(1) 原文
26. Dictum est, quod illis sapientia et gloria sit prae reliquis, quia receperunt et recipiunt Divina vera statim in vita; ut primum enim audiunt illa, etiam volunt et faciunt illa, nec reponunt in memoria, et dein cogitant num ita sit. Qui tales sunt, sciunt illico per influxum a Domino, num verum sit verum quod audiunt, influit enim Dominus immediate in velle hominis, et mediate per velle in ejus cogitare; seu quod idem, influit Dominus immediate in bonum, ac mediate per bonum in verum;{1} nam id bonum dicitur quod est voluntatis et inde operis, at verum quod est memoriae et inde cogitationis: etiam omne verum vertitur in bonum ac implantatur amori, ut primum intrat voluntatem; quamdiu autem verum est in memoria et inde cogitatione, non fit bonum, nec vivit, nec appropriatur homini, quoniam homo est homo ex voluntate et inde intellectu. et non ex intellectu separato a voluntate.{2}
(2) 直訳
Dictum est, quod illis sapientia et gloria sit prae reliquis, quia receperunt et recipiunt Divina vera statim in vita; 言われた、彼らに他の者よりも知恵と栄光があること、なぜなら、神的な真理を直ちに生活(いのち)の中に受け入れた、そして受け入れているから。
ut primum enim audiunt illa, etiam volunt et faciunt illa, nec reponunt in memoria, et dein cogitant num ita sit. なぜなら、それらを聞くとすぐに、それらを意志も、行いもするから、記憶の中に蓄えて、その後、そうであるかどうかと考えない。
☆ut primumは「~やいなや、~とすぐに」という意味です。
Qui tales sunt, sciunt illico per influxum a Domino, num verum sit verum quod audiunt, influit enim Dominus immediate in velle hominis, et mediate per velle in ejus cogitare; そのような者である、主からの流入によって直ちに知る、真理であるかどうか、聞いたことが真理であると、なぜなら、主は人間の意志することの中に直接に流入される☆から、また意志することを通して彼の考えることの中へ間接に〔流入される〕。
☆この個所の長島訳は「直接の流入をおあたえになります」です。私にはこの文の意味が理解できません。「直接に流入される」なら、よくわかるし、これが原意です。
seu quod idem, influit Dominus immediate in bonum, ac mediate per bonum in verum;{1} または同じこと〔であるが〕、主は善の中に直接に流入される、しかし、真理の中に善を通して間接的に〔流入される〕{1}。
nam id bonum dicitur quod est voluntatis et inde operis, at verum quod est memoriae et inde cogitationis: なぜなら、それ☆は善と言われる、それは意志に属し、ここから働きに属するもの、しかし、真理〔と言われる〕、記憶に属し、ここから思考に属するもの。
☆idはもちろん後ろのquodを指します。
etiam omne verum vertitur in bonum ac implantatur amori, ut primum intrat voluntatem; さらにまたすべての真理は善へ変えられる、そして愛に植えつけられる、意志に入るとすぐに☆。
quamdiu autem verum est in memoria et inde cogitatione, non fit bonum, nec vivit, nec appropriatur homini, quoniam homo est homo ex voluntate et inde intellectu. しかし、真理が記憶とここからの思考の中にあるかぎり、善とならない、生かされもしない、人間に所有もされない、人間は意志〔から〕、そこからの理解力から人間であるので☆。
☆この箇所の長島訳「理性に先がけて意志を動かすという点で」は、私はここまで踏み込んだ意訳は、意味もズレてくると感じますし、してはいけないと思います。
et non ex intellectu separato a voluntate.{2} そして、意志から分離した理解力から〔は人間〕でない{2}。
(3) 訳文
神的な真理を直ちに生活の中に受け入れた、また受け入れている者たちは他の者よりも知恵と栄光がある、と言った。なぜなら、それらを聞くとすぐに、それらを意志し、行い、記憶の中に蓄えてから、その後、そうであるかどうかと考えないからである。そのような者は、聞いたことが真理であるかどうかを、主からの流入によって直ちに知る。なぜなら、主は人間の意志することの中に直接に流入され、また意志することを通して彼の考えることの中へ間接に流入されるから。また同じことであるが、主は善の中に直接に流入され、善を通して真理の中に間接的に流入されるから{1}。また、意志に属し、ここから働きに属するものは善と言われるが、記憶に属し、ここから思考に属するものは真理と言われるから。さらにまた、すべての真理は、意志に入るとすぐに善へ変えられ、愛に植えつけられるから。しかし、真理が、記憶とそこからの思考の中にあるかぎり、善とはならず、生かされもせず、人間に所有もされない。人間は意志とそこからの理解力から人間であり、意志から分離した理解力からは人間ではないからである{2}。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod influxus Domini sit in bonum et per bonum in verum et non vicissim; ita in voluntatem et per eam in intellectum, et non vicissim (n. 5482, 5649, 6027, 8685, 8701, 10153).
@2 Quod voluntas hominis sit ipsum esse vitae illius, et quod sit receptaculum boni amoris, et quod intellectus sit existere vitae inde, et quod sit receptaculum veri et boni fidei (n. 3619, 5002, 9282).
Ita quod vita voluntatis sit vita principalis hominis, et quod vita intellectus procedat inde (n. 585, 590, 3619, 7342, 8885, 9285, [? 9282], 10076, 10109, 10110).
Quod illa fiant vitae, et approprientur homini, quae recipiuntur voluntate (n. 3161, 9386, 9393).
Quod homo sit homo ex voluntate et inde intellectu (n. 8911, 9069, 9071, 10076, 10106, 10110).
