原典講読『天界と地獄』no.84,no.85,no.86.

(1) 原文
84. Quod antiqui habuerint ideam Humani de Divino, constat ex apparitionibus Divini coram Abrahamo, Loto, Josua, Guideone, Manoacho, uxore ejus, et aliis, qui tametsi viderunt Deum ut Hominem, usque adoraverunt Ipsum pro Deo universi, vocando Ipsum Deum caeli et terrae, ac Jehovam. Quod Dominus fuerit qui visus Abrahamo, docet Ipse apud Johannem (cap. viii. 56); quod etiam ceteris, patet ex Domini verbis,
Quod nemo Patrem et speciem Ipsius viderit, et vocem Ipsius audiverit (Joh. i. 18; cap. v. 37).
(2) 直訳
Quod antiqui habuerint ideam Humani de Divino, constat ex apparitionibus Divini coram Abrahamo, Loto, Josua, Guideone, Manoacho, uxore ejus, et aliis, qui tametsi viderunt Deum ut Hominem, usque adoraverunt Ipsum pro Deo universi, vocando Ipsum Deum caeli et terrae, ac Jehovam. 古代人たちが神的なものについて人間〔として〕の観念を持っていたことは、アブラハム、ロト、ヨシュア、ギデオン、マノア、彼の妻☆、〔その〕他の者の前の神の出現から明らかである。その者たちはたとえ神を人間として見ても、それでもその方を宇宙の神として、その方を天地の神、またエホバと呼んで、崇拝した。
☆長島訳はここを「その妻マノア」と、とんでもない誤訳をしています。(4) とんでもない誤訳、を参照。
Quod Dominus fuerit qui visus Abrahamo, docet Ipse apud Johannem (cap. viii. 56); アブラハムに見られた者が主であったことは、その方が「ヨハネ福音書」(第8章56)で教えられている。
quod etiam ceteris, patet ex Domini verbis, 他の者からもまた〔見られた〕ことは、主のことばから明らかである、
Quod nemo Patrem et speciem Ipsius viderit, et vocem Ipsius audiverit (Joh. i. 18; cap. v. 37). だれも父を、その方の姿を見なかった、その方の声を聞かなかった(ヨハネ1:18、第5章37)。
(3) 訳文
 古代人たちが神的なものについて人間としての観念を持っていたことは、アブラハム、ロト、ヨシュア、ギデオン、マノア、彼の妻、その他の者の前に出現した神から明らかである。その者たちは神を人間として見ても、それでもその方を天地の神、またエホバと呼んで、宇宙の神として崇拝した。アブラハムに見られた者が主であったことは、その方が「ヨハネ福音書」(第8章56)で教えられている。他の者からもまた見られたことは、次の主のことばから明らかである、
 だれも父を、その方の姿を見なかった、その方の声を聞かなかった(ヨハネ1:18、第5章37)。
(4) とんでもない誤訳:「その妻マノア」
 長島訳からは、ギデオン、それとそのギデオンの妻の名前がマノアだった、と読み取れる。聖書を読んだことがなく、句読点を無視して訳せば、もしかして、このように訳せるかもしれない。しかし、長島さんは牧師だった、聖書をいくらでも読んだことがあるはず。だから私は「とんでもない」と評するのである。
 こうした個所を読むとき私は、どのように現われたのかな、どのような姿の人間だったのかなと確認する。ロトは「創世記」19:1以降に、ヨシュアは「ヨシュア記」5:13に、ギデオンは「士師記」6:11以降に、その記述がある。そしてギデオンには大ぜいの妻がいた(士師記8:30)が、その妻たちの名前はわからない。マノアの妻が主の使いを見たことは「士師記」第13章にあり、その妻の手引きでマノアも主の使いを見ることになる(士師記13:11)。
 まして翻訳するなら、内容を確認しながら訳す。単にラテン語を日本語におきかえることはしない。翻訳も私に取っては「勉強」である。
 「ギデオンの妻の名前はマノアだったっか?」なり「マノアとは何者だったか?」と少しでも思い巡らせば、たちまち誤訳に気づくはず。気づかないところが私には「とんでもない」。長島さんは内容については何も考えずに訳しているのか? という疑問がわいてしまう。
(1) 原文
85. Sed quod Deus Homo sit, aegre potest comprehendi ab illis qui ex sensualibus externi hominis omnia judicant; sensualis enim homo non potest aliter de Divino quam ex mundo et ex illis quae ibi cogitare, ita de Divino et spirituali homine non aliter quam sicut de corporeo et naturali: concludit inde, quod si Deus esset homo, foret magnitudine sicut universum, et si regeret caelum et terram, [quod] fieret per multos ad modum quo reges in mundo. Si ei diceretur, {a}quod in caelo non sit extensio spatii qualis in mundo, prorsus non caperet; qui enim ex natura et solo ejus lumine cogitat, nusquam aliter cogitat quam ab extenso quale est coram oculis: sed falluntur quam maxime, cum similiter cogitant de caelo; extensum quod ibi, non est sicut extensum in mundo; in mundo est extensum determinatum et inde mensurabile, in caelo autem est extensum non determinatum, et inde non mensurabile; sed de extenso in caelo videbitur in sequentibus, ubi de Spatio et Tempore in Mundo spirituali. Praeterea quisque novit, quantum se visus oculi extendit, quod nempe ad solem et ad stellas, quae tantum distant novit; etiam qui altius cogitat, quod visus internus qui est cogitationis se adhuc latius extendat, et inde quod visus adhuc interior adhuc latius; quid non visus Divinus qui omnium intimus et supremus est? Quia cogitationes talis extensionis sunt, ideo communicantur omnia caeli cum unoquovis ibi, ita omnia Divini quod facit caelum, et implet illud, ut ostensum est in articulis qui praecedunt.
@a quod pro “si”
(2) 直訳
Sed quod Deus Homo sit, aegre potest comprehendi ab illis qui ex sensualibus externi hominis omnia judicant; しかし、神が人間であられることは、彼らによりほとんど把握されることはできない、外なる人の感覚的なものからすべてを判断する者。
sensualis enim homo non potest aliter de Divino quam ex mundo et ex illis quae ibi cogitare, ita de Divino et spirituali homine non aliter quam sicut de corporeo et naturali: なぜなら、感覚的な人間は神的なものについて世からとそこに〔ある〕ものから以外に異なって考えることができない、したがって神的で霊的な人間について身体的でと自然的な〔人間〕のように以外に異なって〔考えることができない〕
concludit inde, quod si Deus esset homo, foret magnitudine sicut universum, et si regeret caelum et terram, [quod] fieret per multos ad modum quo reges in mundo. ここから結論する、もし神が人間であるなら、大きさは宇宙のようになった、またもし天と地を支配するなら、世の(中の)王の方法にしたがって多くの者によって行なった〔であろう〕。
Si ei diceretur, {a}quod in caelo non sit extensio spatii qualis in mundo, prorsus non caperet; もし彼に言われるなら、天界の中には世の(中の)ような空間の拡大がないこと、まったく理解しない。
qui enim ex natura et solo ejus lumine cogitat, nusquam aliter cogitat quam ab extenso quale est coram oculis: なぜなら、自然とその光だけから考える者は、目の前にあるような広がりから以外に異なって決して考えないから。
sed falluntur quam maxime, cum similiter cogitant de caelo; しかし、何と最大に欺かれている〔ことか〕、天界について同様に考えるとき。
extensum quod ibi, non est sicut extensum in mundo; そこの広がりは、世の(中の)広がりのようではない。
in mundo est extensum determinatum et inde mensurabile, in caelo autem est extensum non determinatum, et inde non mensurabile; 世(の中)で、広がりは限られており、ここから測ることのできるものである、しかしながら、天界(の中)で、広がりは限られず、ここから測ることのできないものである。
sed de extenso in caelo videbitur in sequentibus, ubi de Spatio et Tempore in Mundo spirituali. しかし、天界の中の拡大については続くものの中に見られる、そこに霊界の(中の)空間と時間について。
Praeterea quisque novit, quantum se visus oculi extendit, quod nempe ad solem et ad stellas, quae tantum distant; さらに、それぞれが知っている、どれだけ目の視覚が広がっているか、すなわち、太陽までと星まで〔広がっている〕こと、それらはそれだけ遠く離れている。
novit etiam qui altius cogitat, quod visus internus qui est cogitationis se adhuc latius extendat, et inde quod visus adhuc interior adhuc latius; さらにまた深く考える者は知っている、思考に属するものである内なる視覚は、いっそう広く広がっている、またそれゆえ、さらに内なる視覚は、さらに広く。
quid non visus Divinus qui omnium intimus et supremus est? すべてのものの最内部で、最高のものである神的な視覚は、ない、何か☆?
