[2] COLLECTA EX ARCANIS CAELESTIBUS DE DOMINO ET DE DIVINO HUMANO IPSIUS.
『天界の秘義』から集めたもの、主についてとその方の神的人間性について
(1) 原文
Quod Domino Divinum fuerit ex ipsa conceptione (n. 4641, 4963, 5041, 5157, 6716, 10125).
Quod Domino soli fuerit semen Divinum (n. 1438).
Quod anima Ipsius fuerit Jehovah (n. 1999, 2004, 2005, 2018, 2025).
Quod sic intimum Domini fuerit ipsum Divinum, et quod induitio a matre (n. 5041).
Quod ipsum Divinum fuerit Esse vitae Domini, ex quo Humanum dein exivit, et factum est Existere ex illo Esse (n. 3194, 3210, 10270[? 10269], 10372).
[3] Quod intra ecclesiam, ubi est Verbum, et per id Dominus notus, non negandum sit Divinum Domini, nec Sanctum procedens ab Ipso (n. 2359).
Qui non agnoscunt Dominum intra ecclesiam, quod eis non sit conjunctio cum Divino; aliter qui extra ecclesiam sunt (n. 10205).
Quod essentiale ecclesiae sit agnoscere Divinum Domini et unitionem Ipsius cum Patre (n. 10083, 10112, 10370, 10728[? 10738], 10730, 10816, 10817, 10818, 10820).
[4] Quod in Verbo multis agatur de glorificatione Domini (n. 10828).
Et quod ubivis in sensu Verbi interno (n. 2249, 2523, 3245).
Quod Dominus Humanum suum glorificaverit et non Divinum, quia hoc in Se glorificatum erat (n. 10057).
Quod Dominus in mundum venerit ut glorificaret Humanum suum (n. 3637, 4286[? 4287], 9315).
Quod Dominus glorificaverit Humanum suum per Divinum amorem qui in Ipso ex conceptione (n. 4727).
Quod amor Domini erga universum genus humanum fuerit vita Domini in mundo (n. 2253).
Quod amor Domini transcendat omnem intellectum humanum (n. 2077).
Quod Dominus salvaverit genus humanum per id quod glorificaverit Humanum suum (n. 4180, 10019, 10152, 10655, 10659, 10828).
Quod alioqui totum genus humanum periisset morte aeterna (n. 1676).
De statu glorificationis et humiliationis Domini (n. 1785, 1999, 2159, 6866).
Glorificatio, ubi de Domino, quod sit unitio ipsius Humani cum Divino, et glorificare quod sit Divinum facere (n. 1603. 10053, 10828).
Quod Dominus, cum glorificavit Humanum suum, exuerit omne humanum a matre, usque tandem ut non filius ejus esset (n. 2159, 2574, 2649, 3036, 10829[? 10830]).
[5] Quod Filius Dei ab aeterno, fuerit Divinum Verum in caelo (n. 2628, 2628, 2798, 2803, 3195, 3704).
Quod Dominus etiam Humanum suum fecerit Divinum Verum ex Divino Bono quod in Ipso, cum fuit in mundo (n. 2803, 3194, 3195, 3210, 6716, 6864, 7014, 7499, 8127, 8724, 9199).
Quod Dominus tunc omnia apud Se disposuerit in formam caelestem, quae est secundum Divinum Verum (n. 1928, 3633).
Quod ideo Dominus dictus sit Verbum, quod est Divinum Verum (n. 2533, 2818[? 2813], 2859, 2894, 3393 3712).
Quod perceptio et cogitatio Domino soli fuerit ex Se Ipso, et supra omnem perceptionem et cogitationem angelicam (n. 1904 1914, 1915[? 1919]).
Quod Dominus univerit Divinum Verum quod Ipse, cum Divino Bono quod in Ipso (n. 10047, 10052, 10076).
Quod unitio reciproca fuerit (n. 2004, 10067).
[6] Quod Dominus cum e mundo abivit, Humanum suum etiam fecerit Divinum Bonum (n. 3194, 3210, 6864, 7499, 8724, 9199 10076).
Quod hoc intelligatur per quod exiverit a Patre et redierit ad Patrem (n. 3194, 3210).
