(1) 原文
109. Quomodo illa quae in Vegetabili Regno correspondent, constare potest a multis: ut quod seminula in arbores crescant, folia excludant, flores producant, et dein fructus, in quibus iterum semina ponunt; et quod haec fiant successive et existant simul in tam admirando ordine, ut non possit paucis describi; volumina erunt, et tamen usque interiora arcana, quae usibus illorum propiora sunt, non exhauriri scientia possunt. Quoniam illa quoque ex spirituali mundo sunt seu caelo, quod in forma hominis est, ut supra in suo articulo ostensum est, inde etiam singula in illo regno, quandam relationem habent ad talia quae apud hominem; quod etiam quibusdam in orbe erudito notum est. Quod omnia quae in illo regno etiam correspondentiae sint, patuit mihi ex multa experientia: saepius enim cum in hortis fui, et ibi inspexi arbores, fructus, flores et legumina, correspondentias animadverti in caelo, et locutus sum cum illis apud quos erant, et instructus undenam erant, et quales erant.
(2) 直訳
Quomodo illa quae in Vegetabili Regno correspondent, constare potest a multis: 「植物界」の中のもの、それらがどのように対応するか、多くのものから明らかにすることができる。
ut quod seminula in arbores crescant, folia excludant, flores producant, et dein fructus, in quibus iterum semina ponunt; 例えば、小さな種が木に生長すること、葉を出し☆、花を生み、その後、実を〔生み〕、その中に再び種を置く。
☆ここのexcludoを「出す」と訳しておきましたが、この語の意味は「締め出す、孵化する(108:3)」などであり、スヴェーデンボリ独自の用法だと思います。
et quod haec fiant successive et existant simul in tam admirando ordine, ut non possit paucis describi;
そしてこれらのものは、連続的に生じ、いっしょに存在するようになること、このように驚くべき秩序で、手短に記述することができないような。
volumina erunt, et tamen usque interiora arcana, quae usibus illorum propiora sunt, non exhauriri scientia possunt. 本(複数)がなくてはならない、それでもやはり内的な奥義は、それはそれらの役立ちに近いものである、〔その奥義の〕知識は余すところなく述べることはできない。
Quoniam illa quoque ex spirituali mundo sunt seu caelo, quod in forma hominis est, ut supra in suo articulo ostensum est, inde etiam singula in illo regno, quandam relationem habent ad talia quae apud hominem; これらのものもまた霊界からまたは天界からのものであるので、それは人間の形をしている、上の、その章で示されたように、ここからその〔植物〕界の個々のものもまた、人間のもとにあるようなものと、ある関係をもっている。
quod etiam quibusdam in orbe erudito notum est. 学界の中のある者にもまた知られていること。
Quod omnia quae in illo regno etiam correspondentiae sint, patuit mihi ex multa experientia: その〔植物〕界の中のすべてのものもまた対応(物)であることは、私に多くの経験から明らかである。
saepius enim cum in hortis fui, et ibi inspexi arbores, fructus, flores et legumina, correspondentias animadverti in caelo, et locutus sum cum illis apud quos erant, et instructus undenam erant, et quales erant. なぜなら、しばしば私は庭園にいた☆、そこで私は、木、実、花、野菜を観察した、私は天界の中の対応(物)に気づいた、私はその〔対応物の〕もとにいた者と話した、どこからか教えられた、またどのようなものであるか。
☆スヴェーデンボリの趣味は植物栽培です。自分の庭に各地から取り寄せた種を蒔き、その成長状況を観察しています(あおい出版『スヴェーデンボリ叙事詩』参照)。
(3) 訳文
「植物界」の中のものがどのように対応するか、多くのものから明らかにすることができる。例えば、小さな種が木に生長し、葉を出し、花を、その後、実を生み、その中に再び種を置くが、これらのことは、手短に記述することができないような驚くべき秩序で、連続的に生じ、いっしょに存在するようになることである。数冊の本を必要とするであろうが、それでもそれらの役立ちに迫るような内的な奥義についての知識を余すところなく述べることはできない。これらのものもまた、霊界からまたは人間の形をしている天界からのものであるので(そのことは前章で示した)、ここから、植物界の個々のものもまた、人間のもとにあるようなものと、ある関係をもっている。これは学界の中でも、ある者に知られていることである。
植物界の中のすべてのものもまた対応するものであることは、私に多くの経験から明らかである。なぜなら、私はしばしば庭園にいて、そこで、木、実、花、野菜を観察し、天界の中の対応するもの)に気づいた。私はその対応するもののもとにいた者と話し、対応するものがどこからか、またどのようなものであるか教えられた。
(1) 原文
110. Sed scire spiritualia quae in caelo, quibus naturalia quae in mundo correspondent, nullus hodie potest nisi e caelo, quoniam scientia correspondentiarum hodie plane deperdita est: qualis autem correspondentia spiritualium cum naturalibus est, velim per aliqua exempla illustrare. Animantia terrae in genere correspondent affectionibus; mitia et utilia affectionibus bonis, immitia et inutilia affectionibus malis. In specie boves et juvenci correspondent affectionibus mentis naturalis; oves et agni affectionibus mentis spiritualis; volatilia autem secundum species suas correspondent intellectualibus utriusque mentis:{1} inde est, quod varia animalia, ut boves, juvenci, arietes, oves, caprae, hirci, agni et agnae, tum quoque columbi et turtures, in Ecclesia Israelitica, quae erat Ecclesia Repraesentativa, in usum sanctum recepta sint, et ex illis facta sacrificia et holocausta; correspondebant enim in illo usu spiritualibus, quae intellecta sunt in caelo secundum correspondentias. Quod etiam animalia secundum sua genera et suas species, affectiones sint, est quia vivunt, et vita cuivis non aliunde est quam ex affectione et secundum illam; inde est cuilibet animali innata scientia secundum vitae suae affectionem: homo etiam illis similis est quoad naturalem suum hominem; quare etiam comparatur illis in communi usu loquendi, ut si mitis vocatur ovis aut agnus, si ferus vocatur ursus seu lupus, si astutus vulpes aut serpens, et sic porro.
