原典講読『天界と地獄』no.108.

(1) 原文
108. Quod omnia quae in mundo sunt ex Divino existant, ac induantur talibus in natura, per quae ibi esse possunt, et facere usum, et sic correspondere, constat manifeste ex singulis quae in regno tam animali quam vegetabili apparent; in utroque sunt talia, quae quisque videre potest, si ex interiori cogitat, quod e caelo sint. Ad illustrationem ex innumerabilibus pauca licet memorare; hic primum aliqua in Regno Animali. Ibi qualis scientia quasi insita sit cuilibet animali, pluribus notum est. Sciunt apes legere mella ex floribus; condere cellulas ex cera, in quibus mella sua recondant, et sic sibi et suis prospicere cibo etiam pro futura hieme; femella eorum ponit ova, ceteri ministrant, et circuminducunt illa, ut inde nova propago nascatur; vivunt in quadam regiminis forma, quam ex insito norunt omnes ibi, utiles conservant, ac inutiles ejiciunt ac deprivant alis; praeter alia mirabilia, quae illis ex caelo propter usum; cera enim inservit humano generi pro lucernis in toto orbe, et mel pro condiendis cibis. [2] Quid non fit cum vermiculis, qui in regno animali vilissima sunt? Sciunt illi se nutrire succo ex suis foliis, et postea exacto tempore se circum inducere tegmine, et quasi ponere in utero, et sic excludere prolem sui generis. Quidam vertuntur primum in nymphas et chrysallides, ac fila producunt, et post exantlatum laborem exornantur alio corpore, et insigniuntur alis, et volant in aere ut in suo caelo, ac conjugia celebrant, ponunt ova, et sibi prospiciunt posteritatem. [3] Praeter hos in specie, sciunt in genere omnia volatilia caeli suos cibos, quibus nutriantur, non solum quinam sunt, sed etiam ubinam; sciunt condere sibi nidos, unum genus aliter quam alterum, ponere ibi ova, incubare illis, excludere suos pullos, et alere, ac ejicere domo cum sui juris esse possunt; sciunt etiam suos hostes quos fugiant, et suos amicos quibus consocientur, et haec a prima infantia: ut taceam mirabilia in ipsis ovis, ubi omnia pro formatione et nutritione inchoantis pulli parata jacent in suo ordine: praeter innumerabilia alia. [4] Quis usquam dicturus est, qui ex aliqua rationis sapientia cogitat, quod haec aliunde sint quam ex spirituali mundo, cui inservit naturalis pro amiciendo id, quod inde est, corpore, seu sistendo in effectu id quod spirituale est in causa? Quod animalia telluris, et volatilia caeli, nascantur in omnem illam scientiam, et non homo, qui tamen illis praestantior est, causa est, quia animalia in ordine vitae suae sunt, nec potuerunt id quod in illis ex spirituali mundo est, destruere, quoniam illis non rationale: aliter homo, qui ex spirituali mundo cogitat; is quia id apud se pervertit per vitam contra ordinem, cui favet rationale, ideo is non potest aliter quam in meram ignorantiam nasci, et dein per media Divina in ordinem caeli reduci.
(2) 直訳
Quod omnia quae in mundo sunt ex Divino existant, ac induantur talibus in natura, per quae ibi esse possunt, et facere usum, et sic correspondere, constat manifeste ex singulis quae in regno tam animali quam vegetabili apparent; 世の中のすべてのものが神的なものから存在するようになり、そして自然の中にこのようなものを着せられている、それによってそこで存在し、役立ちを果たすこと、こうして対応することができること、個々のものから明らかに明らかである、動物界と同じく植物界に現われるもの。
in utroque sunt talia, quae quisque videre potest, si ex interiori cogitat, quod e caelo sint. 両方にこのようなものがある、それらはそれぞれが見ることができる、もし内的なものから考えるなら、天界から存在することを。
Ad illustrationem ex innumerabilibus pauca licet memorare; 説明のために、無数のものから少しものを記録することが許される。
hic primum aliqua in Regno Animali. これは最初、「動物界」の中のなんらかのもの。
Ibi qualis scientia quasi insita sit cuilibet animali, pluribus notum est. それぞれの動物に、そこにどんな知識がいわば植えつけられているか、多く者に知られている。
Sciunt apes legere mella ex floribus; ミツバチは花から蜜を集めることを知っている。
condere cellulas ex cera, in quibus mella sua recondant, et sic sibi et suis prospicere cibo etiam pro futura hieme; 蜜蝋から小室を作ること、その中に蜜をたくわえる、こうして自分自身に、自分自身のもの〔仲間の群れ〕に食べ物を供給すること、さらにまた来るべき冬のため。
femella eorum ponit ova, ceteri ministrant, et circuminducunt illa, ut inde nova propago nascatur; 彼らの雌〔女王バチ〕は卵を置き、他〔のハチ〕は仕える、そしてそれらをおおいで囲む、ここから新しい子孫が生まれるように。
vivunt in quadam regiminis forma, quam ex insito norunt omnes ibi, utiles conservant, ac inutiles ejiciunt ac deprivant alis; 彼らはある王国の形の中に生きている、(それは)植えつけられたものからそこのすべてのもの(ハチ)に知られている、役に立つもの(ハチ)を生存を保つ、そして役立たないものを追い出す、羽を奪う。
praeter alia mirabilia, quae illis ex caelo propter usum; その他に他の驚くべきもの〔を知っている〕、それらは彼らに天界から役立ちのために〔与えられている〕。
cera enim inservit humano generi pro lucernis in toto orbe, et mel pro condiendis cibis. なぜなら、蝋は人類にろうそくとして全世界で役立つから、また蜜は食べ物の味をつけるため〔に役立つ〕。
[2] Quid non fit cum vermiculis, qui in regno animali vilissima sunt? [2] 何が小さい虫に生じるか、それは動物界で最下等である?
