原典講読『信仰』46

(1) 原文
46. Sed causa quod haec non visa sint, est quia induxerunt fidem caecam, et per illam occluserunt oculos, et obturaverunt aures. Occlude oculos et obtura aures, hoc est, fac ut non cogitent ex aliquo intellectu, et dic illis, quibus aliqua idea de vita aeterna impressa est, quicquid velis, et credent: immo, si dixeris quod Deus possit irasci et vindictam spirare; quod Deus possit alicui damnationem aeternam inferre; quod Deus velit ad misericordiam moveri per sanguinem Filii; ac id pro merito imputare et adscribere homini ut ejus; ac salvare per solum cogitare. Ut et, quod unus Deus cum altero Deo unius essentiae potuerit talia stipulari, et illi injungere; praeter similia alia. Sed aperi oculos et reclude aures, hoc est, cogita de illis ex intellectu, ac videbis discordantiam illorum cum ipsa veritate.
(2) 直訳
Sed causa quod haec non visa sint, est quia induxerunt fidem caecam, et per illam occluserunt oculos, et obturaverunt aures. しかし、これらが見られなかったことの理由は、なぜなら、盲目の信仰を導き入れ、それらによって目を閉ざし、耳をふさいでしまったから。
Occlude oculos et obtura aures, hoc est, fac ut non cogitent ex aliquo intellectu, et dic illis, quibus aliqua idea de vita aeterna impressa est, quicquid velis, et credent: 目を閉ざし、耳をふさいで、すなわち、何らかの理解力から考えないようにせよ、そして彼らに言え、永遠のいのちについて何らかの考えを刻みつけられた者に、何でもあなたが欲することを、彼らは信じる。
immo, si dixeris quod Deus possit irasci et vindictam spirare; じつに、もしあなたが言うなら、神は怒ること、復讐を切望する(=息づく)ことができることを。
quod Deus possit alicui damnationem aeternam inferre; 神はだれかに永遠の断罪をもたらす(=負わせる)ことができることを。
quod Deus velit ad misericordiam moveri per sanguinem Filii; 神は御子の血によって哀れみへと動かされることを欲していることを。
ac id pro merito imputare et adscribere homini ut ejus; そしてこれを功績として、人間に転嫁し、属するものとすること、彼のものとして。
ac salvare per solum cogitare. そしてただ〔そのように〕考えることだけで救われること。
Ut et, quod unus Deus cum altero Deo unius essentiae potuerit talia stipulari, et illi injungere;  たとえばまた、ひとりの神が本質のひとつ〔である〕他の神とこのような約束をすること、そして彼に負わせることができたこと。
praeter similia alia. 他にも同じような他のもの。
Sed aperi oculos et reclude aures, hoc est, cogita de illis ex intellectu, ac videbis discordantiam illorum cum ipsa veritate. しかし、目を開け、耳を開けて、すなわち、それらについて理解力から考えよ、そしてあなたは、「真理」そのものとのそれらの不一致を見るであろう。
(3) 訳文
 しかし、これらのことがわからなかった理由は、盲目の信仰を導き入れ、それらによって目を閉ざし、耳をふさいでしまったからである。目を閉ざし、耳をふさいで、すなわち、何らの理解力から考えないようにさせて、何でもあなたが欲することを、永遠のいのちについて何らかの考えを刻みつけられた者に言ってみよ、彼らは信じるであろう。じつに、神は怒り、復讐を切望することができ、神はだれかに永遠の断罪を負わせることができ、神は御子の血によって哀れみへと動かされることを欲していること、そしてこれを功績として、人間に転嫁し、彼に属するものとすること、そしてただそのように考えることだけで救われること、さらにまた、ある神が本質ではひとつである他の神とこのような約束をすること、そしてその神にそれを負わせることができたこと、その他にも同じようなことを、あなたが言うにしても、彼らは信じるであろう。しかし、目を開け、耳を開けて、すなわち、それらについて理解力から考えよ、するとあなたは、それらが「真理」そのものと一致しないことを知るであろう。

原典講読『信仰』47,48

(1) 原文
47. Occlude oculos et obtura aures, et fac ut non cogitent ex aliquo intellectu; annon poteris inducere fidem, quod Deus dederit omnem suam potestatem homini, ut sit pro Deo in terris? Annon poteris inducere fidem, quod homines mortui invocandi sint? quod nudandum sit caput et flectenda sint genua pro simulacris eorum? quodque cadavera eorum, ossa eorum, et sepulcra illorum, sancta sint et veneranda? Sed si aperis oculos et recludis aures, hoc est, de illis ex aliquo intellectu cogitas, annon videbis enormia, quae ratio humana abominabitur?
