[XI.]
QUOD CAELUM IN TOTO ET IN PARTE REFERAT HOMINEM,
QUOD SIT EX DIVINO HUMANO DOMINI.
天界が全体的にまた部分的に人間を表わしていることは、
主の神的人間性からであること
(1) 原文
78. Quod caelum in toto et in parte referat hominem, quod sit ex Divino Humano Domini, sequitur ut conclusum ex omnibus illis, quae in praecedentibus articulis dicta et ostensa sunt. In articulis praecedentibus ostensum est, (i.) Quod Dominus sit Deus caeli: (ii.) Quod Divinum Domini faciat caelum: (iii.) Quod caelum consistat ex innumeris societatibus; et quod unaquaevis societas sit caelum in minore forma et unusquisque angelus in minima: (iv.) Quod universum caelum in uno complexu referat unum hominem: (v.) Quod unaquaevis societas in caelis etiam referat unum hominem: (vi.) Quod inde unusquisque angelus sit in perfecta forma humana. Haec omnia concludunt, quod Divinum, quia facit caelum, sit Humanum in forma. Quod hoc sit Divinum Humanum Domini, ex illis quae loco corollarii ex Arcanis Caelestibus assumpta et collata sunt, adhuc clarius videri potest, quia in compendio. Quod Humanum Domini sit Divinum, et non sicut intra ecclesiam creditur, quod Humanum Ipsius non sit Divinum, etiam a Collectis illis videri potest, et quoque ex Doctrina Sanctae Hierosolymae ad finem, ubi agitur de Domino.
(2) 直訳
Quod caelum in toto et in parte referat hominem, quod sit ex Divino Humano Domini, sequitur ut conclusum ex omnibus illis, quae in praecedentibus articulis dicta et ostensa sunt. 天界が全体的にまた部分的に人間を表わしていることは、主の神的人間性からであることは、それらのすべてから結論として帰結される、それらは先行する章で言われ、示された。
In articulis praecedentibus ostensum est, 先行する章の中で示された〔ことは〕、
(i.) Quod Dominus sit Deus caeli: (i.) 主は天界の神であられること。
(ii.) Quod Divinum Domini faciat caelum: (ii.) 主の神性が天界をつくること。
(iii.) Quod caelum consistat ex innumeris societatibus; (iii.) 天界は無数の社会から成り立つこと。
et quod unaquaevis societas sit caelum in minore forma; またそれぞれの社会は小さい形の天界であること。
et unusquisque angelus in minima: そしてそれぞれの天使は最小の〔形の天界である〕
(iv.) Quod universum caelum in uno complexu referat unum hominem: (iv.) 全天界は一つの統一体の中に一人の人間を表わすこと。
(v.) Quod unaquaevis societas in caelis etiam referat unum hominem: (v.) 天界の中のそれぞれの社会もまた一人の人間を表わすこと。
(vi.) Quod inde unusquisque angelus sit in perfecta forma humana. (vi.) ここから、それぞれの天使は完全な形の人間であること。
Haec omnia concludunt, quod Divinum, quia facit caelum, sit Humanum in forma. これらのすべてが結論する、神的なものが、天界をつくるので、形において人間であること。