Quod sic unum factus sit cum Patre (n. 2751, 3704, 4766).
Quod post unitionem Divinum verum procedat a Domino (n. 3704, 3712, 3969, 4577, 5704, 7499, 8107, 8241, 9199, 9398).
Quomodo Divinum verum procedit, illustratum (n. 7270, 9407).
Quod Dominus ex propria potentia univerit Humanum Divino (n. 1616, 1749, 1753[? 1752], 1813, 1921, 2025, 2026, 2523, 3141, 5005, 5045, 6716).
Quod inde constare possit, quod Humanum Domini non fuerit sicut humanum alius hominis, quia conceptus erat ab ipso Divino (n. 10125 [10825,] 10826).
Quod unio Ipsius cum Patre, ex Quo anima Ipsius, non fuerit sicut inter duos, sed sicut inter animam et corpus (n. 3737, 10824).
[7] Quod antiquissimi non adorare potuerint Divinum Esse, sed Divinum Existere, quod est Divinum Humanum, et quod Dominus ideo in mundum venerit, ut fieret Divinum Existere ex Divino Esse (n. 4687, 5521).
Quod antiqui agnoverint Divinum, quia apparuit illis in Humana forma, et quod hoc fuerit Divinum Humanum (n. 5110, 5663, 6846, 10737).
Quod infinitum Esse non influere potuerit in caelum apud angelos, nec apud homines, nisi per Divinum Humanum (n. 1646[? 1676], 1990, 2016, 2035[? 2034]).
Quod in caelo non aliud Divinum percipiatur quam Divinum Humanum (n. 6475, 9303, 9267[? 9315, 9356], 10067).
Quod Divinum Humanum ab aeterno fuerit Divinum verum in caelo, et Divinum transiens per caelum, ita Divinum Existere, quod postea in Domino factum est Divinum Esse per se, ex quo Divinum Existere in caelo (n. 3061, 6280, 6880, 10579).
Qualis status caeli ante adventum Domini (n. 6371-6373).
Quod Divinum non perceptibile fuerit, nisi cum transivit caelum (n. 6282, 6996, 7004).
[8] Quod incolae omnium tellurum adorent Divinum sub Humana forma, ita Dominum (n. 6700, 8541-8547, 10736, 10737, 10738).
Quod gaudeant cum audiunt quod Deus actualiter Homo factus sit (n. 9361).
Quod Dominus recipiat omnes qui in bono sunt, et adorant Divinum sub Humana forma (n. 9359).
Quod de Deo nisi in Humana forma non cogitari possit, et quod incomprehensibile est, in nullam ideam cadat, ita nec in fidem (n. 9359, 9972).
Quod homo colere possit de quo aliquam ideam habet, et non de de quo nullam (n. 4733, 5110, 5633[? 5663], 7211, 9267[? 9356, 10267], 10067).
Quod ideo a plerisque in universo terrarum orbe Divinum colatur sub Humana forma, et quod id sit per influxum e caelo (n. 10159).
Quod omnes qui in bono sunt quoad vitam, cum cogitant de Domino, de Divino Humano cogitant, et non de Humano separato a Divino; aliter qui non in bono quoad vitam sunt (n. 2326, 4724, 4731, 4766, 8878, 9293, 9198).
Quod cogitent de Humano Domini absque Divino hodie in ecclesia qui in malo quoad vitam sunt, tum qui in fide separata a charitate, et quoque quod non capiant quid Divinum Humanum, causae (n. 3212, 3241, 4689, 4692, 4724, 4731, 5321, 6372[? 6872], 8878, 9193, 9198).
Quod Humanum Domini sit Divinum, quia ex Esse Patris quod Ipsi anima, illustratum per similitudinem patris in liberis (n. 10270[? 10269], 10372, 10823).
Et quia ex Divino Amore, qui fuit ipsum Esse vitae Ipsius a conceptione (n. 6872).
Quod unusquisque homo sit talis qualis ejus amor, et quod sit suus amor (n. 6872, 10177, 10284).
Quod Dominus omne Humanum tam internum quam externum fecerit Divinum (n. 1603, 1815, 1902, 1926, 2093, 2803[? 2083]).