(2) 直訳
Occlude oculos et obtura aures, et fac ut non cogitent ex aliquo intellectu; 目を閉ざし、耳をふさいで、何らかの理解力から考えないようにせよ。
annon poteris inducere fidem, quod Deus dederit omnem suam potestatem homini, ut sit pro Deo in terris? あなたは信仰を引き起すことができるのではないか? 神はご自分の力のすべてを人間に明け渡されたこと、神として地で存在するように。
☆annonは肯定的な答えを期待する直接疑問。
Annon poteris inducere fidem, quod homines mortui invocandi sint? quod nudandum sit caput et flectenda sint genua pro simulacris eorum? あなたは信仰を引き起すことができるのではないか? 死んだ人間を〔対して加護を〕祈らなくてはならないこと、頭を裸にし、ひざを曲げること〔ができるのではないか〕彼らの像のために。
quodque cadavera eorum, ossa eorum, et sepulcra illorum, sancta sint et veneranda? 彼らの死骸もまた、彼らの骨、また彼らの墓、聖なるものであり、崇められるべきものである(?)。
Sed si aperis oculos et recludis aures, hoc est, de illis ex aliquo intellectu cogitas, annon videbis enormia, quae ratio humana abominabitur? しかしもし目を開け、耳を開けて、すなわち、それらについて何らかの理解力からあなたが考えるなら、あなたは憎むべきものを見るのではないか? それを人間の理性は忌み嫌わなくてはならない。
☆abominabiturは形式受動態動詞abominor(忌み嫌う)の未来形。
(3) 訳文
 目を閉ざし、耳をふさいで、何らかの理解力から考えないようにさせよ。あなたは、神がご自分の力のすべてを人間に、神として地で存在するようにと明け渡された、という信仰を〔その考えさせないようにした者に〕引き起すことができるのではないか? あなたは、死んだ人間に加護を祈らなくてはならない、被り物を取り、ひざまづいて、彼らの像、また彼らの死骸、彼らの骨、彼らの墓も聖なるものであり、崇められるべきものである、という信仰を引き起すことができるのではないか? しかしもし、目を開け、耳を開けて、すなわち、それらについて何らかの理解力から、あなたが考えるなら、あなたは人間の理性が忌み嫌わなくてはならない憎むべきものを見るのではないか?
(1) 原文
48. Cum talia et similia alia recipiuntur ab homine, cui ex religione occlusus est intellectus, annon tunc templum, in quo cultum agit, comparari potest speluncae seu cavernae sub terris, ubi quae videt, nescit quid sunt? ac religio ejus comparari potest habitationi in domo, in qua non sunt fenestrae? et vox cultus ejus sono, et non loquelae? Cum tali homine non potest angelus caeli loqui, quia unus non intelligit loquelam alterius.
(2) 直訳
Cum talia et similia alia recipiuntur ab homine, cui ex religione occlusus est intellectus, annon tunc templum, in quo cultum agit, comparari potest speluncae seu cavernae sub terris, ubi quae videt, nescit quid sunt? このようなまた同じような他のものが人間により受け入れられるとき、その者に宗教から理解力は閉ざされている、その時、神殿は、その中で礼拝が行なわれる、地の下の洞窟またはほら穴にたとえることができないか? そこでは見るものを、何であるか知らない。
ac religio ejus comparari potest habitationi in domo, in qua non sunt fenestrae? et vox cultus ejus sono, et non loquelae? そしてその宗教は家の中に住むことにたとえることができる、そこには窓がない(?)
