(1) 原文
62. Angeli quidem non vident caelum in toto complexu in tali forma, nam totum caelum non cadit in conspectum alicujus angeli, sed vident quandoque dissitas societates, quae ex multis millibus angelorum consistunt, ut unum in tali forma; et ex societate ut ex parte concludunt ad commune quod est caelum; nam in perfectissima forma communia se habent sicut partes, et partes sicut communia; discrimen modo est sicut inter simile majus et minus. Inde dicunt, quod totum caelum tale sit in conspectu Domini, quia Divinum ex intimo et supremo omnia videt.
(2) 直訳
Angeli quidem non vident caelum in toto complexu in tali forma, nam totum caelum non cadit in conspectum alicujus angeli, sed vident quandoque dissitas societates, quae ex multis millibus angelorum consistunt, ut unum in tali forma; なるほど(=確かに)天使たちは天界を全複合体の中に、このような形の中に見ないが、なぜなら、全天界は何らかの天使の視野の中に落ち込まないから、しかし時々、遠く離れた社会を見る、それは数千の天使たちから構成されている、一つのようにこのような形の中に。
et ex societate ut ex parte concludunt ad commune quod est caelum; そして部分から〔成り立つもの〕としての社会から、天界である共同体について結論している。
nam in perfectissima forma communia se habent sicut partes, et partes sicut communia; なぜなら、最も完全な形の中では全般的なものは部分のようであり、部分は全般的なもののようであるから。
discrimen modo est sicut inter simile majus et minus. 相違は単に似たものの間の大きいものと小さいもののようである。
Inde dicunt, quod totum caelum tale sit in conspectu Domini, quia Divinum ex intimo et supremo omnia videt. ここから(彼らは)言う、全天界は主の視野の中でこのようなものであること、神性はすべてのものを最内部から、最高のものから見るので。
(3) 訳文
全天界はだれかの天使の視野に落ち込むことはないので、確かに,天使たちは天界を全複合体の中に、このような形の中に見ないが、しかし時々、数千の天使たちから、一つのようにこのような形の中に構成されている遠く離れた社会を見ることがある。そして部分からの社会から、天界である共同体について結論している。なぜなら、最も完全な形の中では、全般的なものは部分のようであり、部分は全般的なもののようであり、相違は単に似たものの間の大きいものと小さいもののようであるから。ここから、神性はすべてのものを最内部から、最高のものから見るので、全天界は主の視野の中でこのようなものである、と彼らは言っている。
(1) 原文
63. Quia caelum tale est, ideo quoque regitur illud a Domino sicut unus homo, et inde sicut unum: notum enim est, quod tametsi homo consistit ex innumerabilibus variis, tam in toto quam in parte, in toto ex membris, organis, et visceribus, in parte ex seriebus fibrarum, nervorum, et vasorum sanguineorum, ita ex membris intra membra et ex partibus intra partes, usque tamen homo, cum agit, sicut unus agit: tale etiam est caelum sub auspicio et ductu Domini.
(2) 直訳
Quia caelum tale est, ideo quoque regitur illud a Domino sicut unus homo, et inde sicut unum: 天界はこのようなものであるので、それゆえ、また、それは主により一人の人間のように支配されている、したがって一つ〔のもの〕のように。
notum enim est, quod tametsi homo consistit ex innumerabilibus variis, tam in toto quam in parte, in toto ex membris, organis, et visceribus, in parte ex seriebus fibrarum, nervorum, et vasorum sanguineorum, ita ex membris intra membra et ex partibus intra partes, usque tamen homo, cum agit, sicut unus agit: なぜなら、よく知られている、たとえ人間が無数のいろいろなものから構成されていても、全体の中と同様に部分の中でも、全体の中〔として〕四肢、器官、内臓から、部分の中〔として〕繊維、神経、血管から、このように四肢の内の四肢から、部分の内の部分から、それでも(それでも)人間は、行動する(=働く)とき、一つのように行動すること。
tale etiam est caelum sub auspicio et ductu Domini. さらにまた、主の統制と導きの下の天界はこのようなものである。
(3) 訳文
天界はこのようなものであるので、それゆえ、またそれは主により一人の人間のように、したがって一つのもののように支配されている。
なぜなら、たとえ人間が無数のいろいろなものから構成されていても、全体と同様に部分でも、全体としては四肢、器官、内臓から、部分としては繊維、神経、血管から、このように四肢の中の四肢から、部分の中の部分から構成されていても、それでも人間がある行動をするとき、それらは一つのように行動することがよく知られているからである。さらにまた、主の統制と導きの下で、天界はこのようなものである。
(1) 原文
64. Quod tot varia in homine unum agant, est quia nihil quicquam ibi est, quod non aliquid facit ad rem communem, et praestat usum; commune praestat usum partibus suis, et partes praestant usum communi, nam commune est ex partibus et partes constituunt commune, quare prospiciunt sibi invicem, spectant se mutuo, et conjunguntur in tali forma ut omnia et singula se referant ad commune et ejus bonum; inde est, quod unum agant. [2] Similes sunt consociationes in caelis conjunguntur ibi secundum usus in simili forma; quare qui non usum praestant communi, ejiciuntur e caelo, quia sunt heterogenea. Usum praestare est aliis velle bene propter commune bonum, et usum non praestare est aliis velle bene non propter commune bonum sed propter se; hi sunt qui amant se supra omnia, illi autem sunt qui amant Dominum supra omnia: inde est, quod illi qui in caelo sunt, unum agant, sed hoc non ex se sed ex Domino, spectant enim Ipsum ut Unicum a Quo, ac regnum Ipsius ut commune, cui consulendum. Hoc intelligitur per Domini verba,
“Quaerite..primo Regnum Dei, et justitiam ejus, et..omnia adjicientur vobis (Matth. vi. 33).