Quod ideo quoad totum corpus resurrexerit, secus ac ullus homo (n. 1729, 2083, 5078, 10825).
[9] Quod Humanum Domini sit Divinum agnoscitur ex omnipraesentia Ipsius in Sacra Cena (n. 2343, 2359).
Et ex transformatione Ipsius coram tribus discipulis (n. 3212).
Et quoque ex Verbo Veteris Testamenti quod dicatur Deus (n. 10154); et quod Jehovah (n. 1603, 1736, 1815, 1902, 2921, 3035, 5110, 6282, 6303, 8864, 9194, 9315).
Quod in sensu litterae distinguatur inter Patrem et Filium, seu Jehovam et Dominum, sed non in sensu Verbi interno in quo sunt angeli caeli (n. 3035).
Quod in Christiano orbe Humanum Domini non Divinum agnoverint, quod factum sit in Concilio propter Papam, ut pro Vicario Ipsius agnosceretur (n. 3035[? 4738]).
[10] Quod Christiani in altera vita explorati sint qualem ideam de Deo uno haberent, et quod compertum sit quod haberent ideam trium deorum (n. 2329, 5256, 10736-10738, 10821).
Quod Trinitas seu Trinum Divinum in una Persona concipi possit, et sic unus Deus, non autem in tribus Personis (n. 10738, 10821, 10824).
Quod Divinum Trinum in Domino agnoscatur in caelo (n. 14, 15, 1729, 2005[? 2004], 5256, 9303).
Quod Trinum in Domino sit ipsum Divinum quod Pater vocatur, Divinum Humanum quod Filius, et Divinum procedens quod Spiritus Sanctus, et quod hoc Trinum Divinum sit unum (n. 2149, 2156, 2288, 2321[? 2319], 2329, 2447, 3704, 6993, 7182, 10738, 10822, 10823).
Quod Ipse Dominus doceat, quod Pater et Ipse unum sint (n. 1729, 2004, 2005, 2018, 2025, 2751, 3704, 3736, 4766); et quod Sanctum Divinum procedat ab Ipso, et quod sit Ipsius (n. 3969, 4673, 6788, 6993, 7499, 8127, 8302, 9199, 9228, 9229, 9270? 9264], 9407, 9818, 9820, 10330).
[11] Quod Divinum Humanum influat in caelum, et faciat caelum (n. 3038).
Quod Dominus sit omne in caelo, et quod sit vita caeli (n. 7211, 9128).
Quod Dominus in suo habitet apud angelos (n. 9338, 10125, 10151, 10257).
Inde quod qui in caelo sunt in Domino sint (n. 3637, 3638).
Quod conjunctio Domini cum angelis se habeat secundum receptionem boni amoris et charitatis ab Ipso (n. 904, 4198, 4206[? 4205], 4211, 4320[? 4220], 6280, 6832, 7042, 8819, 9680, 9682, 9683, 10106, 10811[? 10810]).
Quod universum caelum se referat ad Dominum (n. 551, 552).
Quod Dominus sit centrum commune caeli (n. 3633, 3642).
Quod omnes ibi se vertant ad Dominum, qui supra caelos (n. 9828, 10130, 10189).
Quod tamen angeli se non vertant ad Dominum, sed quod Dominus illos vertat ad Se (n. 10189).
Quod praesentia angelorum apud Dominum non sit, sed praesentia Domini apud angelos (n. 9415).
Quod nulla conjunctio cum ipso Divino sit in caelo, sed cum Divino Humano (n. 4211, 4724, 5633[? 5663]).
[12] Quod caelum correspondeat Divino Humano Domini, et quod inde caelum in communi sit sicut unus homo, et quod ideo caelum Maximus Homo appelletur (n. 2996, 2998, 3624 3649, 3636-3643, 3741-3745, 4625).
Quod Domiuus sit solus Homo, et quod illi modo homines sint qui recipiunt Divinum ab Ipso (n. 1894).
Quantum recipiunt, quod tantum sint homines et imagines Ipsius (n.8547).
Quod ideo angeli sint formae amoris et charitatis in forma humana, et quod hoc a Domino (n. 3804, 4735, 4797, 4985, 5199, 5530, 9879, 10177).
