(1) 原文
38. Qui non scit quomodo se habet cum ordine Divino quoad gradus, non capere potest quomodo caeli distincti sunt, ne quidem quid internus et externus homo. Plerique in mundo non aliam notionem de interioribus et exterioribus seu de superioribus et inferioribus habent, quam sicut de continuo aut de cohaerente per continuum a puriori ad crassius; at interiora et exteriora se non habent continue, sed discrete. Sunt duplicis generis gradus; sunt gradus continui et sunt gradus non continui. Gradus continui se habent sicut gradus descrescentiae lucis a flamma usque ad suum obscurum; aut sicut gradus decrescentiae visus ab illis quae in luce sunt ad illa quae in umbra; aut sicut gradus puritatis atmosphaerae ab imo ad ejus summum; distantiae determinant hos gradus. [2] At gradus non continui sed discreti, discriminati sunt sicut prius et posterius, sicut causa et effectus, et sicut producens et productum: qui explorat videbit, quod in omnibus et singulis in universo mundo, quaecunque sunt, tales gradus productionis et compositionis sint, quod nempe ab uno alterum et ab altero tertium, et sic porro. [3] Qui non perceptionem horum graduum sibi comparat, nequaquam potest scire discrimina caelorum, et discrimina facultatum interiorum et exteriorum hominis, nec discrimen inter mundum spiritualem et mundum naturalem, nec discrimen inter spiritum hominis et corpus ejus; et inde nec intelligere potest quid et unde correspondentiae et repraesentationes, neque qualis est influxus; sensuales homines haec discrimina non capiunt, faciunt enim crescentias et decrescentias etiam secundum hos gradus continuas; inde non concipere possunt spirituale aliter quam sicut purius naturale: quapropter etiam foris stant, et e longinquo ab intelligentia.{1}
(2) 直訳
Qui non scit quomodo se habet cum ordine Divino quoad gradus, non capere potest quomodo caeli distincti sunt, ne quidem quid internus et externus homo☆1. 段階に関して神的な順序についてどのようであるか知らない者は☆2、どのように天界が分けられているか、その上、内なる人と外なる人が何かも把握することができない。
☆1 internus homoとexrernus homoの訳語はそれぞれ「「内部の人間」または「内なる人」と「外部の人間」または「内なる人」です(no.34の(4)「訳語について」を参照)。
☆2 se habereの意味は「振る舞う、演ずる、~(の状態)である」という意味です。ここを長島訳は「自分が神的秩序のもとで、どんな段階にいるか知らない者は」としています。意味不明の誤訳です。
Plerique in mundo non aliam notionem de interioribus et exterioribus seu de superioribus et inferioribus habent, quam sicut de continuo aut de cohaerente per continuum a puriori ad crassius; 世の中の大多数の者は、内的なものと外的なものについて、または上にあるものと下にあるものについて何らかの観念を持たない、純粋なものから粗悪なものへの連続による連続性についてまたは(結合の)緊密性についてのような以上の〔観念〕。
at interiora et exteriora se non habent continue, sed discrete. しかし、内的なものと外的なものは連続していないで、別れて〔いる〕。
Sunt duplicis generis gradus; 二重(=二様)の☆種類の段階がある。
☆duplexは「二重の、二倍の」という意味ですが、ここでは単に「二つの」の意味で使っていますね。
sunt gradus continui et sunt gradus non continui. 連続の段階である、それと非連続の段階である。
Gradus continui se habent sicut gradus descrescentiae lucis a flamma usque ad suum obscurum; 連続の段階は、〔光が〕炎からその不明瞭なものにまで、光の減少の段階のようである。
aut sicut gradus decrescentiae visus ab illis quae in luce sunt ad illa quae in umbra; または、光の中にあるものから陰の中にあるもの、それらによる視覚の減少の段階のよう〔である〕。
aut sicut gradus puritatis atmosphaerae ab imo ad ejus summum; または、最低のものからその最高のものまでの大気の純粋さの段階のよう〔である〕。
distantiae determinant hos gradus. 隔たりがこれらの段階を決定する。
[2] At gradus non continui sed discreti, discriminati sunt sicut prius et posterius, sicut causa et effectus, et sicut producens et productum: [2] しかし、連続でなく分離の段階は、前のものと後のもののように区別される、原因と結果のように、生み出すものと生み出されるのように。
qui explorat videbit, quod in omnibus et singulis in universo mundo, quaecunque sunt, tales gradus productionis et compositionis sint, quod nempe ab uno alterum et ab altero tertium, et sic porro. 調べる者は見るようになる、全世界の中のすべてのものと個々のものの中に、どんなものであれ、このような生成と構成の段階があることを、すなわち、一つのものから他のもの、そして他の(第二の)ものから第三のもの、こうしてさらに。