Quod hoc sit Divinum Humanum Domini, ex illis quae loco corollarii ex Arcanis Caelestibus assumpta et collata sunt, adhuc clarius videri potest, quia in compendio. これが主の神的な人間性であることは、『天界の秘義』から選び、集めた付録の場所に〔ある〕ものそれらから、さらに明らかに見られることができる、要約〔した形〕に〔なっている〕ので。
Quod Humanum Domini sit Divinum, et non sicut intra ecclesiam creditur, quod Humanum Ipsius non sit Divinum, etiam a Collectis illis videri potest, et quoque ex Doctrina Sanctae Hierosolymae ad finem, ubi agitur de Domino. 主の人間性は神的なものであること、教会内で信じられているような〔もの〕でなく、〔それは〕その方の人間性は神的なものでないこと、〔このこと〕もまたそれら集めたものから見ることができる、『聖なるエルサレムの教え』の終わりに☆からもまた。
☆この著作は『新しいエルサレムとその天界の教え』であり、「終わりに」とはその最後のほうにある「主」の章に付けられた「天界の秘義から」の部分です。そこには(同書298~310番)、本書の本章末86番の後ろにつけられているものと同じようなことが述べられています。
(3) 訳文
天界が全体的にまた部分的に人間を表わしていることは、主の神的人間性からであることは、前章で言われ、示されたことのすべてから結論として帰結される。前章の中で示されたことは、
(i.) 主は天界の神であられること。
(ii.) 主の神性が天界をつくること。
(iii.) 天界は無数の社会から成り立つこと。またそれぞれの社会は小さい形の天界であり、それぞれの天使は最小の形の天界であること。
(iv.) 全天界は一つの統一体の中に一人の人間を表わすこと。
(v.) 天界の中のそれぞれの社会もまた一人の人間を表わすこと。
(vi.) ここから、それぞれの天使は完全な形の人間であること。
これらのすべてから、神的なものが天界をつくるので、その神的なものは形において人間であることが結論される。これが主の神的な人間性であることは、『天界の秘義』から選び、集めた付録の中に、それは要約になっているので、さらに明らかに見られることができる。主の人間性は、教会内で信じられているような神的なものでないのではなく、神的なものであることもまた、それら集めたものから、また『聖なるエルサレムの教え』の終わりの個所からも見ることができる。
(1) 原文
79. Quod ita sit, ex pluri experientia mihi testatum factum est, de qua aliquid in nunc sequentibus. Omnes angeli qui in caelis sunt, nusquam Divinum sub alia forma quam Humana percipiunt; et quod mirum, qui in caelis superioribus sunt, non possunt aliter de Divino cogitare; feruntur in illam cogitandi necessitatem ex ipso Divino quod influit, et quoque ex forma caeli, secundum quam cogitationes illorum se circum extendunt; omnis enim cogitatio, quae est angelis, extensionem habet in caelum, et secundum illam extensionem est illis intelligentia et sapientia: inde est, quod omnes ibi agnoscant Dominum, quia Divinum Humanum non datur quam in Ipso. Haec mihi non solum ab angelis dicta sunt, sed etiam datum est percipere, dum elevatus in sphaeram interiorem caeli. Inde patet, quod quo sapientiores angeli sunt, eo clarius percipiant hoc; et inde est, quod Dominus illis appareat; Dominus enim apparet in forma Divina Angelica, quae est Humana, illis qui Divinum visibile agnoscunt et credunt, non autem qui Divinum invisibile; illi enim videre suum Divinum possunt, hi autem non possunt.