 またその礼拝での声は音に〔たとえることができる〕、言葉ではなく。
Cum tali homine non potest angelus caeli loqui, quia unus non intelligit loquelam alterius. このような人間と天界の天使は話すことができない、一方は他方の話を理解しないからである。
(3) 訳文
 このようもの、また同じような他のものが、宗教によって理解力が閉ざされている人間により受け入れられるとき、その時、礼拝が行なわれる神殿は、見るものが何であるかわからない、地下の洞窟またはほら穴にたとえることができないか? そして、その宗教は窓がない家の中に住むことに、またその礼拝での声は、言葉ではなく音にたとえることができないか? 天界の天使は、このような人間と話すことができない、一方は他方の話を理解しないからである。

原典講読『信仰』49,50

     (VII.)
   QUOD ILLI QUI IN FIDE SEPARATA A CHARITATE SUNT,
   IN VERBO REPRAESENTATI SINT PER PHILISTHAEOS.
   仁愛から分離した信仰の中にいる者は、
   みことばの中で、ペリシテ人によって表象される。
(1) 原文
49. In Verbo per omnia nomina gentium et populorum, tum personarum et locorum, significantur res ecclesiae; ipsa ecclesia per Israelem et Jehudam, quia apud illos fuit instituta; et varia religiosa per gentes et populos circum illos; religiosa concordantia per gentes bonas, et religiosa discordantia per gentes malas. Sunt duo religiosa mala, in quae omnis ecclesia successu temporis degeneratur, unum quod adulterat bona ejus, et alterum quod falsificat vera ejus. Illud religiosum, quod adulterat bona ecclesiae, trahit suum ortum ex amore imperandi; et alterum religiosum quod falsificat vera ecclesiae, trahit suum ortum ex fastu propriae intelligentiae. Religiosum quod trahit ortum ex amore imperandi in Verbo intelligitur per Babyloniam; et religiosum, quod trahit ortum ex fastu propriae intelligentiae, in Verbo intelligitur per Philisthaeam. Notum est quinam ex Babylonia hodie sunt; sed non notum quinam ex Philisthaea. Ex Philisthaea sunt qui in fide et non in charitate.
(2) 直訳
In Verbo per omnia nomina gentium et populorum, tum personarum et locorum, significantur res ecclesiae; みことばの中で、国民や民族、さらに人物や場所のすべての名前によって、教会の事柄が意味される。
ipsa ecclesia per Israelem et Jehudam, quia apud illos fuit instituta; 教会そのものはイスラエルとユダによって〔意味される〕、なぜなら、彼らのものとに設立されたから。
et varia religiosa per gentes et populos circum illos; 彼らのまわりの国民や民族によっていろいろな宗教的信念が〔意味される〕。
☆religiosus(宗教的な信念をもつ、宗教的な)は、実詞として「宗教的信念の体系」を意味する。
religiosa concordantia per gentes bonas, et religiosa discordantia per gentes malas. 善良な国民によって宗教的信念と一致するものが、邪悪な国民によって宗教的信念と一致しないものが〔意味される〕。
Sunt duo religiosa mala, in quae omnis ecclesia successu temporis degeneratur, unum quod adulterat bona ejus, et alterum quod falsificat vera ejus. 二つの宗教的信念がある、その中へすべての教会は時の経過とともに堕落する、一つはその善を不純化するもの、もう一つはその真理を虚偽化するもの。
☆adultero(不純にする、汚す、粗悪にする)を柳瀬訳は「不善化する」としているが「善の不善化」とはやや異様であり、「不純な善としてしまう」意味で「不純化」がよい。
Illud religiosum, quod adulterat bona ecclesiae, trahit suum ortum ex amore imperandi; その宗教的信念は、教会の善を不純化するものは、その起源を支配する(ことへの)愛から得ている(=由来する)。
et alterum religiosum quod falsificat vera ecclesiae, trahit suum ortum ex fastu propriae intelligentiae. 教会の真理を虚偽化するもう一つの宗教的信念は、その起源を自己の知性の高慢から得ている。
Religiosum quod trahit ortum ex amore imperandi in Verbo intelligitur per Babyloniam; 支配する(ことへの)愛から起源を得ている宗教的信念は、みことばの中で、バビロンによって意味される。