[3] Qui non perceptionem horum graduum sibi comparat, nequaquam potest scire discrimina caelorum, et discrimina facultatum interiorum et exteriorum hominis, nec discrimen inter mundum spiritualem et mundum naturalem, nec discrimen inter spiritum hominis et corpus ejus; [3] これらの段階の知覚を、自分自身に得ない者は、決して天界の相違を知ることはできない、人間の内的なと外的な能力(性質)の相違を、霊界と自然界の相違も、人間の霊とその身体との相違も。
et inde nec intelligere potest quid et unde correspondentiae et repraesentationes, neque qualis est influxus; それゆえ、対応と表象が何か、どこからか、理解することもできない、流入がどんなものかも。
sensuales homines haec discrimina non capiunt, faciunt enim crescentias et decrescentias etiam secundum hos gradus continuas; 感覚的な人間らは、これらの相違を把握しない、なぜなら、この段階にしたがって連続するものもまた、増大と減少とするから。
inde non concipere possunt spirituale aliter quam sicut purius naturale: それゆえ、彼らは霊的なものを純粋な自然的なもののように以外の他のものと(の考えを)抱くことができない。
quapropter etiam foris stant, et e longinquo ab intelligentia.{1} それゆえまた、彼らの外に立っている、知性から離れて。
(3) 訳文
段階に関する神的な順序がどのようであるか知らない者は、どのように天界が分けられているか、さらに、内なる人と外なる人とは何かも把握することができない。 世の中の大多数の者は、内的なものと外的なものについて、または上にあるものと下にあるものについて、純粋なものから粗悪なものへの連続による連続性かまたは結合の緊密性についてのような観念しか持たない。しかし、内的なものと外的なものは連続していないで、別ものである。連続の段階と非連続の段階の二種類の段階がある。である。連続の段階は、光が炎からその不明瞭なものにまで減少するような段階である。または、視覚が光の中にあるものから陰の中にあるものにまで減少するような段階、または、大気の純粋さが最低のものからその最高のものまでに至るような段階である。隔たりがこれらの段階を決定する。
[2] しかし、連続でなく分離の段階は、前のものと後のもののように、原因と結果のように、生み出すものと生み出されるのように区別される。全世界の中のすべてのものと個々のものを調べる者は、その中に、どんなものであれ、一つのものから他のもの、そして他のものから第三のもの、こうして次々にといったこのような生成と構成の段階があることを知るようになる。
[3] これらの段階を知覚しない者は、各天界の相違も、人間の内的なと外的な性質の相違も、霊界と自然界の相違も、人間の霊とその身体との相違も、決して知ることができない。それゆえ、対応と表象が何であり、どこからのものか、また流入がどんなものかも理解することができない。感覚的な人間は、これらの相違を把握しない、なぜなら、この段階にしたがう連続するものもまた、増大と減少とするから。それゆえ、彼らは霊的なものを自然的なものが純粋になったものとしかの考えることができない。それゆえまた、彼らは知性から離れて、その外に立っている{1}。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod interiora et exteriora non continua sint, sed secundum gradus distincta et discreta, et quilibet gradus terminatus (n. 3691, 4145 [? 5145], 5114. 8603, 10099).
Quod unum formatum sit ab altero, et quod quae sic formata sunt, non continue puriora et crassiora sint (n. 6326, 6465).
Qui non percipit distinctionem interiorum et exteriorum secundum tales gradus, quod non capere possit internum et externum hominem, nec caelos interiores et exteriores (n. 5146, 6465, 10099, 10181).
(2) 直訳
@1 Quod interiora et exteriora non continua sint, sed secundum gradus distincta et discreta, et quilibet gradus terminatus. 内的なものと外的なものは連続していない、しかし、別個の、分離した段階にしたがって、それぞれ別の段階は終結する☆〔☆それぞれの段階にその境界がある、という意味です〕
Quod unum formatum sit ab altero, et quod quae sic formata sunt, non continue puriora et crassiora sint. 一つのものは他のものから形作られる、そしてこうして形作られたものは、連続的にさらに純粋にまたさらに粗悪になったものではないこと。
Qui non percipit distinctionem interiorum et exteriorum secundum tales gradus, quod non capere possit internum et externum hominem, nec caelos interiores et exteriores. このような段階にしたがって〔入る〕内的なものと外的なものの分離を知覚しない者は、内なる人(=内部の人間)と外なる人(=外部の人間)を把握できないこと、内的な天界と外的な天界も。
(1) 原文
39. Ultimo licet arcanum quoddam de angelis trium caelorum memorare, quod prius non alicui in mentem venit, quia non intellexit gradus: quod nempe apud unumquemvis angelum, et quoque apud unumquemvis hominem, sit gradus intimus seu supremus, seu intimum et supremum quoddam, in quod Divinum Domini primum aut proxime influit, et ex quo disponit reliqua interiora quae secundum gradus ordinis apud illos succedunt; hoc intimum seu supremum vocari potest introitus Domini ad angelum et ad hominem, ac ipsissimum Ipsius domicilium apud illos. Per hoc intimum aut supremum homo est homo, et distinguitur a brutis animalibus, nam haec illud non habent; inde est, quod homo, secus ac animalia, possit quoad omnia interiora, quae sunt mentis et animi ejus, elevari a Domino ad Se, possit credere in Ipsum, affici amore in Ipsum, et sic videre Ipsum, et quod possit recipere intelligentiam et sapientiam, et loqui ex ratione; inde quoque est quod vivat in aeternum. Quid autem disponitur et providetur a Domino in eo intimo, non influit manifeste in perceptionem alicujus angeli, quia est supra ejus cogitationem, et excedit ejus sapientiam.