(2) 直訳
Quod ita sit, ex pluri experientia mihi testatum factum est, de qua aliquid in nunc sequentibus. そうであることは、多くの経験から私に証明された(=明らかとなった)、そのことについて何らかのものを今や続きのものの中で〔述べよう〕。
Omnes angeli qui in caelis sunt, nusquam Divinum sub alia forma quam Humana percipiunt; 天界の中にいるすべての天使たちは、決して神的なもの☆を人間以外の他の形の下で知覚しない。
☆柳瀬訳はこれを「主」と取り違えています。
et quod mirum, qui in caelis superioribus sunt, non possunt aliter de Divino cogitare; また驚くべきこと〔に〕、さらに上の天界にいる者は、神的なものについて〔これと〕異なって考えることはできない。
feruntur in illam cogitandi necessitatem ex ipso Divino quod influit, et quoque ex forma caeli, secundum quam cogitationes illorum se circum extendunt; これを考えることへと強制へ駆り立てられる、神的なものそのものから、それが流入する、そしてまた天界の形から、それにしたがって彼らの思考は周囲に広がる。
omnis enim cogitatio, quae est angelis, extensionem habet in caelum, et secundum illam extensionem est illis intelligentia et sapientia: なぜなら、すべての思考は、それは天使のものである、天界の中に拡大を持つから、そしてその拡大にしたがって彼らに知性と知恵がある〔から〕。
inde est, quod omnes ibi agnoscant Dominum, quia Divinum Humanum non datur quam in Ipso. ここからである、そこのすべての者は主を認めていること、神的人間性はその方の中以外に与えられないので。
Haec mihi non solum ab angelis dicta sunt, sed etiam datum est percipere, dum elevatus in sphaeram interiorem caeli. これらのことは、私に天使たちが言ったからだけでなく、知覚することもまた与えられた、天界の内的な領域(スフェア)に揚げられた間に。
Inde patet, quod quo sapientiores angeli sunt, eo clarius percipiant hoc; ここから明らかである、天使たちが賢明であるほど、ますます明らかにそのことを知覚すること。
☆相関文「quo・・・eo~」は比較級を伴って「・・・であればあるほどますます~」の意味。
et inde est, quod Dominus illis appareat; またここからである、主が彼らに現れること。
Dominus enim apparet in forma Divina Angelica, quae est Humana, illis qui Divinum visibile agnoscunt et credunt, non autem qui Divinum invisibile; なぜなら、神的な天使の形で現われるから、それは人間である、彼らに、目に見える神的なものを認め、信じる者、しかしなから神的な目に見えないもの〔を信じる者には現われ〕ない。
illi enim videre suum Divinum possunt, hi autem non possunt. なぜなら、前者は彼らの神的なものを見ることができる、しかしながら後者はできないから。
(3) 訳文
そうであることは、多くの経験から私に証明されたが、そのことについていくつか今から続けて述べよう。天界の中にいるすべての天使たちは、神的なものを決して人間以外の他の形で知覚しない。また驚くべきことに、さらに上の天界にいる者は、神的なものについてこれと異なって考えることはできない。流入する神的なものそのものから、また天界の形から、その形にしたがって自分たちの思考が周囲に広がると考えるよう強制的に駆り立てられる。なぜなら、天使のものであるすべての思考は、天界の中に拡大し、拡大するにしたがって彼らに知性と知恵があるから。ここから、神的人間性はその方以外に与えられないので、そこのすべての者は主を認めている。これらのことは、天使たちが私に言ったからだけでなく、天界の内的な領域に私が揚げられた間に知覚することかららも与えられた。ここから、天使たちが賢明であるほど、ますます明らかにそのことを知覚することが明らかである。また、主が彼らに現れることはここからである。なぜなら、目に見える神的なものを認め、信じる者に、主は人間である神的な天使の形で現われるから、しかし、神的な目に見えないものを信じる者には現われない。なぜなら、前者は自分たちの神的なものを見ることができるが、後者はできないから。
(1) 原文
80. Quia angeli non Divinum invisibile, quod vocant Divinum absque forma, sed Divinum visibile in forma Humana percipiunt, ideo illis commune est dicere, quod solus Dominus sit Homo, et quod illi sint homines ab Ipso; et quod unusquisque tantum sit homo, quantum recipit Ipsum. Per recipere Dominum intelligunt recipere bonum et verum quae ab Ipso, quoniam Dominus est in suo bono et in suo vero; hoc etiam vocant sapientiam et intelligentiam: dicunt, quod quisque sciat quod intelligentia et sapientia faciant hominem, et non facies absque illis. Quod ita sit, etiam apparet ex angelis interiorum caelorum; illi, quia a Domino in bono et vero sunt, et inde in sapientia et intelligentia, in pulcherrima et perfectissima forma humana sunt; et angeli inferiorum caelorum in minus perfecta et pulchra: at vice versa in inferno; illi, qui ibi, in luce caeli, vix apparent ut homines, sed ut monstra; sunt enim in malo et falso, et non in bono et vero, et inde in oppositis sapientiae et intelligentiae; quare etiam vita eorum non vocatur vita, sed mors spiritualis.
