illi bini amores, qui sunt amores caeli, sint sibi e diametro oppositi.
(2) 直訳
Ex inspectis illis formis monstrosis spirituum in infernis, (quae, ut dictum est, omnes sunt formae contemptus aliorum, ac minarum contra illos qui se non honorant et venerantur; 地獄の霊らの怪物のそれらの形の眺めることから、(それらは、言われたように、すべての者は、他の者たちへの軽蔑の形である、そして自分に敬意を払わない、尊ばない者たちに対するおどし〔の形〕。
tum formae odiorum et vindictarum contra illos qui sibi non favent,) patuit, quod omnes in genere essent formae amoris sui et amoris mundi; さらに自分たちに好意を持たない者たちに反する憎しみと復讐の形〔である〕)、明らかである、すべての者は全般的に自己愛と世俗愛の形であること。
et quod mala, quorum speciales formae sunt, ex illis binis amoribus suas origines ducant. そして、悪は、それらの特定の形が存在する、それら二つの愛からそれ自体の起源を導いている。
Dictum quoque mihi est e caelo, et quoque per multam experientiam testatum factum est, quod bini illi amores, nempe amor sui et amor mundi, regnent in infernis, et quoque faciant inferna; 私に天界から言われもし、また多くの経験から証明もされた、それらの二つの愛は、すなわち、自己愛と世俗愛、地獄を支配する、そしてまた地獄をつくること。
ac quod amor in Dominum et amor erga proximum regnent in caelis, et quoque faciant caelos tum; そして主への愛と隣人に対する愛は天界を支配すること、そしてまた天界をつくる。
quod illi bini amores, qui sunt amores inferni, ac illi bini amores, qui sunt amores caeli, sint sibi e diametro oppositi. それらの二つの愛は、それらは地獄の愛である、そしてそれらは二つの愛は、それらは天界の愛である、それ自体に正反対に☆、対立している。
☆ 名詞diametrus「直径」はe diametroで「正反対に」の意味になります。
(3) 訳文
 地獄の霊らの怪物の形の眺めることから、(それらは〔すぐ前に〕言われたように、すべての者は、他の者たちへの軽蔑の形、自分に敬意を払わず、尊ばない者たちに対するおどしの形、さらに自分たちに好意を持たない者たちに反する憎しみと復讐の形をしている)、すべての者は全般的に自己愛と世俗愛の形であることが明らかである。そして、特定の形で存在する悪は、それら二つの愛から起源を得ている。天界から私に言われ、また多くの経験から証明もされたことであるが、それらの二つの愛、すなわち、自己愛と世俗愛は地獄を支配し、地獄をつくっている。そして、主への愛と隣人に対する愛は天界を支配し、天界をつくっている。地獄の愛であるそれらの二つの愛は、そして天界の愛であるそれらは二つの愛は、正反対に対立している。
(1) 原文
555. Primum miratus sum, unde hoc, quod amor sui et amor mundi tam diabolici sint, et quod ii qui in illis sunt, talia monstra ad aspectum sint; quoniam in mundo parum reflectitur super amorem sui, sed super elationem animi in externis, quae superbia vocatur, quae quia apparet ad visum, solum amor sui esse creditur; et praeterea amor sui, qui non se ita effert, in mundo creditur esse ignis vitae, ex quo homo excitatur ad ambiendas functiones, et ad praestandum usus, in quibus nisi homo honorem et gloriam videat, animus ejus torpescit. Dicunt, “Quis aliquid dignum, utile, et memorabile fecit, nisi ut ab aliis, aut in aliorum animis, celebretur et honoretur? et unde hoc nisi ex igne amoris pro gloria et honore, consequenter pro se?” Inde est, quod non sciatur in mundo, quod amor sui in se spectatus sit amor qui regnat in inferno, et faciat infernum apud hominem. Quia ita se res habet, velim primum describere, quid amor sui, et dein quod ab illo amore omnia mala et inde falsa scaturiant.
(2) 直訳
Primum miratus sum, unde hoc, quod amor sui et amor mundi tam diabolici sint, et quod ii qui in illis sunt, talia monstra ad aspectum sint; 最初、私は不思議に思った、このことがどこからか、自己愛と世俗愛がこのように悪魔的であること、そしてその中にいる者ら、彼らがこのように外見に怪物であること。
quoniam in mundo parum reflectitur super amorem sui, sed super elationem animi in externis, quae superbia vocatur, quae quia apparet ad visum, solum amor sui esse creditur; 世の中で自己愛についてほとんど考慮されないので、しかし、外なるものの中の心(アニムス)の高まりについて〔考慮される〕、それは自尊心と呼ばれる、それは視覚に見えるので、唯一の自己愛である☆と信じられている。
☆ もちろん直訳です。唯一の自己愛、すなわち、自己愛というものはこれしかない、すなわち、「これだけが自己愛である」という意味になりますが、こうしたことはすぐわかりますよね。
et praeterea amor sui, qui non se ita effert, in mundo creditur esse ignis vitae, ex quo homo excitatur ad ambiendas functiones, et ad praestandum usus, in quibus nisi homo honorem et gloriam videat, animus ejus torpescit. またさらに自己愛は、それが(それ自体を)このように現わさない〔ので〕、世の中で生活(活力)の火であると信じられている、そこから人間は職務を求めることへかきたてられる(刺激される)、また役立ちを果たすことへ、その中で人間が名誉と栄光を見ないなら、彼の心(アニムス)は不活発になる。
Dicunt, “Quis aliquid dignum, utile, et memorabile fecit, nisi ut ab aliis, aut in aliorum animis, celebretur et honoretur? 彼らは言う、「だれが、何らかの価値のあること、役立つこと、また注目すべきことを行なうか、他の者たちにより、または他の者たちの心の中で、称賛され、また尊敬されないなら?