et religiosum, quod trahit ortum ex fastu propriae intelligentiae, in Verbo intelligitur per Philisthaeam.  自己の知性の高慢から起源を得ている宗教的信念は、みことばの中で、ペリシテによって意味される。
Notum est quinam ex Babylonia hodie sunt; 知られている、今日、だれがバビロンからであるか。
☆ここのexは所属を示す。それで「~の中の」とも訳せる。
sed non notum quinam ex Philisthaea. しかし、だれがペリシテからか知られていない。
Ex Philisthaea sunt qui in fide et non in charitate. 信仰の中にいて仁愛の中にいない者がペリシテから〔の者〕である。
(3) 訳文
 みことばの中では、国民や民族、さらに人物や場所のすべての名前によって、教会の事柄が意味され、教会そのものは、イスラエルとユダによって意味される、なぜなら、彼らのものとに設立されたから。
また彼らのまわりの国民や民族によっていろいろな宗教的信念が意味され、善良な国民によって宗教的信念と一致するもの、邪悪な国民によって宗教的信念と一致しないものが意味される。
 すべての教会が時の経過とともに堕落していく二つの宗教的信念があり、その一つは教会の善を不純化するもの、もう一つは教会の真理を虚偽化するものである。教会の善を不純化する宗教的信念は、その起源を支配することへの愛から得ている。教会の真理を虚偽化するもう一つの宗教的信念は、その起源を自己の知性からの高慢から得ている。支配することへの愛から起源を得ている宗教的信念は、みことばの中で、バビロンによって意味される。自己の知性からの高慢から起源を得ている宗教的信念は、みことばの中で、ペリシテによって意味される。今日、だれがバビロンに属する者であるか知られている。しかし、だれがペリシテに属する者であるか知られていない。信仰の中にいて仁愛の中にいない者がペリシテに属する者である。
(1) 原文
50. Quod illi ex Philisthaea sint qui in fide et non in charitate, constare potest ex variis quae de illis in Verbo dicuntur, in spirituali sensu intellectis; tam ex altercationibus illorum cum Abrahami et Isaci servis (de quibus Genes. xxi. et xxvi.), quam ex bellis illorum cum filiis Israelis (de quibus in Libro Judicium ac in Libris Samuelis et Regum); omnia enim bella in Verbo descripta in sensu spirituali involvunt et significant bella spiritualia; et quia hoc religiosum, quod est fidei separatae a charitate, continue vult invadere ecclesiam, ideo Philisthaei manserunt in terra Canaane, et filios Israelis crebro infestarunt.
(2) 直訳
Quod illi ex Philisthaea sint qui in fide et non in charitate, constare potest ex variis quae de illis in Verbo dicuntur, in spirituali sensu intellectis; ペリシテからである者は、信仰の中にいて、仁愛の中にいない者であることは、みことば中で彼らについて述べられているいろいろなことから、霊的な意味で理解するとき、明らかにすることができる。
tam ex altercationibus illorum cum Abrahami et Isaci servis (de quibus Genes. xxi. et xxvi.), quam ex bellis illorum cum filiis Israelis (de quibus in Libro Judicium ac in Libris Samuelis et Regum); アブラハムやイサクのしもべと彼らのけんかから(そのことについては「創世記」第21章、第26章)、と同じくイスラエルの子らと彼らの戦争から(そのことについては「士師記」の中に、それと「サムエル記」と「列王記」の中に)〔明らかにすることができる〕
☆tam・・・quam~は「・・・と同様に~、・・・と同じく~」。
omnia enim bella in Verbo descripta in sensu spirituali involvunt et significant bella spiritualia; なぜなら、みことばの中に述べられたすべての戦争は、霊的な意味で、霊的な戦争を含み、意味するから。
et quia hoc religiosum, quod est fidei separatae a charitate, continue vult invadere ecclesiam, ideo Philisthaei manserunt in terra Canaane, et filios Israelis crebro infestarunt. そしてこの宗教的信念は、それは仁愛から分離した信仰のものである、絶えず教会を乗っ取ろうと欲したので、それゆえ、ペリシテ人はカナンの地に留まった、そしてイスラエルの子らをたびたび攻撃した。
☆No.8でinvadoを「押し入る」と訳しましたが「乗っ取る」と訳語を変えます(他の意味もあります)。
(3) 訳文