☆省略されている文です。最大に広がる視覚にとって、その視覚の及ば「ない」ものが「何か」ありえるのか? というニュアンスですね。
Quia cogitationes talis extensionis sunt, ideo communicantur omnia caeli cum unoquovis ibi, ita omnia Divini quod facit caelum, et implet illud, ut ostensum est in articulis qui praecedunt. 思考はこのように拡大〔して〕いるので、それゆえ、天界のすべてのものはそこのそれぞれの者に伝えられている、したがって天界をつくり、そこに満ちている、神的なすべてのものは〔それぞれの者に伝えられている〕、先行する章の中で示されたように。
@a quod pro “si” 注a 「si」に代えてquod〔とした〕。
(3) 訳文
 しかし、神が人間であられることを、外なる人の感覚的なものからすべてを判断する者らはほとんど把握することができない。なぜなら、感覚的な人間は神的なものについて世から、世にあるものからしか考えることができず、したがって神的で霊的な人間について身体的で自然的な人間のようにしか考えることができない。ここから彼は、もし神が人間であるなら、宇宙のような大きさだったであろう、もし天と地を支配するなら、世の王のように多くの者によって行なったであろうと結論する。もし彼に、天界には世のような空間の拡張がないことが言われるなら、彼はまったく理解しない。なぜなら、自然とその光だけから考える者は、目の前にあるような広がりからしか決して考えないから。しかし、天界について同様に考えるなら、何と欺かれていることか。そこの広がりは、世の広がりのようではない。世では、広がりは限られており、それゆえ測ることのできるものである。しかし、天界では、広がりは限られず、それゆえ測ることのできないものである。しかし、天界の中の拡張については、後に続く霊界の空間と時間についての中に見られる。
 さらに、だれもが目の視覚がどれだけ広がっているか知っている、すなわち、遠く離れている太陽まで、星まで広がっていることである。さらにまた、深く考える者なら、思考に属する内なる視覚はいっそう広く、またそれゆえ、さらに内なる視覚はさらに広く、広がっていることを知っている。すべてのものの最内部にあり、最高のものである神的な視覚にとって、その視覚の及ばない何かがありようか? 思考はこのように拡大しているので、それゆえ、天界のすべてのものは天界のそれぞれの者に伝えられている。したがって天界をつくり、そこに満ちている神的なすべてのものは、前章の中で示されたように、それぞれの者に伝えられている。
(1) 原文
86. Mirati sunt illi qui in caelo sunt, quod homines se intelligentes credant, qui de invisibili, hoc est, incomprehensibili sub aliqua forma, cum de Deo, cogitant; et quod qui aliter, non intelligentes et quoque simplices dicant; cum tamen contrarium sit. Aiunt, “Si explorent se ipsos, qui inde se intelligentes credunt, annon pro Deo videant naturam? quidam illam quae coram oculis est, quidam illam quae non coram oculis? Et annon caecutiant in tantum, ut non sciant quid Deus, quid angelus, quid spiritus, quid anima sua quae victura post mortem, quid vita caeli apud hominem, et plura quae intelligentiae sunt? cum tamen haec omnia simplices, quos vocant, suo modo sciunt, ideam Dei sui habent quod sit Divinum in forma humana, ideam angeli quod sit caelestis homo, ideam animae suae quae victura post mortem quod sit sicut angelus, et ideam vitae caeli apud hominem quod sit vivere secundum praecepta Divina.” Hos itaque angeli vocant intelligentes, et accommodatos caelo, illos autem vicissim non intelligentes.
(2) 直訳
Mirati sunt illi qui in caelo sunt, quod homines se intelligentes credant, qui de invisibili, hoc est, incomprehensibili sub aliqua forma, cum de Deo, cogitant; 天界(の中)にいる者、彼らは驚いた、人間たちが自分自身に知性があると信じていること、目に見えないものについて、すなわち、何らかの形の下に把握できないもの、神について、考えるとき。
et quod qui aliter, non intelligentes et quoque simplices dicant; また、異なって〔考え〕る者は、知性がなく、単純な者とも呼ぶ。
cum tamen contrarium sit. そのときそれでも正反対である。
Aiunt, “Si explorent se ipsos, qui inde se intelligentes credunt, annon pro Deo videant naturam? 彼らは言う、「もし、自分自身を調べるなら、ここから自分自身に知性があると信じる者が、自然を神として見てい〔ることに気づか〕ないか?
quidam illam quae coram oculis est, quidam illam quae non coram oculis? ある者は目の前にあるそれ〔自然〕を、ある者は目の前にないそれ〔自然〕を〔神として見ていないか〕?
Et annon caecutiant in tantum, ut non sciant quid Deus, quid angelus, quid spiritus, quid anima sua quae victura post mortem, quid vita caeli apud hominem, et plura quae intelligentiae sunt? またそれほどに盲目であるのではないのか、神とは何か、天使とは何か、霊とは何か、霊魂または死後に生きるものとは何か、人間のもとの天界の生活とは何か、知性に属する多くのものを知らないほどに?
cum tamen haec omnia simplices, quos vocant, suo modo sciunt, ideam Dei sui habent quod sit Divinum in forma humana, ideam angeli quod sit caelestis homo, ideam animae suae quae victura post mortem quod sit sicut angelus, et ideam vitae caeli apud hominem quod sit vivere secundum praecepta Divina.” そのときそれでもこれらすべてを、単純な者たちは、彼らを呼ぶ、自分の方法で知っている、自分たちに持っている神の観念、それは人間の形の神的なもの、天使たちの観念、それは天界の人間である、霊魂または死後に生きるものの観念、それは天使のようなものである、また人間のもとの天界の生活の観念、それは神的な戒めにしたがって生きることである」。
Hos itaque angeli vocant intelligentes, et accommodatos caelo, illos autem vicissim non intelligentes. そこでこれらの者を天使たちは知性ある者、天界に適した者と呼ぶ、しかしながら、これに反して、彼らを知性のない者〔と呼ぶ〕。
(3) 訳文
 天界にいる者たちは、神について考えるとき、目に見えないものについて、すなわち、何らかの形の下に把握できないものについて考えている人間たちが自分自身に知性があると信じていること、また、これと異なって考える者は、知性がなく、単純な者と呼んでいることに驚いた。それでもこれは正反対である。
 彼らは、「もし、自分自身に知性があると信じる者が自分自身を調べるなら、自然を神として見ていることに気づかないか? ある者は目の前にある自然を、ある者は目の前にない自然を神として見ていないか? また、神とは何か、天使とは何か、霊とは何か、霊魂または死後に生きるものとは何か、人間のもとの天界の生活とは何か、知性に属する多くのものを知らないほどに、それほどに盲目なのではないのか? そのときそれでも、単純な者と呼ばれる者たちは、これらすべてを自分なりの方法で知っている。自分たちにある神の観念は人間の形の神的なものであり、天使たちの観念は天界の人間であり、霊魂または死後に生きるものの観念は天使のようなものである、また人間のもとの天界の生活の観念は神的な戒めにしたがって生きることである」と言う。そこで、天使たちは後者を知性ある者、天界に適した者と呼ぶが、しかし、これに反して、前者を知性のない者と呼ぶ。

ミシュランのガイドブック

 このところ長島訳を批評している。他人への批評が日本人の美徳に反するのは承知している。でも少しばかり自己弁護したい。私のことを「人のことを(悪く)言う前に、自分の作品をつくれ、それからにしたら」と言う人がいる。これはあたらない。そのことを店の料理にたとえてみる。
 店で食事をした。「うまい」と感じようが「まずい」と思おうが客の勝手。また、「あそこの店はうまかった、まずかった」と人に言うのも、かまわない。そのとき、その店の料理人なり、関係者が「まずいと言うなら、その前に、もっとうまいものをつくってもらおうじゃないか、それから、まずい、と言ってくれ」とは言わない。言えない。店を構え、料理を出している以上、客の評価は覚悟のはず。
 ミシュランが星をいくつ付けようが、ミシュランの勝手。星を付けてもらえなかった店の者が「俺の店のほうがもっといい」と抗議したとは聞かない。でたらめなガイドブックなら捨てるだけのこと。
 「食事ガイドブック」の読者が、「もっとうまい店がある、適当に評価を付けている」と思うのも勝手。私が「まずい」と言っても、それを信用する、しない、でたらめだ、と思うのは、みなさまがたの勝手。私がでたらめの中傷ばかり言っていたら、信用を失うだけのこと。
 今のところ店は二軒しかない「静思屋」と「アルカナ店」。これからもっとうまいものをつくって「あおい軒」を出そう思っている人間なら、この二軒がどんな味か、味わうのはあたりまえ。それどころか、どんな材料を、どう調理しているか、参考のために知ろうとする。

原典講読『天界と地獄』(no.86.)『天界の秘義』から(前半)

   [2] COLLECTA EX ARCANIS CAELESTIBUS DE DOMINO ET DE DIVINO HUMANO IPSIUS.
