原典講読『天界と地獄』no.2

       [I.]
   QUOD DOMINUS SIT DEUS CAELI.
     主は天界の神であられる
(1) 原文
2. Primum erit scire quis Deus caeli est, quoniam reliqua inde pendent. In universo caelo non alius agnoscitur pro Deo caeli quam solus Dominus; dicunt ibi sicut Ipse docuit,
Quod unus sit cum Patre; quod Pater in Ipso, et Ipse in Patre; et quod qui videt Ipsum, videat Patrem: et quod omne sanctum ab Ipso procedat (Joh. x. 30, 38; cap. xiv. [9,] 10, 11; cap. xvi. 13-15).
Locutus sum cum angelis saepius de hac re, et constanter dixerunt, quod non possint in caelo distinguere Divinum in tria, quoniam sciunt et percipiunt quod Divinum unum sit, et quod unum sit in Domino: dixerunt etiam, quod qui ab ecclesia ex mundo veniunt, apud quos idea trium Divinorum est, non possint admitti in caelum, quoniam errat eorum cogitatio ab uno ad alterum, et non ibi licet cogitare tres et dicere unum,{1} quia quisque in caelo ex cogitatione loquitur, est enim ibi loquela cogitativa seu cogitatio loquens; quare qui in mundo distinxerunt Divinum in tria, ac separatam ideam de unoquovis acceperunt, et non illam in Domino unam fecerunt et concentraverunt, non recipi possunt; datur enim in caelo omnium cogitationum communicatio, quare si illuc veniret, qui cogitat tres et dicit unum, statim internosceretur et rejiceretur. Sed sciendum est, quod omnes illi qui non separaverunt verum a bono seu fidem ab amore, in altera vita, cum instructi, recipiant ideam caelestem de Domino, quod sit Deus universi; aliter vero qui fidem separaverunt a vita, hoc est, qui non vixerunt secundum praecepta verae fidei.
(2) 直訳
Primum erit scire quis Deus caeli est, quoniam reliqua inde pendent.  最初ものは天界の神がだれであるか知ることでなければならない、残りものはここからぶら下がるから。
☆eritはsumの未来形。すなわち「~である」ことを要求しています。
In universo caelo non alius agnoscitur pro Deo caeli quam solus Dominus; 全天界では、天界の神として他の者は認められない、主だけ以外に。
dicunt ibi sicut Ipse docuit, 〔天界の者たちは〕そこ〔=天界〕でその方が教えられたように言う、
Quod unus sit cum Patre; 御父と一つであること。
quod Pater in Ipso, et Ipse in Patre; その方の中に御父、また御父の中にその方〔がいる〕こと。
et quod qui videt Ipsum, videat Patrem: そして、その方を見る者は、御父を見ること。
☆直説法videtと接続法videatを使っています。、弟子たちの現在の経験「見ること」と「御父を見ること」を話題として取り上げている違いを文法上で区別しています。日本語では表現できませんね。
et quod omne sanctum ab Ipso procedat (Joh. x. 30, 38; cap. xiv. [9,] 10, 11; cap. xvi. 13-15). そして、すべての聖なるものはその方から発出すること(ヨハネ10:30,38、第14章9-11、第16章13-15)。
Locutus sum cum angelis saepius de hac re, et constanter dixerunt, quod non possint in caelo distinguere Divinum in tria, quoniam sciunt et percipiunt quod Divinum unum sit, et quod unum sit in Domino: 私は天使たちとしばしばこの事柄について話した、彼らは変わることなく言った、天界では神を三つに区別することはできないこと、神性が一つであることを知っていて、知覚しているので、そして主の中で一つであることを。
dixerunt etiam, quod qui ab ecclesia ex mundo veniunt, apud quos idea trium Divinorum est, non possint admitti in caelum, quoniam errat eorum cogitatio ab uno ad alterum, et non ibi licet cogitare tres et dicere unum,{1} さらにまた言った、教会に属して世から来た者は、その者に神性の三一性の観念がある、天界に入ることはできない、彼らの思考は一つのものから他のものへとさ迷うので〔(5)参照〕、