 ペリシテに属する者は、信仰の中にいて、仁愛の中にいない者であることは、みことば中で彼らについて述べられているいろいろなことから、アブラハムやイサクのしもべと彼らの争いから(そのことについては「創世記」第21章、第26章)、と同じくイスラエルの子らと彼らの戦争から(そのことについては「士師記」、それと「サムエル記」と「列王記」の中にある)、それらを霊的な意味で理解するとき、明らかにすることができる。なぜなら、みことばの中に述べられたすべての戦争は、霊的な意味で、霊的な戦争を含み、意味するから。そして仁愛から分離した信仰であるこの宗教的信念は、絶えず教会を乗っ取ろうと欲したので、それゆえ、ペリシテ人はカナンの地に留まり、イスラエルの子らをたびたび攻撃したのである。

原典講読『信仰』51,52

(1) 原文
51. Quoniam Philisthaei repraesentabant illos qui in fide separata charitate sunt, ideo vocati sunt “praeputiati;” et per “praeputiatos” intelliguntur qui absque amore spirituali sunt, et inde in solo amore naturali; amor spiritualis est charitas. Causa quod hi “praeputiati” dicti sint, est quia per “circumcisos” intelliguntur qui in amore spirituali sunt.
(Quod Philisthaei “praeputiati” dicti sint, videatur 1 Sam. xvii. {1}26, 36; 2 Sam. {2}i. 20; et alibi.)
@1 26 pro “27”$ @2 i. pro “ii.”$
(2) 直訳
Quoniam Philisthaei repraesentabant illos qui in fide separata charitate sunt, ideo vocati sunt “praeputiati;” ペリシテ人は仁愛から分離した信仰の中にいる者を表象したので、それゆえ「無割礼の者」と呼ばれた。
et per “praeputiatos” intelliguntur qui absque amore spirituali sunt, et inde in solo amore naturali; 「無割礼の者」によって、霊的な愛のない者、そこから自然的な愛だけの中にいる者が意味される。
amor spiritualis est charitas. 霊的な愛は仁愛である。
Causa quod hi “praeputiati” dicti sint, est quia per “circumcisos” intelliguntur qui in amore spirituali sunt. これらの者が「無割礼の者」と言われることの理由は、「割礼を受けた者」によって、霊的な愛の中にいる者が意味されるからである。
(Quod Philisthaei “praeputiati” dicti sint, videatur 1 Sam. xvii. {1}26, 36; 2 Sam. {2}i. 20; et alibi.) (ペリシテ人が「無割礼の者」と言われることは、「サムエル記Ⅰ」7:26,36;「サムエル記Ⅱ」1:20;その他に見られる)
@1 26 pro “27”$ @2 i. pro “ii.”$  注(1) 「27」に代えて26とした。注(2) 「ii」に代えてiとした。
(3) 訳文
 ペリシテ人は仁愛から分離した信仰の中にいる者を表象したので、それゆえ「無割礼の者」と呼ばれた。「無割礼の者」によって、霊的な愛のない、それで自然的な愛だけの中にいる者が意味される。霊的な愛とは仁愛である。これらの者が「無割礼の者」と言われることの理由は、「割礼を受けた者」によって霊的な愛の中にいる者が意味されるからである。(ペリシテ人が「無割礼の者」と言われることは、「サムエル記Ⅰ」7:26,36;「サムエル記Ⅱ」1:20;その他に見られる)
(1) 原文
52. Quod illi qui in fide separata a charitate sunt, per Philisthaeos repraesentati sint, constare potest non modo ex bellis eorum cum filiis Israelis, sed etiam ex pluribus aliis, quae de illis in Verbo memorantur; ut ex illis quae de Dagone idolo eorum, de haemorrhoidibus et muribus, quibus propter arcam in fano idoli eorum positam percussi et infestati sunt, et ex reliquis quae tunc evenerunt (de quibus, 1 Sam. cap. v. et vi.); similiter quae de Goliatho, qui Philisthaeus erat, a Davide interfecto (de quo 1 Sam. cap. xvii.). Dagon enim idolum eorum, erat superius sicut homo, inferius sicut piscis; per quod repraesentabatur religio eorum, quod ex fide esset sicut spiritualis, ex nulla charitate autem esset mere naturalis: per “haemorrhoides,” quibus percussi erant, significabantur spurci eorum amores; per “mures,” quibus infestati erant, significabatur devastatio ecclesiae per falsificationes veri; et per Goliathum a Davide percussum repraesentabatur fastus propriae intelligentiae illorum.