(2) 直訳
Quia angeli non Divinum invisibile, quod vocant Divinum absque forma, sed Divinum visibile in forma Humana percipiunt, ideo illis commune est dicere, quod solus Dominus sit Homo, et quod illi sint homines ab Ipso; 天使たちは目に見えない神的なものを〔知覚し〕ないので、それを形なしの神的なものと呼んで、しかし、目に見える神的なものを人間の形で知覚する〔ので〕、それゆえ、彼らに〔とって〕言うことは普通である、主お一人が人間であられること、彼らが主から人間であること。
et quod unusquisque tantum sit homo, quantum recipit Ipsum. また、それぞれがそれだけ人間であること、その方からどれだけ受けるか。
Per recipere Dominum intelligunt recipere bonum et verum quae ab Ipso, quoniam Dominus est in suo bono et in suo vero; 主から受けることによって、その方からのものである善と真理を受けることを理解している、主はご自分の善の中に、ご自分の真理の中におられるから。
hoc etiam vocant sapientiam et intelligentiam: これをまた知恵と知性(理解力)と呼んでいる。
dicunt, quod quisque sciat quod intelligentia et sapientia faciant hominem, et non facies absque illis. 言っている、だれもが知っていること、知性と知恵が人間をつくること、それらなしでつくらない。
Quod ita sit, etiam apparet ex angelis interiorum caelorum; そのようであることは、内的な天界の天使たちからもまた見える。
illi, quia a Domino in bono et vero sunt, et inde in sapientia et intelligentia, in pulcherrima et perfectissima forma humana sunt; 彼らは、主からの善と真理の中にいるので、またここから知恵と知性の中に〔いるので〕、最も美しい、最も完全な人間の形の中にいる。
et angeli inferiorum caelorum in minus perfecta et pulchra: そして低い天界の天使たちは少ない完全性と美しさの中に〔いる〕。
at vice versa in inferno; しかし、逆に(言えば)、地獄の中で。
illi, qui ibi, in luce caeli, vix apparent ut homines, sed ut monstra; 彼らは、そこの者、天界の光の中で、ほとんど人間として現われない、しかし、怪物として。
sunt enim in malo et falso, et non in bono et vero, et inde in oppositis sapientiae et intelligentiae; なぜなら、〔彼らは〕悪と虚偽の中にいるから、そして善と真理の中にいない、ここから知恵と知性に対立するものの中に〔いるから〕。
quare etiam vita eorum non vocatur vita, sed mors spiritualis. それゆえまた、彼らのいのちはいのちと呼ばれないで、霊的な死〔と呼ばれる〕。
(3) 訳文
天使たちは、目に見えない神的なものを形のない神的なものと呼んで知覚せず、目に見える神的なものを人間の形で知覚するので、それゆえ、主お一人が人間であられ、自分たちは主から人間である、と言うことは、彼らにとって普通のことである。また、それぞれの者は、その方から受けるほど、それだけ人間である。彼らは、主から受けることによって、その方からのものである善と真理を受けることと理解している、主はご自分の善の中に、ご自分の真理の中におられるから。これをまた知恵と知性と呼んでいる。知性と知恵が人間をつくり、それらがなくてはつくられないことはだれもが知っていることである、と言っている。そのようであることは、内的な天界の天使たちからもまた見られる。彼らは、主からの善と真理の中に、そしてここから知恵と知性の中にいるので、最も美しい、最も完全な人間の形をしている。そして低い天界の天使たちは、その完全性と美しさが少なくなっている。しかし、地獄の中では逆である。そこの者は、天界の光の中で、ほとんど人間として現われず、怪物として現われる。なぜなら、悪と虚偽の中に、そして善と真理の中にいないで、知恵と知性に対立するものの中にいるから。それゆえまた、彼らのいのちはいのちと呼ばれないで、霊的な死と呼ばれる。