[VII.]
QUOD UNAQUAEVIS SOCIETAS SIT CAELUM IN MINORE FORMA,
ET UNUSQUISQUE ANGELUS IN MINIMA.
それぞれの社会は小さい形の天界であること、
またそれぞれの天使は最小の〔形の天界であること〕
(1) 原文
51. Quod unaquaevis societas sit caelum in minore forma, et unusquisque angelus in minima, est quia bonum amoris et fidei est quod facit caelum, et id bonum est in omni societate caeli, et in omni angelo societatis. Nihil refert, quod bonum illud ubivis differat et varium sit; est usque bonum caeli; differentia modo est, quod caelum tale sit hic et tale ibi. Ideo dicitur, cum quis elevatur in aliquam societatem caeli, quod veniat in caelum; et de illis qui ibi, quod sint in caelo, et quisque in suo: hoc norunt omnes qui in altera vita; ideo qui extra aut infra caelum stant, et spectant e longinquo ubi coetus angelorum sunt, dicant quod caelum sit ibi, et quoque ibi. Se habet hoc comparative sicut cum praefectis, officiariis et ministris in uno palatio regio aut in una aula; tametsi habitant seorsim in suis mansionibus aut in suo conclavi, unus supra, alter infra, usque sunt in uno palatio aut in una aula, quisque ibi in sua functione ad serviendum regi. Inde patet quid intelligitur per Domini verba quod
In domo Patris sui sint mansiones multae (Joh. xiv. 2);
et quid per “habitacula caeli,” et per “caelos caelorum” apud Prophetas.
(2) 直訳
Quod unaquaevis societas sit caelum in minore forma, et unusquisque angelus in minima, est quia bonum amoris et fidei est quod facit caelum, et id bonum est in omni societate caeli, et in omni angelo societatis. それぞれの社会は小さい形の天界であり、それぞれの天使は最小の〔形の天界である〕ことは、愛と信仰の善が天界をつくるものであり、その善は天界のすべての社会の中に、社会のすべての天使の中に存在するからである。
Nihil refert, quod bonum illud ubivis differat et varium sit; 何も関係しない☆、その善がどこでも相違する、変化することは。
☆refertは非人称動詞で「重要である、関わりがある」という意味です。
est usque bonum caeli; やはり天界の善である。
differentia modo est, quod caelum tale sit hic et tale ibi. 単に相違がある、天界がここではこのようであり、そこではこのよう〔であること〕。
Ideo dicitur, cum quis elevatur in aliquam societatem caeli, quod veniat in caelum; それゆえ、言われる、だれかが何らかの天界の社会に上げられるとき、天界に来ること。
et de illis qui ibi, quod sint in caelo, et quisque in suo: またそこにいる者について、天界の中にいること〔が言われる〕、それぞれが自分の〔天界の〕中に〔いると言われる〕。
hoc norunt omnes qui in altera vita; このことを来世にいるすべての者が知っている。
ideo qui extra aut infra caelum stant, et spectant e longinquo ubi coetus angelorum sunt, dicant quod caelum sit ibi, et quoque ibi. それゆえ、天界の外または下に立ち、遠方からそこに天使たちの集団を眺める者は、天界がそこにあることを言う、またそこにも〔あると〕。
Se habet hoc comparative sicut cum praefectis, officiariis et ministris in uno palatio regio aut in una aula; このことは比べれば、一つの王宮の中のまたは一つの宮廷の中の統治者、役人、召使のようである。
tametsi habitant seorsim in suis mansionibus aut in suo conclavi, unus supra, alter infra, usque sunt in uno palatio aut in una aula, quisque ibi in sua functione ad serviendum regi. たとえ別に住んでいても、自分の住まいに、または自分の部屋に、一つ(ある者)は上に、他(の者)は下に、それでも一つの宮殿の中に、または一つの宮廷の中に、それぞれがそこで王に使えるための自分の任務の中に〔いる〕。
Inde patet quid intelligitur per Domini verba quod ここから明らかである、〔以下の〕主のことばによって何が意味されるか
In domo Patris sui sint mansiones multae (Joh. xiv. 2); 父の家には多くの住まいがあること(ヨハネ14:2)。
et quid per “habitacula caeli,” et per “caelos caelorum” apud Prophetas. また「預言書」にある「天界の住まい」によって、また「天の天」によって。
(3) 訳文
