原典講読『天界と地獄』no.536, 537, 538.

       DE INFERNO.
       地獄について
       [LVI.]
     QUOD DOMINUS REGAT INFERNA.
     主は地獄を支配されていること
(1) 原文
536. Supra, ubi de caelo actum est, ubivis ostensum est quod Dominus sit Deus caeli, (in specie, n. 2-6,) ita quod omne regimen caelorum sit Domini: et quia talis est respectus caeli ad infernum, ac inferni ad caelum, sicut inter duo opposita, quae contra se mutuo agunt, ex quorum actione et reactione resultat aequilibrium, in quo subsistant omnia, quare ut omnia et singula in aequilibrio teneantur, necessum est ut qui regit unum etiam regat alterum nam; nisi idem Dominus coerceret insultus ab infernis, et compesceret insanias ibi, periret aequilibrium, et cum aequilibrio totum.
(2) 直訳
Supra, ubi de caelo actum est, ubivis ostensum est quod Dominus sit Deus caeli, (in specie, n. 2-6,) ita quod omne regimen caelorum sit Domini: 上に、そこに天界について述べられた(扱われた)、どこでも主は天界の神であることが示された、(特に、2-6番の中に)、このように天界のすべての統治は主のものであること。
et quia talis est respectus caeli ad infernum, ac inferni ad caelum, sicut inter duo opposita, quae contra se mutuo agunt, ex quorum actione et reactione resultat aequilibrium, in quo subsistant omnia, quare ut omnia et singula in aequilibrio teneantur, necessum est ut qui regit unum etiam regat alterum; そしてこのようなものであるので、地獄に対する天界の関係は、そして天界に対する地獄の〔関係は〕、二つの対立するものの間のようである、それはそれ自体に反対して相互に働く、その活動(作用)と反動(反作用)から均衡の結果が生じる、その中にすべてのものが存続する、それゆえ、すべてのものと個々のものが均衡の中に保たれるために、一方を支配する者はまた他方も支配することが必要である。
nam nisi idem Dominus coerceret insultus ab infernis, et compesceret insanias ibi, periret aequilibrium, et cum aequilibrio totum. なぜなら、もし同じ主が地獄からの攻撃を制限し、またそこに狂気を抑制しないなら、均衡は失われる(滅びる)から、そして均衡とともに全体は〔滅びる〕。
(3) 訳文
 前に、天界について述べられたどこでも、主は天界の神であること(特に、2-6番の中に)、このように天界のすべての統治は主のものであることが示された。そして、地獄に対する天界の関係、天界に対する地獄の関係は、二つの対立するものの間で、相互にそれ自体に反して働くもののようであるので、その作用と反作用から均衡の結果が生じ、すべてのものはその均衡の中に存続する。それゆえ、すべてのものと個々のものが均衡の中に保たれるために、一方を支配する者はまた他方も支配することが必要である。なぜなら、もし同一の主が地獄からの攻撃を制限し、そこの狂気を抑制しないなら、均衡は失われ、そして均衡とともに全体も滅びるから。
(1) 原文
537. Sed hic primum aliquid de aequilibrio dicetur. Notum est, quod cum duo contra se mutuo agunt, et cum unus tantum reagit ac resistit quantum alter agit et impellit, utrique nulla vis sit, quia similis potentia utrinque est, et quod tunc uterque possit a tertio agi ad lubitum; nam quando nulla vis duobus est ex aequali oppositione, vis tertii agit omne, et tam facile sicut nulla oppositio foret. [2] Tale aequilibrium est inter infernum et caelum; ast non est aequilibrium sicut inter duo qui pugnant corpore, quorum unius vis aequivalet vi alterius sed est aequilibrium spirituale, nempe falsi contra verum, et mali contra bonum; ex inferno continue spirat falsum ex malo, et ex caelo continue verum ex bono. [3] Hoc aequilibrium spirituale est, quod facit ut homo sit in libero cogitandi et volendi: nam quicquid homo cogitat et vult, se refert vel ad malum et inde falsum, vel ad bonum et inde verum; proinde cum in illo aequilibrio est, in libero est vel admittendi aut recipiendi malum et inde falsum ex inferno, vel admittendi aut recipiendi bonum et inde verum ex caelo. In hoc aequilibrio tenetur unusquisque homo ex Domino, quia regit utrumque tam caelum quam infernum. Cur autem homo per aequilibrium in hoc libero tenetur, et non ex Divina potentia ei aufertur malum et falsum, ac infertur bonum et verum, in sequentibus in suo articulo dicetur.