   『天界の秘義』から集めたもの、主についてとその方の神的人間性について
(1) 原文
Quod Domino Divinum fuerit ex ipsa conceptione (n. 4641, 4963, 5041, 5157, 6716, 10125).
Quod Domino soli fuerit semen Divinum (n. 1438).
Quod anima Ipsius fuerit Jehovah (n. 1999, 2004, 2005, 2018, 2025).
Quod sic intimum Domini fuerit ipsum Divinum, et quod induitio a matre (n. 5041).
Quod ipsum Divinum fuerit Esse vitae Domini, ex quo Humanum dein exivit, et factum est Existere ex illo Esse (n. 3194, 3210, 10270[? 10269], 10372).
[3] Quod intra ecclesiam, ubi est Verbum, et per id Dominus notus, non negandum sit Divinum Domini, nec Sanctum procedens ab Ipso (n. 2359).
Qui non agnoscunt Dominum intra ecclesiam, quod eis non sit conjunctio cum Divino; aliter qui extra ecclesiam sunt (n. 10205).
Quod essentiale ecclesiae sit agnoscere Divinum Domini et unitionem Ipsius cum Patre (n. 10083, 10112, 10370, 10728[? 10738], 10730, 10816, 10817, 10818, 10820).
[4] Quod in Verbo multis agatur de glorificatione Domini (n. 10828).
Et quod ubivis in sensu Verbi interno (n. 2249, 2523, 3245).
Quod Dominus Humanum suum glorificaverit et non Divinum, quia hoc in Se glorificatum erat (n. 10057).
Quod Dominus in mundum venerit ut glorificaret Humanum suum (n. 3637, 4286[? 4287], 9315).
Quod Dominus glorificaverit Humanum suum per Divinum amorem qui in Ipso ex conceptione (n. 4727).
Quod amor Domini erga universum genus humanum fuerit vita Domini in mundo (n. 2253).
Quod amor Domini transcendat omnem intellectum humanum (n. 2077).
Quod Dominus salvaverit genus humanum per id quod glorificaverit Humanum suum (n. 4180, 10019, 10152, 10655, 10659, 10828).
Quod alioqui totum genus humanum periisset morte aeterna (n. 1676).
De statu glorificationis et humiliationis Domini (n. 1785, 1999, 2159, 6866).
Glorificatio, ubi de Domino, quod sit unitio ipsius Humani cum Divino, et glorificare quod sit Divinum facere (n. 1603. 10053, 10828).
Quod Dominus, cum glorificavit Humanum suum, exuerit omne humanum a matre, usque tandem ut non filius ejus esset (n. 2159, 2574, 2649, 3036, 10829[? 10830]).
[5] Quod Filius Dei ab aeterno, fuerit Divinum Verum in caelo (n. 2628, 2628, 2798, 2803, 3195, 3704).
Quod Dominus etiam Humanum suum fecerit Divinum Verum ex Divino Bono quod in Ipso, cum fuit in mundo (n. 2803, 3194, 3195, 3210, 6716, 6864, 7014, 7499, 8127, 8724, 9199).
Quod Dominus tunc omnia apud Se disposuerit in formam caelestem, quae est secundum Divinum Verum (n. 1928, 3633).
Quod ideo Dominus dictus sit Verbum, quod est Divinum Verum (n. 2533, 2818[? 2813], 2859, 2894, 3393 3712).
Quod perceptio et cogitatio Domino soli fuerit ex Se Ipso, et supra omnem perceptionem et cogitationem angelicam (n. 1904 1914, 1915[? 1919]).
Quod Dominus univerit Divinum Verum quod Ipse, cum Divino Bono quod in Ipso (n. 10047, 10052, 10076).
Quod unitio reciproca fuerit (n. 2004, 10067).
[6] Quod Dominus cum e mundo abivit, Humanum suum etiam fecerit Divinum Bonum (n. 3194, 3210, 6864, 7499, 8724, 9199 10076).
Quod hoc intelligatur per quod exiverit a Patre et redierit ad Patrem (n. 3194, 3210).
Quod sic unum factus sit cum Patre (n. 2751, 3704, 4766).
Quod post unitionem Divinum verum procedat a Domino (n. 3704, 3712, 3969, 4577, 5704, 7499, 8107, 8241, 9199, 9398).
Quomodo Divinum verum procedit, illustratum (n. 7270, 9407).
Quod Dominus ex propria potentia univerit Humanum Divino (n. 1616, 1749, 1753[? 1752], 1813, 1921, 2025, 2026, 2523, 3141, 5005, 5045, 6716).
Quod inde constare possit, quod Humanum Domini non fuerit sicut humanum alius hominis, quia conceptus erat ab ipso Divino (n. 10125 [10825,] 10826).
Quod unio Ipsius cum Patre, ex Quo anima Ipsius, non fuerit sicut inter duos, sed sicut inter animam et corpus (n. 3737, 10824).
[7] Quod antiquissimi non adorare potuerint Divinum Esse, sed Divinum Existere, quod est Divinum Humanum, et quod Dominus ideo in mundum venerit, ut fieret Divinum Existere ex Divino Esse (n. 4687, 5521).
Quod antiqui agnoverint Divinum, quia apparuit illis in Humana forma, et quod hoc fuerit Divinum Humanum (n. 5110, 5663, 6846, 10737).
Quod infinitum Esse non influere potuerit in caelum apud angelos, nec apud homines, nisi per Divinum Humanum (n. 1646[? 1676], 1990, 2016, 2035[? 2034]).
Quod in caelo non aliud Divinum percipiatur quam Divinum Humanum (n. 6475, 9303, 9267[? 9315, 9356], 10067).
Quod Divinum Humanum ab aeterno fuerit Divinum verum in caelo, et Divinum transiens per caelum, ita Divinum Existere, quod postea in Domino factum est Divinum Esse per se, ex quo Divinum Existere in caelo (n. 3061, 6280, 6880, 10579).
Qualis status caeli ante adventum Domini (n. 6371-6373).
Quod Divinum non perceptibile fuerit, nisi cum transivit caelum (n. 6282, 6996, 7004).
[8] Quod incolae omnium tellurum adorent Divinum sub Humana forma, ita Dominum (n. 6700, 8541-8547, 10736, 10737, 10738).
Quod gaudeant cum audiunt quod Deus actualiter Homo factus sit (n. 9361).