それぞれの社会は小さい形の天界であり、それぞれの天使は最小の形の天界であることは、愛と信仰の善が天界をつくるものであり、その善は天界のすべての社会の中に、社会のすべての天使の中に存在するからである。その善がどこかで相違し、変化することは何も問題とならない。やはり天界の善である。相違は単に、天界がここではこのようであり、そこではそのようであることである。それゆえ、だれかが何らかの天界の社会に上げられるとき、天界に来ると言われることがある。またそこにいる者について、天界の中にいる、それぞれが自分の天界の中にいると言われることがある。このことを来世にいるすべての者が知っている。それゆえ、天界の外または下に立ち、遠方から天使たちの集団を眺める者は、天界がここにある、またあそこにもあると言う。このことは、一つの王宮または一つの宮廷の中の長官、官吏、召使にたとえられる。たとえ、自分の住まい、または自分の部屋に、ある者は上に、ある者は下に、と別々に住んでいても、それでも一つの宮殿に、または一つの宮廷の中に、それぞれがそこで王に使えるための自分の任務の中にいる。ここから、次の主のことばによって何が意味されるか明らかである
父の家には多くの住まいがあること(ヨハネ14:2)。
また「預言書」の「天界の住まい」によって、また「天の天」によって何が意味されるかも明らかである。
(1) 原文
52. Quod unaquaevis societas sit caelum in minore forma, etiam constare potuit ex eo, quod similis forma caelestis sit in quavis societate, qualis est in toto caelo: in toto caelo sunt in medio qui praestant reliquis, et circumcirca usque ad terminos sunt in ordine decrescente qui minus praestant, ut dictum videatur in articulo praecedente (n. 43); et quoque ex eo, quod Dominus ducat omnes qui in toto caelo tanquam essent unus angelus; similiter illos qui in unaquavis societate: inde apparet quandoque integra societas angelica sicut unum in forma angeli, quod etiam mihi datum est a Domino videre. Cum etiam Dominus apparet in medio angelorum, tunc non apparet circumstipatus a pluribus, sed ut unus in Forma angelica: inde est, quod Dominus in Verbo dicatur Angelus; et quoque quod integra societas; Michael, Gabriel et Raphael non sunt nisi quam societates angelicae, quae a functionibus suis ita nominantur.{1}
(2) 直訳
Quod unaquaevis societas sit caelum in minore forma, etiam constare potuit ex eo, quod similis forma caelestis sit in quavis societate, qualis est in toto caelo: それぞれの社会が小さい形の天界であることは、このことからもまた明らかにすることができる、それぞれの社会の中に天界の形に似たものがあること、全天界の中にあるような。
in toto caelo sunt in medio qui praestant reliquis, et circumcirca usque ad terminos sunt in ordine decrescente qui minus praestant, ut dictum videatur in articulo praecedente (n. 43); 全天界の中で真ん中にいる、他の者より秀でる者、そして周囲に、辺境にまでも減少する順序でいる、秀でることの少ない者、述べたことが先行する章の中で見られるように(43番)。
et quoque ex eo, quod Dominus ducat omnes qui in toto caelo tanquam essent unus angelus; このことからもまた〔明らかとなる〕、主は全天界の中にいる者すべてをまるで一人の天使であるかのように導かれること。
similiter illos qui in unaquavis societate: 同様に、それぞれの社会の中の者たちを。
inde apparet quandoque integra societas angelica sicut unum in forma angeli, quod etiam mihi datum est a Domino videre. ここから、時々、天使の社会全体が天使の形で一人の者のように現われる、このこともまた私に主により見ることが与えられた。
Cum etiam Dominus apparet in medio angelorum, tunc non apparet circumstipatus a pluribus, sed ut unus in Forma angelica: また主が天使たちの真ん中に現れるとき、そのとき多くの者により取り囲まれては現われない、しかし天使の形でお一人として。
inde est, quod Dominus in Verbo dicatur Angelus; ここからである、主はみことばの中で天使と言われていること。
et quoque quod integra societas; 社会全体もまた〔言われる〕こと。
Michael, Gabriel et Raphael non sunt nisi quam societates angelicae, quae a functionibus suis ita nominantur.{1} ミカエル、ガブリエル、ラファエルは天使の社会以外のものではない、それらはその任務(機能)からこのように名づけられている{1}。
(3) 訳文
それぞれの社会が小さい形の天界であることは、それぞれの社会の中に、全天界の中にあるような天界の形に似たものがあることからもまた明らかにすることができる。全天界の中で、他の者より秀でる者は真ん中におり、秀でることの少ない者は減少する順序で周囲に、辺境にまでもいるは述べた、これは前章の中で見られるとおりである(43番)。主は全天界の中にいる者すべてを、同様に、それぞれの社会の中の者たちをまるで一人の天使であるかのように導かれることからもまた明らかである。時々、天使の社会全体が天使の形で一人の者のように現われるが、このこともまた主により私に見ることが与えられた。また、主が天使たちの真ん中に現れるとき、多くの者により取り囲まれてでなく、天使の形をしてお一人で現われる。ここから、主はみことばの中で天使と言われている。また社会全体も天使と言われる。ミカエル、ガブリエル、ラファエルは天使の社会以外のものではなく、その任務からこのように名づけられているのである{1}。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod Dominus in Verbo dicatur Angelus (n. 6280, 6831, 8192,9303).