そしてそこでは三を考えて、一を言うことは許されない{1}。
☆triumの意味は「三重の実在、三重の存在、三位一体、三一性」です。
quia quisque in caelo ex cogitatione loquitur, est enim ibi loquela cogitativa seu cogitatio loquens; なぜなら、天界ではそれぞれが思考から話すから、なぜなら、そこでは思考の会話、または語る思考であるから。
quare qui in mundo distinxerunt Divinum in tria, ac separatam ideam de unoquovis acceperunt, et non illam in Domino unam fecerunt et concentraverunt, non recipi possunt; それゆえ、世で神性を三つに区別し、そして分離した観念をそれぞれ〔の神〕について取り入れ、そしてそれ〔観念〕を主の中に一つとし、集中させなかった者は、受け入れられることはできない。
datur enim in caelo omnium cogitationum communicatio, quare si illuc veniret, qui cogitat tres et dicit unum, statim internosceretur et rejiceretur. なぜなら、天界にはすべての思考の伝達が存在するから、それゆえ、もしそこへ来るなら、三を考えて、一と言う者が、直ちに区別され(=異なると知られ)、追い払われる。
Sed sciendum est, quod omnes illi qui non separaverunt verum a bono seu fidem ab amore, in altera vita, cum instructi, recipiant ideam caelestem de Domino, quod sit Deus universi; しかし、知られなくてはならない、真理を善から、または信仰を愛から分離しなかった者はすべて、来世で〔(4)参照〕、教えられるとき、主についての天界での観念を受け入れる、全世界の神〔である〕こと。
aliter vero qui fidem separaverunt a vita, hoc est, qui non vixerunt secundum praecepta verae fidei. しかし(=反対に)、信仰を生活から分離した者は、すなわち、信仰の真理の戒めにしたがって生きなかった者は、異なって〔いる〕
(3) 訳文
 天界の神がだれであるかを最初に知らなくてはならない、他のものはこのことにかかっているから。全天界では、天界の神として主おひとりしか認められていない。天界では、主が教えられたように言われている、
 主は御父と一つである、主の中に御父が、また御父の中に主がおられる。
 そして、主を見る者は、御父を見る。
 そして、すべての聖なるものは主から発出する(ヨハネ10:30,38、第14章9-11、第16章13-15)。
 私は天使たちとしばしばこの事柄について話したが、彼らは変わることなく、天界では神を三つに区別することはできないこと、神性が一つであることを知り、知覚しているので、主の中で一つであることを言った。さらにまた、教会に属して、神性の三一性の観念をもって世から来た者は、その思考は一つのものから他のものへとさ迷うので〔(5)参照〕、天界に入ることはできない、また、天界では三を考えて、一を言うことは許されない{1}とも言った。なぜなら、天界ではそれぞれが思考から話すからであり、そこでの会話は思考に属し、思考のままに語るからである。それゆえ、世で神性を三つに区別し、それぞれの神に分離した観念を取り入れ、その観念を主の中で一つとし、集中させなかった者は、受け入れられることはできない。なぜなら、天界ではすべての思考が伝達し、それゆえ、もし三を考えて、一と言う者がそこへ来るなら、直ちに識別され、追い払われる。
 しかし、知っておかなくてはならないことであるが、真理を善から、または信仰を愛から分離しなかった者はすべて、来世で、主が全世界の神であることを教えられるとき、天界での、主についての観念を受け入れること、これと反対に信仰を生活から分離した者は、すなわち、信仰の真理の戒めにしたがって生きなかった者は、これと異なることである。
     (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod Christiani in altera vita explorati, qualem ideam de Deo uno haberent, et quod compertum sit quod haberent ideam trium deorum (n. 2329, 5256, 10736, 10738, 10821).
Quod Divinum Trinum in Domino agnoscatur in caelo (n. 14, 15, 1729, 2005, 5256, 9303).
(2) 直訳
@1 Quod Christiani in altera vita explorati, qualem ideam de Deo uno haberent, et quod compertum sit quod haberent ideam trium deorum. キリスト教徒は、来世で調べられる、一つの神についてどんな観念を持っているか、そして三つの神の観念を持っていることがわかったこと。
Quod Divinum Trinum in Domino agnoscatur in caelo. 天界では、主の中に神的三一性が認められている。
   * * * * *
(4) alter vitaの訳語「来世」について
 直訳すれば「別の生活」または「もうひとつのいのち」といった訳になります。意味するものは「死後の世界」です。柳瀬訳これを「他生」としていますが、これは仏教用語であり、スヴェーデンボリが否定する「前世」の概念を含むのでふさわしくありません(長島訳は「来世」)。内容から「来世、あの世」と訳すのがよいと思います。
(5)「ひとつのものから他のものへ」
 文脈から、ここは「神を一つとする」ことから「他のもの」すなわち、「三神」や「多神」とすることへ迷い出ることを意味しています。長島訳の「このような人たちの思いは、あちらこちらへとさ迷います」では、そうしたことが全然わかりません。ab uno ad alterumはどのように解釈しても決して「あちらこちらへ」とはなりません。