(2) 直訳
Ultimo licet arcanum quoddam de angelis trium caelorum memorare, quod prius non alicui in mentem venit, quia non intellexit gradus: 最後に、三つの天界の天使たちについて、ある奥義を話しに出すことが許された、
quod nempe apud unumquemvis angelum, et quoque apud unumquemvis hominem, sit gradus intimus seu supremus, seu intimum et supremum quoddam, in quod Divinum Domini primum aut proxime influit, et ex quo disponit reliqua interiora quae secundum gradus ordinis apud illos succedunt; すなわち、それぞれの天使のもとに、またそれぞれの人間のもとにも最内部または最高の段階がある、または最内部とある種の最高のもの、その中に主の神性が最初にまたは最も近く流入する、そこから、そのもとに継続する順序の段階にしたがった他の内的なものを配列する。
hoc intimum seu supremum vocari potest introitus Domini ad angelum et ad hominem, ac ipsissimum Ipsius domicilium apud illos. この最内部または最高のものは、天使へまた人間への主の入口と呼ばれることができる、そして彼らのもとの、その方のまさに住居そのものと。
Per hoc intimum aut supremum homo est homo, et distinguitur a brutis animalibus, nam haec illud non habent; この最内部または最高のものによって人間は人間である、そして獣(のような動物)から区別される、なぜなら、それら〔の動物〕は持たないから。
inde est, quod homo, secus ac animalia, possit quoad omnia interiora, quae sunt mentis et animi ejus, elevari a Domino ad Se, possit credere in Ipsum, affici amore in Ipsum, et sic videre Ipsum, et quod possit recipere intelligentiam et sapientiam, et loqui ex ratione; ここからである、人間は、動物と異なって、内的なものすべてに関して、それは心とそのアニムスに属するものであるが、主により、〔主〕ご自身へと上げられることができる、その方を信じることができる、その方に愛を感じること、こうしてその方を見ること、また知性と知恵を受け入れること、また理性から話すことができる。
inde quoque est quod vivat in aeternum. ここから(もまた)である、永遠に生きること。
Quid autem disponitur et providetur a Domino in eo intimo, non influit manifeste in perceptionem alicujus angeli, quia est supra ejus cogitationem, et excedit ejus sapientiam. しかし、何が主によりその最内部に配列され、備えられるかは、何らかの天使の知覚の中に明らかには流入しない、なぜなら、その〔天使の〕思考を超えているから、その知恵を上回っている〔から〕。
(3) 訳文
最後に、三つの天界の天使たちについて、ある奥義を記録することが許された、すなわち、それぞれの天使、またそれぞれの人間のもとに、最内部のまたは最高の段階、または最内部のものとある種の最高のものがあり、その中に主の神性が最初にまたは最も近く流入して、そこから、そのもとに継続する順序の段階にしたがって他の内的なものを配列することである。この最内部のものまたは最高のものは、天使や人間への、主の入口、そして彼らのもとのまさに主の住居そのもの、と呼ばれることができる。
この最内部のものまたは最高のものによって、人間は人間であり、獣から区別される、なぜなら、獣にはないから。ここから、人間は、動物と異なって、心とそのアニムスに属する内的なものすべてに関して、主により、主ご自身へと上げられること、その方を信じること、その方に愛を感じること、こうしてその方を見ること、また知性と知恵を受け入れること、また理性から話すことができる。永遠に生きることもまたここからである。しかし、主により何がその最内部に配列され、備えられるかは、天使の思考を超え、その知恵を上回っているので、天使の知覚の中へ、明らかに流入することはない。
(1) 原文
40. Haec nunc sunt communia de tribus caelis; in sequentibus autem de unoquovis caelo in specie dicendum est.
(2) 直訳
Haec nunc sunt communia de tribus caelis; 今や、これらが三つの天界について全般的なものである。
in sequentibus autem de unoquovis caelo in specie dicendum est. しかしながら続きのものの中で、それぞれの天界について特に、述べられる。
(3) 訳文
さて、以上が三つの天界について全般的なものであるが、特にそれぞれの天界については、あとで述べよう。