Quod integra societas angelica dicatur angelus: et quod Michael et Raphael sint societates angelicae ex functionibus ita dictae (n. 8192).
Quod societates caeli, et angeli non aliquod nomen habeant, sed quod dignoscantur ex quali boni, et ex idea de illo (n. 1705, 1754).
(2) 直訳
@1 Quod Dominus in Verbo dicatur Angelus. みことばの中で主は天使と言われる。
Quod integra societas angelica dicatur angelus: 天使の社会の全体が天使と言われる。
et quod Michael et Raphael sint societates angelicae ex functionibus ita dictae. ミカエルとラファエルは任務からそのように言われる天使の社会である。
Quod societates caeli, et angeli non aliquod nomen habeant, sed quod dignoscantur ex quali boni, et ex idea de illo. 天界の社会と天使たちは何らの名前を持たない、しかし、善の性質から、またそれについての観念から見分けられる。
(1) 原文
53. Sicut integra societas est caelum in minore forma, ita quoque est angelus caelum in minima; nam caelum non est extra angelum, sed intra illum; interiora enim ejus, quae sunt mentis ejus, disposita sunt in formam caeli, ita ad receptionem omnium caeli quae extra illum sunt; recipit etiam illa secundum quale boni, quod est in illo ex Domino; inde est angelus quoque caelum.
(2) 直訳
Sicut integra societas est caelum in minore forma, ita quoque est angelus caelum in minima; 社会全体が小さい形の天界であるように、そのようにまた天使も最小の〔形の〕天界〔である〕。
nam caelum non est extra angelum, sed intra illum; なぜなら、天界は天使の外でなく彼の内にあるから。
interiora enim ejus, quae sunt mentis ejus, disposita sunt in formam caeli, ita ad receptionem omnium caeli quae extra illum sunt; なぜなら、彼の内的なものは、それは彼の心に属すものであり、天界の形に配列される、このように彼の外にある天界のすべてのもの受容のために。
recipit etiam illa secundum quale boni, quod est in illo ex Domino; それらもまた善の性質にしたがって受け入れる、それは主から彼の中にある。
inde est angelus quoque caelum. ここから天使もまた天界である。
(3) 訳文
社会全体が小さい形の天界であるように、そのように天使もまた最小の形の天界である。なぜなら、天界は天使の外にでなく彼の内にあるから。というのも、心に属すものである天使の内的なものは外にある天界のすべてのものを受容するために天界の形に配列されるからである。それらもまた主から彼の中にある善の性質にしたがって受け入れる。ここから天使もまた天界である。
日: 2008年7月8日
原典講読『天界と地獄』「(3) 訳文」の部分について
この原典講読講座の主要部分は「(2) 直訳」です。すなわち、原文がどのような言葉を使って、どのような組み立てになっているか、原文と直訳の文を見比べて理解することです。そのために、「(2) 直訳」での訳文は普通の日本語とは異なります。「ひっかかる表現」のほうがかえってよく読み直し、原文と見比べる回数が増えるのでは、と期待しています。そして「(3) 訳文」は、あくまで「仮のもの」です。すなわち、ある程度滑らかな日本語に書き換えれば、このような文章になるかな、と思ったものを載せてあるだけです、参考程度のものであって、決定的な訳文と思わないでください。「(3) 訳文」の部分はあまり力を注いでいません。きちっとした翻訳文とするには、あと二度ほどは見直さなければならない、と私自身思っております。その見直しはいったん全部が終了してからです。