(2) 直訳
Sed hic primum aliquid de aequilibrio dicetur. しかし、ここに最初に均衡について何らかのものが言われる。
Notum est, quod cum duo contra se mutuo agunt, et cum unus tantum reagit ac resistit quantum alter agit et impellit, utrique nulla vis sit, quia similis potentia utrinque est, et quod tunc uterque possit a tertio agi ad lubitum; よく知られている、二つのものがそれ自体に反対して相互に働くとき、そして一方がそれだけ反応し、抵抗する、どれだけ他方が働きかけ、駆り立てる、どちらの側にも何も力☆がない、等しい力☆がどちらの側にもあるので、そしてその時、どちらの側も第三のものにより自由に働きかけられる。
☆ potentiaもvisもおおまかには「力」ですが、potentiaは「能力、潜在力」のような意味がありどちらかというと「内面的な力」、visは「活動力、活力、力の行使」の意味があるので「外面的な力」である、と理解しておいてよいと思います。
nam quando nulla vis duobus est ex aequali oppositione, vis tertii agit omne, et tam facile sicut nulla oppositio foret. なぜなら、二つのものに同等の対立から何も力がない時、第三のものの力がすべてに働きかけるから、そしてこのように容易に、何も対立するものがなかったかのように。
[2] Tale aequilibrium est inter infernum et caelum; [2] このような均衡が天界と地獄の間にある。
ast non est aequilibrium sicut inter duo qui pugnant corpore, quorum unius vis aequivalet vi alterius; しかし、身体で闘う二人の間のような均衡ではない、その一人の力が他の者の力と同等の強さである。
sed est aequilibrium spirituale, nempe falsi contra verum, et mali contra bonum; しかし、霊的な均衡である、すなわち、真理に対する虚偽の、そして善に対する悪の〔均衡である〕。
ex inferno continue spirat falsum ex malo, et ex caelo continue verum ex bono. 地獄から絶えず悪からの虚偽が吹く(吹き込む)、そして天界から絶えず善からの真理が〔吹き込む〕。
[3] Hoc aequilibrium spirituale est, quod facit ut homo sit in libero cogitandi et volendi: [3] この霊的な均衡である、人間が考えることと意志することの自由の中にいるようにするもの。
nam quicquid homo cogitat et vult, se refert vel ad malum et inde falsum, vel ad bonum et inde verum; なぜなら、人間が考え、意志する何でも、あるいは悪とそこからの虚偽に関係する、あるいは善とそこからの真理に〔関係する〕から。
proinde cum in illo aequilibrio est, in libero est vel admittendi aut recipiendi malum et inde falsum ex inferno, vel admittendi aut recipiendi bonum et inde verum ex caelo. したがってその均衡の中にいるとき、自由の中であるいは入るのを許すかまたは受け入れる、地獄からの悪とそこからの虚偽を、あるいは入るのを許すかまたは受け入れる、天界からの善とそこからの真理を。
In hoc aequilibrio tenetur unusquisque homo ex Domino, quia regit utrumque tam caelum quam infernum. この均衡の中にそれぞれの人間は主から保たれる、〔主は〕二つとも支配するので、天界と同様に地獄を。
Cur autem homo per aequilibrium in hoc libero tenetur, et non ex Divina potentia ei aufertur malum et falsum, ac infertur bonum et verum, in sequentibus in suo articulo dicetur. しかしながら、なぜ、人間は均衡によってこの自由の中に保たれるか、そして神的な力から彼に悪と虚偽が取り除かれない〔のか〕、そして善と真理がもたらされる、続くものの中で、その章の中で言われる。
(3) 訳文
 しかし、ここで最初に均衡について述べておこう。二つのものが相互にそれ自体に反して働くとき、そして一方が働きかけ、駆り立てるほど、それだけ他方は反応し、抵抗するとき、どちらの側にも何も〔外的な〕力がなく、どちらの側にも等しい〔内的な〕力があるので、その時、どちらの側も第三のものによって自由に働きかけられることがよく知られている。なぜなら、二つのものに同等の対立から何も力がない時、第三のものの力が、何も対立するものがなかったかのように、すべてのものに容易に働きかけるから。
[2] このような均衡が天界と地獄の間にある。しかし、同等な強さの身体の力をもつ二人が闘うようなときの均衡ではなくて、霊的な均衡である。すなわち、真理に対する虚偽、そして善に対する悪の均衡である。地獄からは絶えず悪からの虚偽が吹き込み、天界からは絶えず善からの真理が吹き込んでいる。