et unde hoc nisi ex igne amoris pro gloria et honore, consequenter pro se?” そしてこのことはどこから、栄光と名誉のための愛の火からでないなら、結果として自分自身のための?」
Inde est, quod non sciatur in mundo, quod amor sui in se spectatus sit amor qui regnat in inferno, et faciat infernum apud hominem. ここからである、世では知られていないこと、本質的に眺められた自己愛は愛であること、それは地獄を支配する、そして人間のもとで地獄をつくる。
Quia ita se res habet, velim primum describere, quid amor sui, et dein quod ab illo amore omnia mala et inde falsa scaturiant. ものごとはこのようである☆ので、私は最初に述べることを欲する、何が自己愛か、そしてその後、その愛からすべての悪とここから虚偽がわき出ること。
☆ se habeoで「~(の状態)である」という意味です。
(3) 訳文
 最初、私は、自己愛と世俗愛がこのように悪魔的であり、そしてその愛の中にいる者らが外見ではこのように怪物であることがどこからなのか、不思議に思った。世で自己愛についてほとんど考慮されないので、自尊心と呼ばれる、外なるものの中の心の高まりが、これは視覚に見えるので、これだけが自己愛であると信じられている。またさらに自己愛は、このように現われないので、世で活力の火であると信じられている。そこから人間は職務を求めることへ、また役立ちを果たすことへとかきたてられ、その中に名誉と栄光を見ないなら、人間の心は不活発になる。彼らは言う、「他の者たちにより、または他の者たちの心の中で、称賛され、尊敬されないなら、何らかの価値のあること、役立つこと、また注目すべきことを、だれが行なうのか? そして、栄光と名誉のための、結果として自分自身のための、愛の火からでないなら、どこからなのか?」 ここから、本質的に眺めるとき、自己愛は地獄を支配し、人間のもとで地獄をつくる愛であることが、世では知られていない。このようなので、私は最初に、自己愛とは何か、その後、その愛から、すべての悪とそこからの虚偽がわき出ることを述べよう。
(4) 私が今していることは自己愛からか?
 教員であった。教員としての自己愛はあまりなかったかもしれない。というのは、サラリーマンなら多くの者が望む「昇進」、教員としてなら「校長になること」だろう、それを望まなかった。現在の教育界で校長になる人は出世欲(人からよく見られたい)が大きな理由となっているだろう。女房や親戚の目もあって、という理由を挙げた人もいた。校長になると、現場からはドンドン離れる、すなわち、生徒からは離れる、すると「教育者」ではなくなってしまう。生徒とぶつかり合いながら成長するほう生き方として望ましかった。そして、私には自分の勉強「スヴェーデンボリをもっと極めたい」があった。すなわち、ここで述べられている、栄光や名誉を求めなかったという部分では、自己愛はそれほどなかったようだ。
 しかし、では、40歳で勉強時間がほしくて定時制に移り、それ以来、勉強し続けた、この「スヴェーデンボリ研究」の世界では、どうだろうか? 「たいした勉強家だ」と誉められたくないのか?
 このような内面は他人にはわかるまい(というより、他人のほうがよくわかるかもしれない)。それで、自分自身、正直に反省してみて、どうだろうか? なんともいえない、すなわち、人から誉めてもらいたい、認めてもらいたい、という気持ち、自己愛がなくはない。活力の火である。
 自己弁護になるが、もしもそんな気持ちが先にあったら、すなわち、それが第一番の理由だったら、こんな回り道はしない。もっとストレートに人気を博すことをするだろう。今していることは『レキシコン』の作成であり、これをほしがる人は50人いるだろうか? すなわち、辞書をひいてスヴェーデンボリを原典から読みたい人である。その需要を思えば、人から誉められたいという願う者が、こんなことに労力をつぎ込むだろうか。
 私は、真理が知りたくて、この道に入り込んだ。真理を知るだけでは何にもならない。私にできる役立ちとして仲間のために『レキシコン』を訳している。
 純粋にこの気持ちからなら自己愛「から」ではないと思う、しかし、人間には自己愛がある。その自己愛を利用して、今取り組んでいる。利用することも自己愛なのか? なんともいえない。
 しかし、別の面もある。自分にどれほどのことができるだろうか? 挑戦である。このブログの連載も、毎日、継続して原典をちびちびならがらも読み続けることができるできるだろうか、やってみよう、という挑戦である。この挑戦には読者の支えが必須である。