Sciunt illi se nutrire succo ex suis foliis, et postea exacto tempore se circum inducere tegmine, et quasi ponere in utero, et sic excludere prolem sui generis. それらはそれら自身の葉から液汁でそれ自身に滋養物を与えることを知っている、その後、的確な時に、自分の周りをおおいで被うこと、またいわば胎内に置くこと、こうして自分たちの種類の子孫を孵化すること〔を知っている〕。
Quidam vertuntur primum in nymphas et chrysallides, ac fila producunt, et post exantlatum laborem exornantur alio corpore, et insigniuntur alis, et volant in aere ut in suo caelo, ac conjugia celebrant, ponunt ova, et sibi prospiciunt posteritatem. あるものは最初に若虫(わかむし)とさなぎに変わる、そして糸を作り出す、苦労に苦労を重ねた後、他のからだで飾る、そして羽で装飾された、それら自身の天界の中のように、空中を飛ぶ、そして結婚を祝い、卵を置き、自分たちに子孫を供給する。
[3] Praeter hos in specie, sciunt in genere omnia volatilia caeli suos cibos, quibus nutriantur, non solum quinam sunt, sed etiam ubinam; [3] これらの他に特に、空の飛ぶ動物は全般的に自分の食べ物を知っている、それによって滋養物を与えられる、〔その食べ物が〕どんなものであるだけでなく、どこにあるかもまた〔知っている〕。
sciunt condere sibi nidos, unum genus aliter quam alterum, ponere ibi ova, incubare illis, excludere suos pullos, et alere, ac ejicere domo cum sui juris esse possunt; 自分に巣を作ることを知っている、異なった一つの種類を他に比べて、そこに卵を置くこと、それらに座ること、自分たちのひなを孵化すること、育てること、家から追い出すこと、〔ひなが〕自分の責任で☆できるとき。
☆sui jurisの意味は「自分自身で管理して、自分の責任で」です。
sciunt etiam suos hostes quos fugiant, et suos amicos quibus consocientur, et haec a prima infantia: さらにまた避けなければならない自分の敵を、仲間となれる自分の友を知っている、これらを最初の幼いときから。
ut taceam mirabilia in ipsis ovis, ubi omnia pro formatione et nutritione inchoantis pulli parata jacent in suo ordine: 卵そのものの中の驚くべきことを私は黙っておくようにする、そこには、ひなの始まりの形成と滋養物のためのすべてものが、その秩序の中に、準備されて横たわっている。
praeter innumerabilia alia. この他に、無数の他のもの。
[4] Quis usquam dicturus est, qui ex aliqua rationis sapientia cogitat, quod haec aliunde sint quam ex spirituali mundo, cui inservit naturalis pro amiciendo id, quod inde est, corpore, seu sistendo in effectu id quod spirituale est in causa?  [4] だれがいつか(=これほどまでに)言うだろうか、何らかの理性の知恵から考える者、これらは霊界から以外のどこからかのものであること、それに自然的なものは、それを着せるために仕える、ここからであること、からだを、すなわち、もたらす〔ために〕それを結果の中に、霊的なものが原因の中にあること?