Quod Dominus recipiat omnes qui in bono sunt, et adorant Divinum sub Humana forma (n. 9359).
Quod de Deo nisi in Humana forma non cogitari possit, et quod incomprehensibile est, in nullam ideam cadat, ita nec in fidem (n. 9359, 9972).
Quod homo colere possit de quo aliquam ideam habet, et non de de quo nullam (n. 4733, 5110, 5633[? 5663], 7211, 9267[? 9356, 10267], 10067).
Quod ideo a plerisque in universo terrarum orbe Divinum colatur sub Humana forma, et quod id sit per influxum e caelo (n. 10159).
Quod omnes qui in bono sunt quoad vitam, cum cogitant de Domino, de Divino Humano cogitant, et non de Humano separato a Divino; aliter qui non in bono quoad vitam sunt (n. 2326, 4724, 4731, 4766, 8878, 9293, 9198).
Quod cogitent de Humano Domini absque Divino hodie in ecclesia qui in malo quoad vitam sunt, tum qui in fide separata a charitate, et quoque quod non capiant quid Divinum Humanum, causae (n. 3212, 3241, 4689, 4692, 4724, 4731, 5321, 6372[? 6872], 8878, 9193, 9198).
Quod Humanum Domini sit Divinum, quia ex Esse Patris quod Ipsi anima, illustratum per similitudinem patris in liberis (n. 10270[? 10269], 10372, 10823).
Et quia ex Divino Amore, qui fuit ipsum Esse vitae Ipsius a conceptione (n. 6872).
Quod unusquisque homo sit talis qualis ejus amor, et quod sit suus amor (n. 6872, 10177, 10284).
Quod Dominus omne Humanum tam internum quam externum fecerit Divinum (n. 1603, 1815, 1902, 1926, 2093, 2803[? 2083]).
Quod ideo quoad totum corpus resurrexerit, secus ac ullus homo (n. 1729, 2083, 5078, 10825).
[9] Quod Humanum Domini sit Divinum agnoscitur ex omnipraesentia Ipsius in Sacra Cena (n. 2343, 2359).
Et ex transformatione Ipsius coram tribus discipulis (n. 3212).
Et quoque ex Verbo Veteris Testamenti quod dicatur Deus (n. 10154); et quod Jehovah (n. 1603, 1736, 1815, 1902, 2921, 3035, 5110, 6282, 6303, 8864, 9194, 9315).
Quod in sensu litterae distinguatur inter Patrem et Filium, seu Jehovam et Dominum, sed non in sensu Verbi interno in quo sunt angeli caeli (n. 3035).
Quod in Christiano orbe Humanum Domini non Divinum agnoverint, quod factum sit in Concilio propter Papam, ut pro Vicario Ipsius agnosceretur (n. 3035[? 4738]).
[10] Quod Christiani in altera vita explorati sint qualem ideam de Deo uno haberent, et quod compertum sit quod haberent ideam trium deorum (n. 2329, 5256, 10736-10738, 10821).
Quod Trinitas seu Trinum Divinum in una Persona concipi possit, et sic unus Deus, non autem in tribus Personis (n. 10738, 10821, 10824).
Quod Divinum Trinum in Domino agnoscatur in caelo (n. 14, 15, 1729, 2005[? 2004], 5256, 9303).
Quod Trinum in Domino sit ipsum Divinum quod Pater vocatur, Divinum Humanum quod Filius, et Divinum procedens quod Spiritus Sanctus, et quod hoc Trinum Divinum sit unum (n. 2149, 2156, 2288, 2321[? 2319], 2329, 2447, 3704, 6993, 7182, 10738, 10822, 10823).
Quod Ipse Dominus doceat, quod Pater et Ipse unum sint (n. 1729, 2004, 2005, 2018, 2025, 2751, 3704, 3736, 4766); et quod Sanctum Divinum procedat ab Ipso, et quod sit Ipsius (n. 3969, 4673, 6788, 6993, 7499, 8127, 8302, 9199, 9228, 9229, 9270? 9264], 9407, 9818, 9820, 10330).
[11] Quod Divinum Humanum influat in caelum, et faciat caelum (n. 3038).
Quod Dominus sit omne in caelo, et quod sit vita caeli (n. 7211, 9128).
Quod Dominus in suo habitet apud angelos (n. 9338, 10125, 10151, 10257).
Inde quod qui in caelo sunt in Domino sint (n. 3637, 3638).
Quod conjunctio Domini cum angelis se habeat secundum receptionem boni amoris et charitatis ab Ipso (n. 904, 4198, 4206[? 4205], 4211, 4320[? 4220], 6280, 6832, 7042, 8819, 9680, 9682, 9683, 10106, 10811[? 10810]).
Quod universum caelum se referat ad Dominum (n. 551, 552).
Quod Dominus sit centrum commune caeli (n. 3633, 3642).
Quod omnes ibi se vertant ad Dominum, qui supra caelos (n. 9828, 10130, 10189).
Quod tamen angeli se non vertant ad Dominum, sed quod Dominus illos vertat ad Se (n. 10189).
Quod praesentia angelorum apud Dominum non sit, sed praesentia Domini apud angelos (n. 9415).
Quod nulla conjunctio cum ipso Divino sit in caelo, sed cum Divino Humano (n. 4211, 4724, 5633[? 5663]).
[12] Quod caelum correspondeat Divino Humano Domini, et quod inde caelum in communi sit sicut unus homo, et quod ideo caelum Maximus Homo appelletur (n. 2996, 2998, 3624 3649, 3636-3643, 3741-3745, 4625).
Quod Domiuus sit solus Homo, et quod illi modo homines sint qui recipiunt Divinum ab Ipso (n. 1894).
Quantum recipiunt, quod tantum sint homines et imagines Ipsius (n.8547).
Quod ideo angeli sint formae amoris et charitatis in forma humana, et quod hoc a Domino (n. 3804, 4735, 4797, 4985, 5199, 5530, 9879, 10177).
[13] Quod universum caelum Domini sit (n. 2751, 7086).
Quod Ipsi omnis potestas in caelis sit et in terris (n. 1607 10089, 10827).
Quia Dominus regit universum caelum, quod etiam regat omnia quae inde pendent, ita omnia in mundo (n. 2026, 2027, 4523, 4524).
Quod Domino soli sit potentia removendi inferna, detinendi a malis, ac tenendi in bono, ita salvandi (n. 10019).