[3] “quaerere justitiam ejus” est bonum ejus.{1} Qui in mundo amant patriae bonum plus quam suum, et proximi bonum sicut suum, illi sunt qui in altera vita amant et quaerunt regnum Domini, nam ibi regnum Domini est loco patriae; et qui amant facere aliis bonum, non propter se sed propter bonum, illi amant proximum, nam ibi bonum est proximus:{2} omnes illi qui tales sunt, in Maximo Homine, hoc est, caelo, sunt.
(2) 直訳
Quod tot varia in homine unum agant, est quia nihil quicquam ibi est, quod non aliquid facit ad rem communem, et praestat usum; 人間の中の全部のいろいろなものが一つ〔のように〕行動することは、そこにどんなものもないからである、共通の事柄に何かを行ない、役立ちを実行しないもの。
commune praestat usum partibus suis, et partes praestant usum communi, nam commune est ex partibus et partes constituunt commune, quare prospiciunt sibi invicem, spectant se mutuo, et conjunguntur in tali forma ut omnia et singula se referant ad commune et ejus bonum; 全般的なもの (=共通のもの)はその部分〔のため〕に役立ちを実行する、部分は全般的なものの役立ちを実行する、なぜなら、全般的なものは部分からのものであり、部分は全般的なものを構成するから、それゆえ、それ自身を相互に供給し、それ自身をお互いに眺め、このような形に結合される、すべてのものと個々のものが全般的なものとその善に関係する☆ように。
☆referoはadと結びつけて再帰的に用いられるとき(se refero ad)「~に関係する、~に関係がある」という意味になります。
inde est, quod unum agant. ここからである、一つ〔のように〕行動すること。
[2] Similes sunt consociationes in caelis; [2] 天界の中の交際も類似している。
conjunguntur ibi secundum usus in simili forma; そこでは役立ちにしたがって似た形の中で結合されている。
quare qui non usum praestant communi, ejiciuntur e caelo, quia sunt heterogenea. それゆえ、共通の(=共同体の)善を実行しない者は、天界から追い出される、異質であるので。
Usum praestare est aliis velle bene propter commune bonum, et usum non praestare est aliis velle bene non propter commune bonum sed propter se; 役立ちを実行する(=果たす)ことは、公共(=共通)の善のために他の者によいようにと欲することである、そして役立ちを実行しないことは共通の善のためでなく自分自身のために他の者によいようにと欲することである。
hi sunt qui amant se supra omnia, illi autem sunt qui amant Dominum supra omnia: 後者はすべてのものにまさって自分自身を愛する者である、しかしながら前者はすべてのものにまさって主を愛する者である。
inde est, quod illi qui in caelo sunt, unum agant, sed hoc non ex se sed ex Domino, spectant enim Ipsum ut Unicum a Quo, ac regnum Ipsius ut commune, cui consulendum. ここからである、天界の中にいる者、彼らは一つ〔のように〕行動する、しかしこのことは自分自身からでなく主から〔である〕。なぜなら、(彼らは)その方を「唯一のもの」〔すべてのものは〕「その方から」と見る、そしてその方の王国を、共同体のように、それに利益を図らなくてはならない(=思いやる)〔見る〕から。
Hoc intelligitur per Domini verba, このことが〔次の〕主のことばによって意味される、
“Quaerite..primo Regnum Dei, et justitiam ejus, et..omnia adjicientur vobis (Matth. vi. 33). 「求めよ・・・最初に神の国とその義を。そうすれば・・・すべてのものがあなたがたに加えられる」(マタイ6:33)。
[3] “quaerere justitiam ejus” est bonum ejus.{1} [3] 「その義を求めること」はその善〔を求めること〕である{1}。