Unusquisque etiam ab aliis amatur et aestimatur qui vult bene et intelligit bene, ac rejicitur et vilipenditur qui intelligit bene et non vult bene (n. 8911, 10076).
Quod homo etiam post mortem maneat sicut ejus voluntas et inde ejus intellectus, et quod quae intellectus sunt et non simul voluntatis tunc evanescant, quia non sunt in homine (n. 9069, 9071, 9282, 9386, 10153).
(2) 直訳
@1 Quod influxus Domini sit in bonum et per bonum in verum et non vicissim; 主の流入は善の中へそして善を通して真理の中へ、そして逆ではない。
ita in voluntatem et per eam in intellectum, et non vicissim. このように意志の中へ、そしてそれを通して理解力の中へ、そして逆ではない。
@2 Quod voluntas hominis sit ipsum esse vitae illius, et quod sit receptaculum boni amoris, et quod intellectus sit existere vitae inde, et quod sit receptaculum veri et boni fidei. 人間の意志は彼のいのちの存在(エッセ・本質)であり、愛の善の容器であること、また理解力はそこからのいのちの実存であること、また信仰の真理と善の容器であること。
Ita quod vita voluntatis sit vita principalis hominis, et quod vita intellectus procedat inde. このように、意志のいのちは人間の主要ないのちであること、また理解力のいのちはそこから発出すること。
Quod illa fiant vitae, et approprientur homini, quae recipiuntur voluntate. それはいのちに属するものとなる、また人間に所有される、意志で受け入れられたものは。
Quod homo sit homo ex voluntate et inde intellectu. 人間は意志〔から〕、またそこからの理解力から人間である。
Unusquisque etiam ab aliis amatur et aestimatur qui vult bene et intelligit bene, ac rejicitur et vilipenditur qui intelligit bene et non vult bene. さらにまた、それぞれの者は他の者から愛され、尊重される、よく意志し、よく理解する者は、しかし、退けられ、さげすまれる、よく理解するが、よく意志しない者は。
Quod homo etiam post mortem maneat sicut ejus voluntas et inde ejus intellectus, et quod quae intellectus sunt et non simul voluntatis tunc evanescant, quia non sunt in homine. さらにまた人間は死後、彼の意志とそこからの彼の理解力の〔あった〕ようにとどまる、そして理解力に属し、同時に意志に属さないものは、その時、消えること、なせなら人間の中に存在しないから。
(1) 原文
27. Quia tale discrimen est inter angelos regni caelestis et inter angelos regni spiritualis, ideo non simul sunt nec consortium inter se habent; datur modo communicatio per societates angelicas intermedias, quae vocantur caelestes spirituales; per has influit regnum caeleste in spirituale:{1} inde fit, quod tametsi caelum in duo regna divisum est, usque unum faciat. Dominus semper providet angelos tales intermedios, per quos communicatio et conjunctio.
(2) 直訳
Quia tale discrimen est inter angelos regni caelestis et inter angelos regni spiritualis, ideo non simul sunt nec consortium inter se habent; 天的な王国の間と霊的な王国の間はこのように相違しているので、それゆえ、いっしょにいることも、彼らの間で交わりも持たない。
datur modo communicatio per societates angelicas intermedias, quae vocantur caelestes spirituales; 単なる伝達が存在する、中間の天使の社会を通して、それは天的・霊的〔な社会〕と呼ばれる。
per has influit regnum caeleste in spirituale:{1} これらを通して天的な王国は霊的な〔王国〕へ流入する{1}。
inde fit, quod tametsi caelum in duo regna divisum est, usque unum faciat. それゆえ生ずる、たとえ天界が二つの王国に分かれていても、それでも一つとなっていること。
Dominus semper providet angelos tales intermedios, per quos communicatio et conjunctio. 主は常にこのような中間の天使たちを備えられる、彼らを通して伝達と結合〔がある〕。
(3) 訳文
天的な王国と霊的な王国の間にはこのように相違があるので、それゆえ、いっしょにいることも、彼らの間での交わりもない。天的・霊的な社会と呼ばれる中間の天使の社会を通して、単なる伝達が存在する。その社会通して天的な王国は霊的な王国へ流入する{1}。それゆえ、たとえ天界が二つの王国に分かれていても、それでも一つとなっているのである。主は常にこのような中間の天使たちを備えられ、彼らを通して伝達と結合がある。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod inter duo regna sit communicatio et conjunctio per societates angelicas, quae vocantur caelestes spirituales (n. 4047, 6435, 8787, [? 8796], 8881 [? 8802]). De influxu Domini per regnum caeleste in spirituale (n. 3969, 6366).
(2) 直訳
@1 Quod inter duo regna sit communicatio et conjunctio per societates angelicas, quae vocantur caelestes spirituales. 二つの王国の間に、天使の社会によって、伝達と結合がある、それは天的・霊的〔な社会〕と呼ばれる。
De influxu Domini per regnum caeleste in spirituale. 天的な王国を通して霊的な〔王国〕への主の流入について。
(1) 原文
28. Quia multis agitur in sequentibus de angelis unius et alterius regni, ideo specifica hic praetereuntur.
(2) 直訳
Quia multis agitur in sequentibus de angelis unius et alterius regni, ideo specifica hic praetereuntur. 一つのそれともう一つの王国の天使たちについて、続きのものの中で多くのことが扱われるので、それゆえ特定のものは、ここで通過させられる。
(3) 訳文
これら二つの王国(の天使たち)については、このあとで多くのことを扱うので、個々のものはここでは省く。