(2) 直訳
Quod Domino Divinum fuerit ex ipsa conceptione. 主に神性(=神的なもの)☆は受胎そのものから存在した。
☆(3) divinunの語についての考察を参照。
Quod Domino soli fuerit semen Divinum. 主おひとりに神的な種が存在した。
Quod anima Ipsius fuerit Jehovah. その方の霊魂はエホバであった。
Quod sic intimum Domini fuerit ipsum Divinum, et quod induitio a matre. こうして主の最内部は神性それ自体であった、包んでいるものは母から〔発した〕。
Quod ipsum Divinum fuerit Esse vitae Domini, ex quo Humanum dein exivit, et factum est Existere ex illo Esse. 神性それ自体は主のいのちのエッセであり、そこからその後、人間性が発生し、そのエッセからエクシステレとなった。
☆ここは『新しいエルサレムとその天界の教え』(以下『天界の教え』と略称する)の298番と同じ。
[3] Quod intra ecclesiam, ubi est Verbum, et per id Dominus notus, non negandum sit Divinum Domini, nec Sanctum procedens ab Ipso. 教会内に、そこにみこばがあり、それによって主が知られている、〔その教会内に〕主の神性は否定されてはならない、その方から発出する聖性も〔否定されてはならない〕。
Qui non agnoscunt Dominum intra ecclesiam, quod eis non sit conjunctio cum Divino; 教会内で主を認めない者は、彼に神性との結合はないこと。
aliter qui extra ecclesiam sunt. 教会外にいる者は異なる。
Quod essentiale ecclesiae sit agnoscere Divinum Domini et unitionem Ipsius cum Patre. 主の神性と、父とその方との合一性を認めることは、教会の本質的なものである。
☆ここは『天界の教え』299番と同じ。
[4] Quod in Verbo multis agatur de glorificatione Domini. みことばの中で主の栄化について多く扱われている。
Et quod ubivis in sensu Verbi interno. そして、みことばの内意ではどこでも〔扱われている〕
Quod Dominus Humanum suum glorificaverit et non Divinum, quia hoc in Se glorificatum erat. 主はご自分の人間性を栄化された、神性〔を栄化されたの〕ではない、なぜなら、これは本質的に栄化されていたから。
Quod Dominus in mundum venerit ut glorificaret Humanum suum. 主はご自分の人間性を栄化するために世(の中)に来られた。
Quod Dominus glorificaverit Humanum suum per Divinum amorem qui in Ipso ex conceptione. 主はご自分の人間性を栄化された、受胎のときから〔あった〕ご自分の中の神的な愛☆によって。
☆『天界の教え』300番にamoremはありません。
Quod amor Domini erga universum genus humanum fuerit vita Domini in mundo. 全人類に対する主の愛は世での主のいのちであった。★
Quod amor Domini transcendat omnem intellectum humanum. 主の愛は人間のすべての理解力を上回る。★
Quod Dominus salvaverit genus humanum per id quod glorificaverit Humanum suum. 主は人類を救われた、ご自分の人間性を栄化すること、そのことによって。
Quod alioqui totum genus humanum periisset morte aeterna. そうでなければ、全人類は永遠の死で滅んでしまった。★
De statu glorificationis et humiliationis Domini. 主の栄化〔の状態〕と卑下の状態について。
Glorificatio, ubi de Domino, quod sit unitio ipsius Humani cum Divino, et glorificare quod sit Divinum facere. 栄化は、主について〔述べられている〕ところでは、神性とその方の人間性の結合である(こと)、栄化することは、神的なもの(神性)にすることである。
Quod Dominus, cum glorificavit Humanum suum, exuerit omne humanum a matre, usque tandem ut non filius ejus esset. 主は、ご自分の人間性を栄化されたとき、母からのすべての人間性を追放された、ついにその息子ではないまでに。★
☆ここは『天界の教え』300番とやや同じであるが、★の節はその個所にない。
[5] Quod Filius Dei ab aeterno, fuerit Divinum Verum in caelo. 永遠からの神の子は、天界の中の神的な真理であった。★
Quod Dominus etiam Humanum suum fecerit Divinum Verum ex Divino Bono quod in Ipso, cum fuit in mundo. 主もまたその方の中の神的な善からご自分の人間性を神的な真理とされた、世(の中)におられたとき。
Quod Dominus tunc omnia apud Se disposuerit in formam caelestem, quae est secundum Divinum Verum. その時、主はご自分のもとのすべてを、神的な真理にしたがっている、天界の形に配列された。
Quod ideo Dominus dictus sit Verbum, quod est Divinum Verum. それゆえ、主はみことばと言われた、それは神的な真理である。
Quod perceptio et cogitatio Domino soli fuerit ex Se Ipso, et supra omnem perceptionem et cogitationem angelicam. 主おひとりに、その方ご自身からの知覚と思考があられた、また〔それらは〕天使的なすべての知覚と思考にまさって〔いた〕。
Quod Dominus univerit Divinum Verum quod Ipse, cum Divino Bono quod in Ipso. 主は、その方神的な真理を、その方の神的な善と、結合された。
Quod unitio reciproca fuerit. 結合は相互的であった。★
☆ここは『天界の教え』303番を短縮したものとやや同じであるが、★の節はその個所にない。
[6] 以降の「直訳」は次回にまわします。
(3) 考察:divinunの語について
 ここで通常「神的なもの」と訳されるdivunumの語をdivinum、divinitasとともに考えてみた。
 最初にdivinusは、形容詞であり、「神の、神的な、神に特有の」といった意味である。通常「神的な」とすればよい。次にdivinusは、形からは、形容詞divinusの中性形である。形容詞が実詞の働きをするところが、私はラテン語の最大の特徴の一つと思っている。すなわち、形容詞の中性形は「抽象名詞」を表わすことである。中性名詞divinumの訳語は、通常「神的なもの」である。あくまでも「もの」であるが、「神的なもの」では長たらしく感じることがあり、この個所のように、より抽象的なものの言い方で「神性」と訳すことがある。
 「神的なもの」と「神性」とは厳密には意味が違ってくるが、大きく捉えてよいなら、使いわけにこだわることはないと思う。これについては、このあとverusでもう一度触れる。私が「神性」の訳語を当てはめているもう一つの言葉がある。
 女性名詞divinitasである。これは厳密には「神的存在の性質」である。divinumが「もの」であるのに対してこちらはより抽象性か高くて「性質」である。それで純粋に「神性」を意味する言葉はこのdivinitasである。
 まとめれば、divinis「神の、神的な」→divinius「神的なもの」→divinitas「神性」。
 それでも「神的な」「神的なもの」と「神性」との境界を厳密に定めるのはむずかしいだろう。
 有名なDivinus Humanusは、直訳すれば「神的なもの、人間的なもの」であるが「神的人間性」と訳しているし、このときDivinusだけを取り出すなら「神性」となる。
 厳密にやりたいのだが、場面に応じて「神的なもの」と「神性」にしている。
 同様のことがverus、verum、varitasで言える。やはりそれぞれ形容詞、中性名詞、女性名詞である。すなわち、verus「真の、真実の」→verum「真実であるもの、真理」→veritas「真理」。
 抽象名詞どうしであるverumとveritasの違いについて、その境界を厳密に定めるのはむずかしいだろう。かつてスヴェーデンボリがverumとveritasをどれくらい意識的に使い分けているか調べたことがあった。veritasを「真理そのもの」「まさに真理」のようない意味で使っており、特に主からの真理にveritasを当てはめていることがわかった。それでこのブログの『信仰について』では、verumを真理、veritasをカギカッコをつけて「真理」と区別した。
 しかし、「神性」の言葉についてそこまでする必要ないと思っている。スヴェーデンボリもこの語については厳密に使い分けているように見えないからである。

原典講読『天界と地獄』(no.86.)『天界の秘義』から(後半)

[6] Quod Dominus cum e mundo abivit, Humanum suum etiam fecerit Divinum Bonum. 主は世から立ち去るとき、ご自分の人間をもまた神的な善とされた。
Quod hoc intelligatur per quod exiverit a Patre et redierit ad Patrem. このことは〔主が〕父から出て、また父へ戻られることによって意味される。
Quod sic unum factus sit cum Patre. こうして父とひとつとなられた。
Quod post unitionem Divinum verum procedat a Domino. 結合の後、神的な真理は主から発出している。