[13] Quod universum caelum Domini sit (n. 2751, 7086).
Quod Ipsi omnis potestas in caelis sit et in terris (n. 1607 10089, 10827).
Quia Dominus regit universum caelum, quod etiam regat omnia quae inde pendent, ita omnia in mundo (n. 2026, 2027, 4523, 4524).
Quod Domino soli sit potentia removendi inferna, detinendi a malis, ac tenendi in bono, ita salvandi (n. 10019).
(2) 直訳
Quod Domino Divinum fuerit ex ipsa conceptione. 主に神性(=神的なもの)☆は受胎そのものから存在した。
☆(3) divinunの語についての考察を参照。
Quod Domino soli fuerit semen Divinum. 主おひとりに神的な種が存在した。
Quod anima Ipsius fuerit Jehovah. その方の霊魂はエホバであった。
Quod sic intimum Domini fuerit ipsum Divinum, et quod induitio a matre. こうして主の最内部は神性それ自体であった、包んでいるものは母から〔発した〕。
Quod ipsum Divinum fuerit Esse vitae Domini, ex quo Humanum dein exivit, et factum est Existere ex illo Esse. 神性それ自体は主のいのちのエッセであり、そこからその後、人間性が発生し、そのエッセからエクシステレとなった。
☆ここは『新しいエルサレムとその天界の教え』(以下『天界の教え』と略称する)の298番と同じ。
[3] Quod intra ecclesiam, ubi est Verbum, et per id Dominus notus, non negandum sit Divinum Domini, nec Sanctum procedens ab Ipso. 教会内に、そこにみこばがあり、それによって主が知られている、〔その教会内に〕主の神性は否定されてはならない、その方から発出する聖性も〔否定されてはならない〕。
Qui non agnoscunt Dominum intra ecclesiam, quod eis non sit conjunctio cum Divino; 教会内で主を認めない者は、彼に神性との結合はないこと。
aliter qui extra ecclesiam sunt. 教会外にいる者は異なる。
Quod essentiale ecclesiae sit agnoscere Divinum Domini et unitionem Ipsius cum Patre. 主の神性と、父とその方との合一性を認めることは、教会の本質的なものである。
☆ここは『天界の教え』299番と同じ。
[4] Quod in Verbo multis agatur de glorificatione Domini. みことばの中で主の栄化について多く扱われている。
Et quod ubivis in sensu Verbi interno. そして、みことばの内意ではどこでも〔扱われている〕
Quod Dominus Humanum suum glorificaverit et non Divinum, quia hoc in Se glorificatum erat. 主はご自分の人間性を栄化された、神性〔を栄化されたの〕ではない、なぜなら、これは本質的に栄化されていたから。
Quod Dominus in mundum venerit ut glorificaret Humanum suum. 主はご自分の人間性を栄化するために世(の中)に来られた。
Quod Dominus glorificaverit Humanum suum per Divinum amorem qui in Ipso ex conceptione. 主はご自分の人間性を栄化された、受胎のときから〔あった〕ご自分の中の神的な愛☆によって。
☆『天界の教え』300番にamoremはありません。
Quod amor Domini erga universum genus humanum fuerit vita Domini in mundo. 全人類に対する主の愛は世での主のいのちであった。★
Quod amor Domini transcendat omnem intellectum humanum. 主の愛は人間のすべての理解力を上回る。★
Quod Dominus salvaverit genus humanum per id quod glorificaverit Humanum suum. 主は人類を救われた、ご自分の人間性を栄化すること、そのことによって。
Quod alioqui totum genus humanum periisset morte aeterna. そうでなければ、全人類は永遠の死で滅んでしまった。★
De statu glorificationis et humiliationis Domini. 主の栄化〔の状態〕と卑下の状態について。