Qui in mundo amant patriae bonum plus quam suum, et proximi bonum sicut suum, illi sunt qui in altera vita amant et quaerunt regnum Domini, nam ibi regnum Domini est loco patriae; 世で祖国の善を自分自身より以上に愛し、隣人の善を自分自身のように愛した者は、彼は来世で主の王国を愛し、求める者である。なぜなら、そこでは主の王国が祖国の場所に(=代わって)あるから。
et qui amant facere aliis bonum, non propter se sed propter bonum, illi amant proximum, nam ibi bonum est proximus:{2} そして他の者に善を行なうことを愛する者は、自分自身のためでなく善のために、彼は隣人を愛する、なぜなら、そこでは善が隣人であるから{2}。
omnes illi qui tales sunt, in Maximo Homine, hoc est, caelo, sunt. このようである者はすべて、「最大の人間」の中に、すなわち、天界〔の中〕に、いる。
(3) 訳文
人間の中の全部のいろいろなものが一つのように行動することは、そこに、共通の事柄に何かを行ない、役立ちを実行しないような、どんなものもないからである。全般的なものはその部分のために役立ちを実行し、部分は全般的なものの役立ちを実行する、なぜなら、全般的なものは部分から構成され、部分は全般的なものを構成し、それゆえ、相互に供給し、そ互いに眺め合い、すべてのものと個々のものが全般的なものとその善に関係するような形に結合されるからである。ここから、一つのように行動している。
[2] 天界の中の交際もこれと似ている。そこでは役立ちにしたがって似た形の中で結合されている。それゆえ、共同体の善を実行しない者は、異質であるとして天界から追い出される。役立ちを果たすことは、公共の善のために、他の者によいようにと欲することである、そして役立ちを果たさないことは公共の善のためでなく自分自身のために他の者によいようにと欲することである。後者はすべてのものにまさって自分自身を愛する者であるが、前者はすべてのものにまさって主を愛する者である。ここから、天界の中にいる者は一つのように行動する、しかしこのことは自分自身からでなく主からである。なぜなら、彼らはその方を「唯一のもの」、すべてのものは「その方から」である、そしてその方の王国を、共同体のように、それに利益を図らなくてはならないものと見ているから。このことが次の主のことばによって意味される、
「最初に神の国とその義を求めよ。そうすれば・・・すべてのものがあなたがたに加えられる」(マタイ6:33)。
[3] 「その義を求めること」はその善〔を求めること〕である{1}。世で祖国の善を自分自身より以上に愛し、隣人の善を自分自身のように愛した者は、来世で主の王国を愛し、求める者である。なぜなら、そこでは主の王国が祖国に代わるから。そして自分自身のためでなく善のために、他の者に善を行なうことを愛する者は、隣人を愛する、なぜなら、そこでは善が隣人であるから{2}。このようである者はすべて、「最大の人間」の中に、すなわち、天界にいる。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod justitia in Verbo dicatur de bono, judicium de vero; inde facere justitiam et judicium est facere bonum et verum (n. 2235, 9857).
@2 Quod Dominus in supremo sensu sit proximus, et inde quod amare Dominum sit amare id quod ab Ipso, quia in omni quod ab Ipso est Ipse, ita bonum et verum (n. 2425, 3419, 6706, 6711, 6819, 6823, 8123).
Inde quod omne bonum quod a Domino sit proximus, et quod velle et facere id bonum sit amare proximum (n. 5026[? 5028], 10336).
(2) 直訳
@1 Quod justitia in Verbo dicatur de bono, judicium de vero; みことばの中で義(正義・公正)は善について、審判は真理について言われる。
inde facere justitiam et judicium est facere bonum et verum. ここから義と審判を行なうことは善と真理を行なうことである。
@2 Quod Dominus in supremo sensu sit proximus, et inde quod amare Dominum sit amare id quod ab Ipso, quia in omni quod ab Ipso est Ipse, ita bonum et verum. 主は最高の意味で隣人である、ここから主を愛することはその方からのものを愛することであること、なぜなら、その方からのものすべての中にその方がおられるから、したがって善と真理を〔愛することである〕。
Inde quod omne bonum quod a Domino sit proximus, et quod velle et facere id bonum sit amare proximum. ここから主からのすべての善は隣人であること、その善を意志し、行なうことは隣人を愛することであること。