Quomodo Divinum verum procedit, illustratum. そのように神的な真理は発出しているか、説明(される)。
Quod Dominus ex propria potentia univerit Humanum Divino. 主はご自分に固有の力から人間性を神性(神的なもの)に結合された。☆
Quod inde constare possit, quod Humanum Domini non fuerit sicut humanum alius hominis, quia conceptus erat ab ipso Divino. ここから明らかにすることができる、主の人間性は他の人間の人間性のようではなかったこと、受胎が神性そのものからからであったので。
Quod unio Ipsius cum Patre, ex Quo anima Ipsius, non fuerit sicut inter duos, sed sicut inter animam et corpus. 父とその方の結合は、それ〔父〕からその方の霊魂〔が存在した〕、二人の間のようではなかった、しかし霊魂と肉体の間のような〔ものであった〕。☆
☆ここは『天界の教え』304番と同趣旨であり、☆の二節がその個所ある。
[7] Quod antiquissimi non adorare potuerint Divinum Esse, sed Divinum Existere, quod est Divinum Humanum, et quod Dominus ideo in mundum venerit, ut fieret Divinum Existere ex Divino Esse. 最古代人は神的なエッセを崇拝できなかった、しかし神的なエクシステレを〔崇拝できた〕、それは神的人間性である、それゆえ、主は神的なエッセからの神的なエクシステレになるために、世に来られた。
Quod antiqui agnoverint Divinum, quia apparuit illis in Humana forma, et quod hoc fuerit Divinum Humanum. 古代人は神性を認めた、彼らに人間の形で現われたから、これは神的人間性であったこと。☆
Quod infinitum Esse non influere potuerit in caelum apud angelos, nec apud homines, nisi per Divinum Humanum. 無限のエッセは天界の中に、天使たちのもとに流入することはできない、人間たちのもとにもない、もし神的人間性によってでないなら。
Quod in caelo non aliud Divinum percipiatur quam Divinum Humanum. 天界では何ら神性は受け入れられない、神的人間性以外に。☆
Quod Divinum Humanum ab aeterno fuerit Divinum verum in caelo, et Divinum transiens per caelum, ita Divinum Existere, quod postea in Domino factum est Divinum Esse per se, ex quo Divinum Existere in caelo. 永遠からの神的人間性は天界の神的な真理であり、天界を通って通り過ぎ、このように神的なエクシステレ〔である〕、その後、主の中でそれ自体から神的なエッセとなった、そこから天界の中に神的なエクシステレ〔がある〕。
Qualis status caeli ante adventum Domini. 天界の状態はどんな〔であった〕か、主の降臨の前。
Quod Divinum non perceptibile fuerit, nisi cum transivit caelum. 神性は知覚できるものでなかった、もし天界を通り過ぎなかったなら。
☆ここは『天界の教え』305番と同趣旨であり、☆の二節がその個所ある。
[8] Quod incolae omnium tellurum adorent Divinum sub Humana forma, ita Dominum. すべての地球の住民は神性を人間の形の下に崇拝する、このように主を。☆
Quod gaudeant cum audiunt quod Deus actualiter Homo factus sit. 〔彼らは〕神が実際に人間となったことを聞くとき、喜ぶ。☆
☆この節は柳瀬訳で抜け落ちている。
Quod Dominus recipiat omnes qui in bono sunt, et adorant Divinum sub Humana forma. 主はすべての者を受け入れられる、善の中にいる者、また神性を人間の形の下に崇拝する者。
Quod de Deo nisi in Humana forma non cogitari possit, et quod incomprehensibile est, in nullam ideam cadat, ita nec in fidem. 神についてもし人間の形でないなら考えられることはできない、また把握できないものは、何の観念にも落ち込まない、こうして信仰の中にも。☆
Quod homo colere possit de quo aliquam ideam habet, et non de de quo nullam. 人間は何らかの観念を持つものについて礼拝できる、何も〔観念を持た〕ないものついて〔礼拝でき〕ない。☆
Quod ideo a plerisque in universo terrarum orbe Divinum colatur sub Humana forma, et quod id sit per influxum e caelo. それゆえ、地球全体の大部分の者から神性は人間の形の下に礼拝される、そしてこのことは天界からの流入によっている。☆
Quod omnes qui in bono sunt quoad vitam, cum cogitant de Domino, de Divino Humano cogitant, et non de Humano separato a Divino; 生活に関して善の中にいるすべての者は、主について考えるとき、神的人間性について考える、神性から分離した人間性について〔考え〕ない。☆
aliter qui non in bono quoad vitam sunt. 生活に関して善の中にいない者は異なっている。
Quod cogitent de Humano Domini absque Divino hodie in ecclesia qui in malo quoad vitam sunt, tum qui in fide separata a charitate, et quoque quod non capiant quid Divinum Humanum, causae. 神性なしに主の人間性について考える、今日、教会の中で、善活に関して悪の中にいる者は、さらに仁愛から分離した信仰の中にいる者、また神的人間性が何か理解しないこと、〔その〕原因。☆
Quod Humanum Domini sit Divinum, quia ex Esse Patris quod Ipsi anima, illustratum per similitudinem patris in liberis. 主の神性は神的である、その方の霊魂である父のエッセから〔のものである〕から、子供の中の父に類似のものから説明(される)。
Et quia ex Divino Amore, qui fuit ipsum Esse vitae Ipsius a conceptione. また神的な愛から〔のもの〕なので、それは受胎からその方のいのちのエッセそのものであった。
Quod unusquisque homo sit talis qualis ejus amor, et quod sit suus amor. それぞれの人間は彼の愛のようなそのようなものである、それはその者の愛である。
Quod Dominus omne Humanum tam internum quam externum fecerit Divinum. 主はすべての人間性を、外なるものと同じく内なるものも神的なもの(神性)とされた。
Quod ideo quoad totum corpus resurrexerit, secus ac ullus homo. それゆえ、〔主は〕全身に関して復活された、どの人間とも異なって。
☆ここは『天界の教え』305番の後半と同趣旨であり、☆の七節がその個所ある。
[9] Quod Humanum Domini sit Divinum agnoscitur ex omnipraesentia Ipsius in Sacra Cena. 主の人間性が神的なものであることは聖餐の中にその方の遍在性から認められる。
Et ex transformatione Ipsius coram tribus discipulis. そして三人の弟子たちの前のその方の変容から。
Et quoque ex Verbo Veteris Testamenti quod dicatur Deus; そしてまた旧約聖書から、〔そこでは〕神と呼ばれていること
et quod Jehovah. またエホバ〔と呼ばれている〕こと。
Quod in sensu litterae distinguatur inter Patrem et Filium, seu Jehovam et Dominum, sed non in sensu Verbi interno in quo sunt angeli caeli. 文字通りの意味で、父と子の間は、すなわちエホバと主〔の間〕は、区別されている、しかし、みことばの内意で〔区別されて〕ない、その中に天界の天使たちはいる。
Quod in Christiano orbe Humanum Domini non Divinum agnoverint, quod factum sit in Concilio propter Papam, ut pro Vicario Ipsius agnosceretur. キリスト教世界で、主の人間性は神性と認められていない、そのことは法王のための会議でなされた、〔法王が〕その方の代理人として認められるために。
[10] Quod Christiani in altera vita explorati sint qualem ideam de Deo uno haberent, et quod compertum sit quod haberent ideam trium deorum. 来世でキリスト教徒たちはひとりの神についてどのような観念を持っているか調べられた、そして三つの神の観念を持っていることがわかった。☆
Quod Trinitas seu Trinum Divinum in una Persona concipi possit, et sic unus Deus, non autem in tribus Personis. 