Glorificatio, ubi de Domino, quod sit unitio ipsius Humani cum Divino, et glorificare quod sit Divinum facere. 栄化は、主について〔述べられている〕ところでは、神性とその方の人間性の結合である(こと)、栄化することは、神的なもの(神性)にすることである。
Quod Dominus, cum glorificavit Humanum suum, exuerit omne humanum a matre, usque tandem ut non filius ejus esset. 主は、ご自分の人間性を栄化されたとき、母からのすべての人間性を追放された、ついにその息子ではないまでに。★
☆ここは『天界の教え』300番とやや同じであるが、★の節はその個所にない。
[5] Quod Filius Dei ab aeterno, fuerit Divinum Verum in caelo. 永遠からの神の子は、天界の中の神的な真理であった。★
Quod Dominus etiam Humanum suum fecerit Divinum Verum ex Divino Bono quod in Ipso, cum fuit in mundo. 主もまたその方の中の神的な善からご自分の人間性を神的な真理とされた、世(の中)におられたとき。
Quod Dominus tunc omnia apud Se disposuerit in formam caelestem, quae est secundum Divinum Verum. その時、主はご自分のもとのすべてを、神的な真理にしたがっている、天界の形に配列された。
Quod ideo Dominus dictus sit Verbum, quod est Divinum Verum. それゆえ、主はみことばと言われた、それは神的な真理である。
Quod perceptio et cogitatio Domino soli fuerit ex Se Ipso, et supra omnem perceptionem et cogitationem angelicam. 主おひとりに、その方ご自身からの知覚と思考があられた、また〔それらは〕天使的なすべての知覚と思考にまさって〔いた〕。
Quod Dominus univerit Divinum Verum quod Ipse, cum Divino Bono quod in Ipso. 主は、その方神的な真理を、その方の神的な善と、結合された。
Quod unitio reciproca fuerit. 結合は相互的であった。★
☆ここは『天界の教え』303番を短縮したものとやや同じであるが、★の節はその個所にない。
[6] 以降の「直訳」は次回にまわします。
(3) 考察:divinunの語について
ここで通常「神的なもの」と訳されるdivunumの語をdivinum、divinitasとともに考えてみた。
最初にdivinusは、形容詞であり、「神の、神的な、神に特有の」といった意味である。通常「神的な」とすればよい。次にdivinusは、形からは、形容詞divinusの中性形である。形容詞が実詞の働きをするところが、私はラテン語の最大の特徴の一つと思っている。すなわち、形容詞の中性形は「抽象名詞」を表わすことである。中性名詞divinumの訳語は、通常「神的なもの」である。あくまでも「もの」であるが、「神的なもの」では長たらしく感じることがあり、この個所のように、より抽象的なものの言い方で「神性」と訳すことがある。
「神的なもの」と「神性」とは厳密には意味が違ってくるが、大きく捉えてよいなら、使いわけにこだわることはないと思う。これについては、このあとverusでもう一度触れる。私が「神性」の訳語を当てはめているもう一つの言葉がある。
女性名詞divinitasである。これは厳密には「神的存在の性質」である。divinumが「もの」であるのに対してこちらはより抽象性か高くて「性質」である。それで純粋に「神性」を意味する言葉はこのdivinitasである。
まとめれば、divinis「神の、神的な」→divinius「神的なもの」→divinitas「神性」。
それでも「神的な」「神的なもの」と「神性」との境界を厳密に定めるのはむずかしいだろう。
有名なDivinus Humanusは、直訳すれば「神的なもの、人間的なもの」であるが「神的人間性」と訳しているし、このときDivinusだけを取り出すなら「神性」となる。
厳密にやりたいのだが、場面に応じて「神的なもの」と「神性」にしている。
同様のことがverus、verum、varitasで言える。やはりそれぞれ形容詞、中性名詞、女性名詞である。すなわち、verus「真の、真実の」→verum「真実であるもの、真理」→veritas「真理」。
抽象名詞どうしであるverumとveritasの違いについて、その境界を厳密に定めるのはむずかしいだろう。かつてスヴェーデンボリがverumとveritasをどれくらい意識的に使い分けているか調べたことがあった。veritasを「真理そのもの」「まさに真理」のようない意味で使っており、特に主からの真理にveritasを当てはめていることがわかった。それでこのブログの『信仰について』では、verumを真理、veritasをカギカッコをつけて「真理」と区別した。
しかし、「神性」の言葉についてそこまでする必要ないと思っている。スヴェーデンボリもこの語については厳密に使い分けているように見えないからである。