Quod animalia telluris, et volatilia caeli, nascantur in omnem illam scientiam, et non homo, qui tamen illis praestantior est, causa est, quia animalia in ordine vitae suae sunt, nec potuerunt id quod in illis ex spirituali mundo est, destruere, quoniam illis non rationale: 地(球)の動物、また空の飛ぶ動物は、それらのすべての知識の中に生まれている、人間は〔そうで〕ない、それでもそれらに秀でている、〔その〕理由であるが、なぜなら動物はそのいのちの秩序の中にいるから、彼らの中にある霊界からのものそれを滅ぼすことができない、彼らに理性的なものはないので。
aliter homo, qui ex spirituali mundo cogitat; 人間は異なる、彼は霊界から考える。
is quia id apud se pervertit per vitam contra ordinem, cui favet rationale, ideo is non potest aliter quam in meram ignorantiam nasci, et dein per media Divina in ordinem caeli reduci. 彼〔人間〕は、自分のもとのそれを秩序に反した生活によって滅ぼしたので、彼に理性的なものが好まれ、それゆえ、彼は単なる無知の中以外の他に生まれることはできない、その後、神的な手段によって天界の秩序の中に戻されること。
(3) 訳文
 世の中のすべてのものが神的なものから存在するようになり、そして自然の中でこのようなものを着せられており、それによってそこで存在し、役立ちを果たすこと、こうして対応することができることは、動物界と同じく植物界に現われ個々のものから極めて明らかである。もし内的なものから考えるなら、両界にこのようなものがあり、それらは天界から存在することを、それぞれが見ることができる。説明のために、無数にあるものから少しばかり記録しておこう。最初に、「動物界」の中のものから。それぞれの動物が、あたかも植えつけられているかのように、どんな知識を持っているか、多く者に知られている。ミツバチは花から蜜を集めること、蜜蝋から小室を作ること、その中に蜜をたくわえ、こうして自分自身に、仲間の群れに、さらにまた来るべき冬のために、食べ物を供給することを知っている。女王バチは卵を置き、他のハチは仕え、それら卵をおおいで囲み、ここから新しい子孫が生まれるようにする。すべてのハチたちは植えつけられたものから、ある王国の形の中に生き、役に立つハチの生存を保ち、役立たないハチを追い出し、羽を奪うこと、その他にも驚くべきものを知っている。それらは彼らに天界から役立ちのために与えられている。なぜなら、全世界で人類に、蝋はろうそくとして、また蜜は食べ物の味をつけるために役立つから。
 [2] 動物界で最下等である小さい虫には何が生じているか? 虫は自分のための葉から液汁によって自分自身に滋養物を与えること、その後、的確な時に、いわば胎内に置くことようにして、自分の周りをおおいで被うこと、こうして自分たちの種の子孫を孵化することを知っている。あるものは最初に若虫やさなぎに変わり、糸を作り出し、苦労に苦労を重ねた後、羽で装飾された他のからだで飾り、その虫たちの天界の中かのように、空中を飛び、結婚を祝い、卵を置き、自分たちの子孫を供える。
 [3] これらの他に特に、空を飛ぶ動物は全般的に、滋養物となる自分の食べ物を、そしてその食べ物がどんなものであるかだけでなく、どこにあるかもまた知っている。他とは異なる自分の巣を作ること、そこに卵を置き、その上に座り、ひなを孵化すること、育てること、ひなが自分の責任でできるようななったとき家から追い出すことを知っている。さらにまた、避けなければならない敵、仲間となれる友を、これらを最初の幼いときから知っている。卵そのものの中の驚くべきことについては言わないことにする、そこには、ひなが始まり、その形成と滋養物のためのすべてものが、秩序の中に、準備されて横たわっている。この他にも、無数のものがある。
 [4] これらは霊界から以外のどこからかのものである、とこんなことを、何らかの理性の知恵から考える者が言うだろうか? 自然的なものは、霊界からのものに、それ自体を着せるために、すなわち、からだとして仕え、原因の中にある霊的なものが結果の中にあるようにするために仕える。地上の動物、また空を飛ぶ動物は、それらのすべての知識の中に生まれている。それでもそれらの動物よりもすぐれている人間はそれらの知識に生まれていない。その理由は、動物はそのいのちの秩序の中にいて、彼らに理性的なものはないので、霊界から彼らの中にあるを滅ぼすことができないからである。霊界から考える人間は異なっている。人間は、理性的なものを好み、自分のもとにある霊界からのものを秩序に反した生活によって滅ぼしたので、それゆえ、無知の中にしか生まれることはできない。その後、神的な手段によって天界の秩序の中に戻されるのである。

コメントを残す