(2) 直訳
Quod illi qui in fide separata a charitate sunt, per Philisthaeos repraesentati sint, constare potest non modo ex bellis eorum cum filiis Israelis, sed etiam ex pluribus aliis, quae de illis in Verbo memorantur;  仁愛から分離した信仰の中にいる者が、ペリシテ人によって表象されたことは、イスラエルの子らとの彼らの戦争からだけでなく、他の多くことからも明らかにすることができる、それは彼らについて、みことばの中に記録されている。
ut ex illis quae de Dagone idolo eorum, de haemorrhoidibus et muribus, quibus propter arcam in fano idoli eorum positam percussi et infestati sunt, et ex reliquis quae tunc evenerunt (de quibus, 1 Sam. cap. v. et vi.); たとえば、彼らの像ダゴンついて、痔とネズミについて、彼らの像の神殿の中に箱を置いたために、それらにより彼らは打たれ、悩まされた、またその時に起こった残りのことから(それらについて、「サムエル記Ⅰ」第5,第6章)。
similiter quae de Goliatho, qui Philisthaeus erat, a Davide interfecto (de quo 1 Sam. cap. xvii.). 同じく、それらのゴリアテについて、その者はペリシテ人であった、ダビデにより殺された(そのことについて「サムエル記Ⅰ」第17章)。
Dagon enim idolum eorum, erat superius sicut homo, inferius sicut piscis; なぜなら、彼らの像ダゴンは、上の方は人間のよう、下の方は魚のようであった。
per quod repraesentabatur religio eorum, quod ex fide esset sicut spiritualis, ex nulla charitate autem esset mere naturalis: そのことによって、彼らの宗教が表象された、信仰から霊的なものであった、しかし仁愛がないことから単なる霊的なものであったこと。
per “haemorrhoides,” quibus percussi erant, significabantur spurci eorum amores; 「痔」によって、それに彼らは打たれたが、彼らの愛の不潔さが意味された。
per “mures,” quibus infestati erant, significabatur devastatio ecclesiae per falsificationes veri; 「ネズミ」によって、それに彼らは悩まされたが、真理の虚偽化による教会の荒廃が意味された。
et per Goliathum a Davide percussum repraesentabatur fastus propriae intelligentiae illorum. そして、ダビデにより打たれたゴリアテによって、彼らの自己の知性の高慢が表象された。
(3) 訳文
  仁愛から分離した信仰の中にいる者がペリシテ人によって表象されたことは、イスラエルの子らとの彼らの戦争からだけでなく、彼らについて、みことばの中に記録されている他の多くことからも明らかにすることができる。たとえば、彼らの像ダゴンついて、痔とネズミについて、彼らは自分たちの像のある神殿の中に〔契約の〕箱を置いたために、痔に打たれ、ネズミに悩まされたのである、またその時に起こった残りのことから(それらについて、「サムエル記Ⅰ」第5,第6章)。同じく、ダビデにより殺されたペリシテ人であったゴリアテについてからも(そのことについて「サムエル記Ⅰ」第17章)。なぜなら、彼らの像ダゴンは、上の方は人間、下の方は魚のようであって、そのことによって、彼らの宗教が表象されたから。その宗教は信仰から霊的なものであったが、しかし仁愛がないことから単なる霊的なものであった。彼らの打たれた「痔」によって、彼らの愛の不潔さが意味された。彼らの悩まされた「ネズミ」によって、真理の虚偽化による教会の荒廃が意味された。そして、ダビデにより打たれたゴリアテによって、彼らの自己の知性の高慢さが表象された。