[3] 人間が自由に考え、意志するようにしているものは、この霊的な均衡である。なぜなら、人間が考え、意志するものは何でも、は悪とそこからの虚偽に関係するか、または善とそこからの真理に関係するからである。したがって、その均衡の中にいるとき、自由に、地獄からの悪とそこからの虚偽が入るのを許すかまたは受け入れ、あるいは天界からの善とそこからの真理が入るのを許すかまたは受け入れる。主は、天界と同様に地獄を、二つとも支配されるので、それぞれの人間はこの均衡の中に保たれる。しかし、なぜ、人間は均衡によってこの自由の中に保たれて、神的な力により彼から悪と虚偽が取り除かれ、善と真理がもたらされないのか、このことは続く章の中で述べよう。
(1) 原文
538. Datum est aliquoties percipere sphaeram falsi ex malo effluentem ex inferno: erat illa sicut perpetuus conatus destruendi omne bonum et verum, conjunctus irae et quasi furori quod non possent imprimis conatus annihilandi et destruendi Divinum Domini, et hoc quia ab Ipso omne bonum et verum. Ex caelo autem percepta est sphaera veri ex bono, per quam refrenatus est furor conatus ascendentis ex inferno; unde aequilibrium. Haec sphaera a caelo percepta erat a solo Domino, tametsi apparuit ex angelis in caelo: quod a solo Domino et non ab angelis, erat quia unusquisque angelus in caelo agnoscit quod nihil boni et veri sit a semet, sed quod omne a Domino.
(2) 直訳
Datum est aliquoties percipere sphaeram falsi ex malo effluentem ex inferno: 数回、知覚することが与えられた、地獄から流れ出る悪からの虚偽のスフェアを。
erat illa sicut perpetuus conatus destruendi omne bonum et verum, conjunctus irae et quasi furori quod non possent; それはすべての善と真理を滅ぼす永続する努力のようであった、怒りにとあたかも激怒に結合した、できないことの。
imprimis conatus annihilandi et destruendi Divinum Domini, et hoc quia ab Ipso omne bonum et verum. 特に、主の神性を絶滅し、破壊する努力〔であった〕、そしてこのことはその方からすべての善と真理が〔ある〕から。
Ex caelo autem percepta est sphaera veri ex bono, per quam refrenatus est furor conatus ascendentis ex inferno; しかしながら、天界から善からの真理のスフェアが知覚された、
unde aequilibrium. そこから均衡〔がある〕。
Haec sphaera a caelo percepta erat a solo Domino, tametsi apparuit ex angelis in caelo: この天界からスフェアは主おひとりから〔のものであると〕知覚された、それでも天界の中の天使たちから〔のものであると〕見えた。
quod a solo Domino et non ab angelis, erat quia unusquisque angelus in caelo agnoscit quod nihil boni et veri sit a semet, sed quod omne a Domino. 主おひとりから、そして天使たちからでないことは、天界の中の天使のそれぞれが、認めているので、善と真理の何ものも自分自身からではないことを、しかしすべてのものは主から〔である〕ことを。
(3) 訳文
 数回、私は地獄から流れ出る悪からの虚偽のスフェアを知覚することが与えられた。それはすべての善と真理を滅ぼそうとし、それができないことの怒りと激怒のようなものに結合したずっと続く努力のようであった。特に、主の神性を絶滅し、破壊する努力であったが、このことはその方からすべての善と真理があるからである。しかし、天界から善からの真理のスフェアが知覚され、ここから均衡があった。この天界からスフェアは主おひとりからのものであると知覚されたが、それでも天界の中の天使たちからのように見えた。主おひとりからであり、天使たちからでないことは、天界のそれぞれ天使は、善と真理が何ら自分自身からのものではなく、すべてのものは主からであることを認めているからである。
〔やっと「地獄」編に入りました。全体の分量からすれば残りは1割ぐらいです。6月19日に連載を開始したので、あと1か月あまりで1年を迎えようとしています。丸1年での終了を目指しています。
 このごろ、だらだらとやっているので掲載時刻が遅くなっています。これはご容赦ください。
 もうすこし(4)の「感想」を述べたいのですが、今の分量の翻訳を終えるとなかなかその気力が残っていません。でも、ほんとうは訳すだけでなく、訳したその文から「何を感じ、何を得るか」が重要なんですよね。ここには「霊的な均衡」とそこからの「自由」が語られていますし…〕

コメントを残す