Quod Divinum Trinum in Domino agnoscatur in caelo. 主の中の神的三一性が天界の中で認められている。☆
Quod Trinum in Domino sit ipsum Divinum quod Pater vocatur, Divinum Humanum quod Filius, et Divinum procedens quod Spiritus Sanctus, et quod hoc Trinum Divinum sit unum. 主の中の三一性は、父と呼ばれる神性そのもの、子〔と呼ばれる〕神的人間性、聖霊〔と呼ばれる〕発出する神性、そしてこの神的三一性はひとつであること。☆
Quod Ipse Dominus doceat, quod Pater et Ipse unum sint; 主ご自身が、父とご自分は一つであることを教えられた。
quod Sanctum Divinum procedat ab Ipso, et quod sit Ipsius. 神的な聖性はその方から発出し、その方のものであること。
☆ここは『天界の教え』306番と同趣旨であり、☆の三節がその個所ある。
[11] Quod Divinum Humanum influat in caelum, et faciat caelum. 神的人間性が天界に流入し、天界をつくる。
Quod Dominus sit omne in caelo, et quod sit vita caeli. 主は天界の中のすべてであられる、そして天界のいのちであられること。
Quod Dominus in suo habitet apud angelos. 主は天使たちのもとのご自分のものの中に住まわれる。
Inde quod qui in caelo sunt in Domino sint. ここから、天界の中の者たちは主の中にいる。
Quod conjunctio Domini cum angelis se habeat secundum receptionem boni amoris et charitatis ab Ipso. 天使たちと主の結合は、その方からの愛と仁愛の善の受け入れにしたがっている。
Quod universum caelum se referat ad Dominum. 全天界は主と関係する。
Quod Dominus sit centrum commune caeli. 主は天界の共通の中心であられる。
Quod omnes ibi se vertant ad Dominum, qui supra caelos. そこのすべての者は、天界の上方の方、主へ自分を向ける。
Quod tamen angeli se non vertant ad Dominum, sed quod Dominus illos vertat ad Se. それでも天使たちが自分を主へ向けるのではなく、主が彼らをご自分へ向けられる。
Quod praesentia angelorum apud Dominum non sit, sed praesentia Domini apud angelos. 主のもとに天使たちの現在(臨在)があるのではなく、天使たちのもとに主の現在(臨在)〔がある〕。
Quod nulla conjunctio cum ipso Divino sit in caelo, sed cum Divino Humano. 天界の中に神的なものそのものとの結合はなくて、神的人間性との〔結合がある〕。
☆ここは『天界の教え』307番とやや似ている。
[12] Quod caelum correspondeat Divino Humano Domini, et quod inde caelum in communi sit sicut unus homo, et quod ideo caelum Maximus Homo appelletur. 天界は主の神的人間性に対応する、そしてここから天界は全般的にひとりの人間のようであること、またそれゆえ、天界は最大の人間と呼ばれること。
Quod Domiuus☆ sit solus Homo, et quod illi modo homines sint qui recipiunt Divinum ab Ipso. 主☆はおひとりの人間であられる、またその方から神的なものを受ける者、その者だけが人間であること。
☆初版のミスプリであり、「正誤表」に「Dominusと読め」とあります。
Quantum recipiunt, quod tantum sint homines et imagines Ipsius. 受けるほど、それだけ人間であり、その方の映像であること。
Quod ideo angeli sint formae amoris et charitatis in forma humana, et quod hoc a Domino. それゆえ、天使たちは人間の形の愛と仁愛の形である、そしてこのことは主から。
[13] Quod universum caelum Domini sit. 全天界は主のものである。
Quod Ipsi omnis potestas in caelis sit et in terris. その方に天界の中と地の中のすべての力がある
Quia Dominus regit universum caelum, quod etiam regat omnia quae inde pendent, ita omnia in mundo. 主は全天界を支配されるので、さらにまたそれに依存するすべてのものを支配されること、したがって世のすべてのものを。
Quod Domino soli sit potentia removendi inferna, detinendi a malis, ac tenendi in bono, ita salvandi. 主おひとりに地獄を遠ざけ、悪を押しとどめ、善の中に保ち、こうして救う力がある。
☆ここは『天界の教え』309番を短縮したものと同じである。

原典講読『天界と地獄』no.87,no.88,no.89,no.90.

       [XII.]
     QUOD CORRESPONDENTIA SIT OMNIUM CAELI CUM OMNIBUS HOMINIS.
     天界のすべてのものは人間のすべてのものと対応があること
(1) 原文
87. Quid correspondentia, hodie nescitur: quod nesciatur est ex pluribus causis; primaria est, quod homo se removerit e caelo per amorem sui et mundi; qui enim se et mundum super omnia amat, is non spectat ad alia quam ad mundana, quia illa adblandiuntur sensibus externis, et oblectant genium, et non ad spiritualia, quia ea adblandiuntur sensibus internis, et oblectant mentem; quapropter ea a se rejiciunt, dicentes, quod superiora sint quam ut sint cogitationis. Aliter fecerunt antiqui: illis scientia correspondentiarum praecipua omnium scientiarum fuit; per illam etiam intelligentiam et sapientiam hauserunt: et illi qui ab ecclesia fuerunt, per illam communicationem habuerunt cum caelo est enim scientia correspondentiarum scientia angelica. Antiquissimi, qui caelestes homines fuerunt, ex ipsa correspondentia, sicut angeli, cogitaverunt; ideo etiam cum angelis locuti sunt; et ideo Dominus illis saepius visus est, et instruxit illos. Sed hodie scientia illa tam prorsus deperdita est, ut non sciatur quid correspondentia.{1}
(2) 直訳
Quid correspondentia, hodie nescitur: 対応が何〔である〕か、今日では知られていない。
quod nesciatur est ex pluribus causis; 知られていないことは、多くの原因からである。
primaria est, quod homo se removerit e caelo per amorem sui et mundi; 〔その原因の〕主要なものは、人間が自己と世の愛によって天界から遠ざかったことである。
qui enim se et mundum super omnia amat, is non spectat ad alia quam ad mundana, quia illa adblandiuntur sensibus externis, et oblectant genium, et non ad spiritualia, quia ea adblandiuntur sensibus internis, et oblectant mentem; なぜなら、すべてにまさって自己と世を愛する者は、世のもの以外に他のものを眺めないからである、それら〔自己と世〕は外部の感覚に魅惑的であり、〔生まれながらの〕性向を楽しませるので、そして霊的なものを〔眺め〕ない、それらは内部の感覚に魅惑的であり、心を楽しませるので。
quapropter ea a se rejiciunt, dicentes, quod superiora sint quam ut sint cogitationis. それゆえ、それら〔霊的なもの〕を自分から投げ返す、上にあるものは思考のものであるためにはそれ以上である☆、と言って。
☆「思考の程度を超えている、考えられる(範囲に)ない」などとも訳せます。quam(~よりも)ut(~のために)、sint+属格(属する、所属する)などから、いろいろな訳が考えられます。
Aliter fecerunt antiqui: 古代人たちは異な〔って振る舞〕った。
illis scientia correspondentiarum praecipua omnium scientiarum fuit; 彼らには対応の知識がすべての知識に傑出して☆いた。
☆「先行する、優先する」などの訳も考えられます。
per illam etiam intelligentiam et sapientiam hauserunt: さらにまた、それらによって知性と知恵を吸収した。
et illi qui ab ecclesia fuerunt, per illam communicationem habuerunt cum caelo; そして教会に属する者たちは、それらによって天界と伝達(交流)を持った。
est enim scientia correspondentiarum scientia angelica. なぜなら、対応の知識は天使の知識であるから。
Antiquissimi, qui caelestes homines fuerunt, ex ipsa correspondentia, sicut angeli, cogitaverunt; 天的な人間であった最古代人たちは、対応そのものから、天使たちのように、考えた。
ideo etiam cum angelis locuti sunt; それゆえ、天使たちともまた話した。
et ideo Dominus illis saepius visus est, et instruxit illos. またそれゆえ、主は彼らにたびたび見られ、彼らを教えられた。
Sed hodie scientia illa tam prorsus deperdita est, ut non sciatur quid correspondentia.{1} しかし、今日では、それらの知識はこのように(tam) 完全に失われた、対応が何〔である〕か知られないように(ut) ☆{1}。
☆「tam…ut~」で相関文となっています。「~のように、そのように・・・」。
(3) 訳文
 対応が何であるか、今日では知られていない。知られていないことには、多くの原因がある。その主要なものは、人間が自己と世の愛によって天界から遠ざかったことである。
 なぜなら、すべてにまさって自己と世を愛する者は、世のもの以外に他のものを眺めないからである。自己と世は生まれながらの性向を楽しませるので外部の感覚に魅惑的であり、そして、霊的なものは内部の感覚に魅惑的であり、心を楽しませるので、それゆえ、霊的なものは思考の程度を超えている、と言って、自分から投げ返し、眺めないのである。古代人たちは異なっていた。彼らには対応の知識がすべての知識に優先していた。さらにまた、それらによって知性と知恵を吸収した。そして教会に属する者たちには、それらによって天界との伝達があった。天的な人間であった最古代人たちは、対応そのものから天使たちのように考えた。それゆえ、天使たちともまた話した。またそれゆえ、主は彼らにたびたび見られ、彼らを教えられた。しかし、今日では、対応が何であるか知られないほどに、それらの知識は完全に失われた{1}。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quantum scientia correspondentiarum praestat aliis scientiis (n. 4820).