(2) 直訳
Sed scire spiritualia quae in caelo, quibus naturalia quae in mundo correspondent, nullus hodie potest nisi e caelo, quoniam scientia correspondentiarum hodie plane deperdita est: しかし、天界の中の霊的なものを知ることは、それに世の中の自然的なものは対応する、だれも今日ではできない、もし天界から〔知らされる〕でないなら、対応の知識は今日ではまったく失われたので。
qualis autem correspondentia spiritualium cum naturalibus est, velim per aliqua exempla illustrare. しかしながら、自然的なものとの霊的なものの対応がどのようなものであるか、私はいくらかの例によって説明することを欲する。
Animantia terrae in genere correspondent affectionibus; 地の動物は全般的に情愛に対応する。
mitia et utilia affectionibus bonis, immitia et inutilia affectionibus malis. おとなしくて役に立つものは善の情愛に、獰猛で役に立たないものは悪の情愛に〔対応する〕。
In specie boves et juvenci correspondent affectionibus mentis naturalis; 特に、牛と若い牛は自然的な心の情愛に対応する。
oves et agni affectionibus mentis spiritualis; 羊と子羊は霊的な心の情愛に〔対応する〕。
volatilia autem secundum species suas correspondent intellectualibus utriusque mentis:{1} しかし、飛ぶ動物はその種類にしたがって、心の〔自然的と霊的の〕両方の知的なものに対応する{1}。
inde est, quod varia animalia, ut boves, juvenci, arietes, oves, caprae, hirci, agni et agnae, tum quoque columbi et turtures, in Ecclesia Israelitica, quae erat Ecclesia Repraesentativa, in usum sanctum recepta sint, et ex illis facta sacrificia et holocausta; ここからである、いろいろな動物が、例えば、牛、若い牛、雄羊、羊、雌ヤギ、雄ヤギ、子羊と雌の子羊、同じくハトとキジバトもまた、イスラエル教会の中で、それは表象的な教会であった、聖なる役立ちの中で受け入れられた、それらからいけにえと全焼のいけにえがつくられたこと。
correspondebant enim in illo usu spiritualibus, quae intellecta sunt in caelo secundum correspondentias. なぜなら、その役立ちの中で〔それらは〕霊的なものに対応したから、それらは天界の中で対応にしたがって理解された〔から〕。
Quod etiam animalia secundum sua genera et suas species, affectiones sint, est quia vivunt, et vita cuivis non aliunde est quam ex affectione et secundum illam; さらにまた動物がその属とその種にしたがって情愛であることは、生きているからである、そしてそれぞれのいのちは情愛から以外のどこからのものでもなく、それ〔情愛〕にしたがっている〔からである〕。
inde est cuilibet animali innata scientia secundum vitae suae affectionem: ここからどんな☆動物にも生来の知識がある、そのいのちの情愛にしたがった。
☆quilibetは「どんな~」の意味です。
homo etiam illis similis est quoad naturalem suum hominem; 人間もまたそれら〔動物〕に似たものである、自分の自然的な人間に関して。
quare etiam comparatur illis in communi usu loquendi, ut si mitis vocatur ovis aut agnus, si ferus vocatur ursus seu lupus, si astutus vulpes aut serpens, et sic porro. それゆえまた、話すことの普通の用法の中でそれらにたとえられる、例えば、もしおとなしいなら羊または子羊と呼ばれ、もし残酷なら熊またはオオカミと、もし狡猾ならキツネまたは蛇と〔呼ばれる〕、またこのような多くのもの。
(3) 訳文
しかし、世の中の自然的なものが対応する天界の中の霊的なものを知ることは、対応の知識が今日ではまったく失われたので、天界から知らされるのでないなら、今日ではだれにもできない。しかし、自然的なものと霊的なものとの対応がどのようなものであるか、私はいくらかの例によって説明したい。地の動物は全般的に情愛に、おとなしくて役に立つものは善の情愛に、獰猛で役に立たないものは悪の情愛に対応する。特に、牛と若い牛は自然的な心の情愛に、羊と子羊は霊的な心の情愛に対応する。しかし、飛ぶ動物はその種類にしたがって、心の〔自然的と霊的の〕両方の知的なものに対応する{1}。
ここから、表象的な教会であったイスラエル教会の中で、いろいろな動物が、例えば、牛、若い牛、雄羊、羊、雌ヤギ、雄ヤギ、子羊と雌の子羊、同じくハトとキジバトもまた、それらから、いけにえと全焼のいけにえがつくられ、聖なる役立ちの中で受け入れられた。なぜなら、その役立ちの中で、それらは霊的なものに対応し、天界の中で対応にしたがって理解されたから。さらにまた、動物がその属とその種にしたがって情愛であることは、生きているから、そしてそれぞれのいのちは情愛から以外のどこからのものでもなく、情愛にしたがっているからである。ここから、どんな動物にも、そのいのちの情愛にしたがった生来の知識がある。人間もまた自分の自然的な人間に関して動物に似たものである。
それゆえ、普段の話しの中で、動物にたとえることが用いられている、例えば、もしおとなしいなら、羊または子羊と呼ばれ、もし残酷なら、熊またはオオカミ、もし狡猾なら、キツネまたは蛇、とこのような多くの動物にたとえられるのである。