Quod praecipua scientia antiquis fuerit scientia correspondentiarum, sed quod hodie oblitterata sit (n. 3021, 3419, 4280, 6749[? 4749], 4844, 4964, 4965[? 4966], 6004, 7729, 10252).
Quod apud orientales, et in Aegypto, viguerit scientia correspondentiarum (n. 5702, 6692, 7097, 7779, 9391, 10407).
(2) 直訳
@1 Quantum scientia correspondentiarum praestat aliis scientiis. どれだけ対応の知識は他の知識に傑出しているか。
Quod praecipua scientia antiquis fuerit scientia correspondentiarum, sed quod hodie oblitterata sit. 古代人たちに主要な知識は対応の知識であった、しかし、今日では〔記憶から〕抹殺されている。
Quod apud orientales, et in Aegypto, viguerit scientia correspondentiarum. 東洋人のもとに、またエジプトで、対応の知識が栄えた。
(1) 原文
88. Nunc quia absque perceptione quid correspondentia, non aliquid in luce sciri potest de spirituali mundo; nec de influxu ejus in naturalem; ne quidem quid spirituale respective ad naturale; nec aliquid in luce de spiritu hominis, qui vocatur anima, et de ejus operatione in corpus; neque de statu hominis post mortem; ideo dicendum est quid correspondentia, et qualis illa; sic etiam paratur via ad sequentia.
(2) 直訳
Nunc quia absque perceptione quid correspondentia, non aliquid in luce sciri potest de spirituali mundo; 今や、対応が何〔である〕か知覚(認知)がないので、光の中で霊界について知られることのできる〔ものは〕何もない。
nec de influxu ejus in naturalem; 自然の中へのその流入についても〔何も〕ない。
ne quidem quid spirituale respective ad naturale; 自然的なものと比べて霊的なものが何〔である〕か、〔その光の中にあるものは〕まったくない。
nec aliquid in luce de spiritu hominis, qui vocatur anima, et de ejus operatione in corpus; 霊魂と呼ばれる人間の霊について、そして肉体の中でのその活動についても、光の中で何もない。
neque de statu hominis post mortem; 死後の人間の状態についてもない。
ideo dicendum est quid correspondentia, et qualis illa; それゆえ、述べられるべきである、対応が何〔である〕か、そしてその性質が。
sic etiam paratur via ad sequentia. こうして、さらにまた次のものへの道が準備される。
(3) 訳文
 今や、対応が何であるか知覚がないので、光の中で霊界について、自然の中へのその流入について、知られることのできるものは何もない。自然的なものと比べて霊的なものが何であるか、もまったくなく、霊魂と呼ばれる人間の霊について、そして肉体の中でのその活動についても、死後の人間の状態についても、何も光の中にない。それゆえ、対応が何であるか、そしてその性質がどんなものか、述べられるべきである。こうして、続く記述への道が準備される。
(1) 原文
89. Primum quid correspondentia, dicetur. Totus mundus naturalis correspondet mundo spirituali; nec solum mundus naturalis in communi, sed etiam in singulis; quapropter quicquid in mundo naturali existit ex spirituali, id dicitur correspondens. Sciendum est, quod mundus naturalis existat et subsistat ex mundo spirituali, prorsus sicut effectus ex sua causa efficiente. Mundus naturalis dicitur omne id extensum, quod sub sole est, et ex illo calorem et lucem recipit; et illius mundi sunt omnia quae inde subsistunt: mundus spiritualis autem est caelum, et illius mundi sunt omnia quae in caelis.
(2) 直訳
Primum quid correspondentia, dicetur. 最初に、対応が何〔である〕か、述べられるべきである。
Totus mundus naturalis correspondet mundo spirituali; 全自然界は霊界と対応する。
nec solum mundus naturalis in communi, sed etiam in singulis; 自然界〔の〕全般にだけでなく、〔自然界の〕個々にもまた〔対応する〕。
quapropter quicquid in mundo naturali existit ex spirituali, id dicitur correspondens. それゆえ、自然界の何でも、霊〔界〕から存在する、それは対応と呼ばれる。
Sciendum est, quod mundus naturalis existat et subsistat ex mundo spirituali, prorsus sicut effectus ex sua causa efficiente. 知られるべきである、自然界は霊界から存在し、存続すること、〔このことは〕完全に、結果がその有効な原因から〔生じる〕ように〔である〕。
Mundus naturalis dicitur omne id extensum, quod sub sole est, et ex illo calorem et lucem recipit; 自然界は、太陽の下に存在し、そしてそれから熱と光を受け入れるもの、その広がりすべてのものと述べられる。
et illius mundi sunt omnia quae inde subsistunt: そしてその世界〔自然界〕のものである、そこから存続するすべてのものは。
mundus spiritualis autem est caelum, et illius mundi sunt omnia quae in caelis. しかし、霊界は天界であり、天界の中のすべてのものはその世界〔霊界〕のものである。
(3) 訳文
 最初に、対応が何であるか、述べられるべきである。全自然界は霊界と対応する。自然界が全般的に対応するだけでなく、自然界の個々のものもまた対応する。それゆえ、霊界から存在する自然界の何であっても、それは対応するものと呼ばれる。自然界が霊界から存在し、存続することは、完全に、結果がその有効な原因から生じるようなものであることが知られるべきである。
  自然界とは、太陽の下に存在し、その太陽から熱と光を受け入れ、そこに広がるすべてのものと述べられ、そこから存続するすべてのものはその世界のものである。しかし、霊界とは天界であり、天界の中のすべてのものはその世界のものである。
(1) 原文
90. Quia homo est caelum et quoque mundus in minima forma ad imaginem maximi (videatur supra, n. 57), ideo apud illum est mundus spiritualis et mundus naturalis: interiora, quae mentis ejus sunt, et se referunt ad intellectum et voluntatem, faciunt ejus mundum spiritualem; exteriora autem quae ejus corporis sunt, et se referunt ad hujus sensus et actiones, faciunt ejus mundum naturalem: quicquid itaque in mundo ejus naturali, hoc est, in ejus corpore et hujus sensibus et actionibus ex mundo ejus spirituali, hoc est, ex ejus mente et hujus intellectu et voluntate, existit, vocatur correspondens.
(2) 直訳
Quia homo est caelum et quoque mundus in minima forma ad imaginem maximi (videatur supra, n. 57), ideo apud illum est mundus spiritualis et mundus naturalis: 人間は最大の映像にしたがった最小の形の中の天界であり、また世でもあるので(上に見られる、57番)、それゆえ、彼〔人間〕のもとに霊界と自然界がある。
interiora, quae mentis ejus sunt, et se referunt ad intellectum et voluntatem, faciunt ejus mundum spiritualem; 内的なものは、それは彼の心のものであり、理解力と意志に関係し、彼の霊界をつくる。
exteriora autem quae ejus corporis sunt, et se referunt ad hujus sensus et actiones, faciunt ejus mundum naturalem: しかし、彼の肉体のものであり、感覚と行動に関係する外的なものは、彼の自然界をつくる。
quicquid itaque in mundo ejus naturali, hoc est, in ejus corpore et hujus sensibus et actionibus ex mundo ejus spirituali, hoc est, ex ejus mente et hujus intellectu et voluntate, existit, vocatur correspondens. そこで、彼の自然的な世界の中の、すなわち、彼の肉体とその感覚と行動の中の何でも、彼の霊界から、すなわち、彼の心と、この理解力と意志から、存在するようになる、〔このことは〕対応と呼ばれる。
(3) 訳文
 人間は最大の映像にしたがった最小の形の中の天界であり、また世でもあるので(前の57番に見られる)、それゆえ、彼のもとに霊界と自然界がある。彼の心に属し、理解力と意志に関係する内的なものは、彼の霊界をつくる。しかし、彼の身体に属し、感覚と行動に関係する外的なものは、彼の自然界をつくる。そこで、彼の自然界の中の、すなわち、彼の身体とその感覚と行動の中の何でも、彼の霊界から、すなわち、彼の心と、その理解力と意志から、存在するようになっており、このことは対応と呼ばれる。