(IV.)
FIDES CHRISTIANA IN UNIVERSALI IDEA.
キリスト教信仰の概念
(1) 原文
34. Fides Christiana in universali idea, haec est:- “Quod Dominus ab aeterno, qui est Jehovah, in mundum venerit, ut subjugaret Inferna, et glorificaret Humanum suum; et quod absque eo nemo mortalium salvari potuerit; et quod salventur qui credunt in Ipsum.”
(2) 直訳
Fides Christiana in universali idea, haec est:- 一般的な考えでのキリスト教信仰は、これらである――
“Quod Dominus ab aeterno, qui est Jehovah, in mundum venerit, ut subjugaret Inferna, et glorificaret Humanum suum; 「永遠から〔存在される〕主は、エホバであられ、世に来られたこと、地獄を征服し、ご自分の人間性を栄化されるために。
et quod absque eo nemo mortalium salvari potuerit; そして、このことなしで、死すべきもの〔である人間〕はだれも救われることができなかったこと。
et quod salventur qui credunt in Ipsum.” そしてその方を信じる者は救われること」
(3) 訳文
一般的な考えでのキリスト教信仰は、次のものである――
「エホバであられる、永遠から存在される主は、地獄を征服し、ご自分の人間性を栄化されるために世に来られたこと。そして、このことなくては、人間はだれも救われることができなかったこと。また、その方を信じる者は救われること」
(1) 原文
35. Dicitur in universali idea, quia hoc est universale fidei, ac universale fidei est quod in omnibus et singulis erit. Universale fidei est, quod Deus sit unus persona et essentia, in quo Trinitas, et quod Dominus sit ille Deus. Universale fidei est, quod nullus mortalium salvari potuerit nisi Dominus in mundum venerit. Universale fidei est, quod in mundum venerit, ut removeret infernum ab homine; et removit illud per pugnas contra illud, et per victorias super illud; ita subjugavit illud; et redegit illud in ordinem et sub suam obedientiam. Universale fidei etiam est, quod in mundum venerit, ut Humanum, quod in mundo suscepit, glorificaret, hoc est, uniret Divino a quo; sic infernum ab Ipso subjugatum in ordine et sub obedientia sua in aeternum tenet. Quoniam utrumque hoc non fieri potuit nisi quam per tentationes usque ad ultimum illarum, ac ultimum illarum fuit passio crucis, ideo illam subivit. Haec sunt Universalia Fidei Christianae de Domino.
(2) 直訳
Dicitur in universali idea, quia hoc est universale fidei, ac universale fidei est quod in omnibus et singulis erit. 「一般的な考えで」と言われる、なぜなら、これは信仰の一般的なものであるから、そして信仰の一般的ものはすべてと個々のものの中に存在すべきものである〔から〕。
☆eritはsumの未来形。未来形についてはno.1,15,20で述べた。長島訳「普遍的な信仰は・・・存在するようになる」は誤訳。これでは意味が成り立たない。
Universale fidei est, quod Deus sit unus persona et essentia, in quo Trinitas, et quod Dominus sit ille Deus. 信仰の一般的なものは、〔1〕神は一つの位格と本質である、その中に三一性があること、また主がその神であること。
☆「位格」については、(4) 蛇足参照。
Universale fidei est, quod nullus mortalium salvari potuerit nisi Dominus in mundum venerit. 信仰の一般的なものは、〔2〕死すべきもの〔である人間〕は救われることができなかったこと、主が世に来られなかったなら。
Universale fidei est, quod in mundum venerit, ut removeret infernum ab homine; 信仰の一般的なものは、〔3〕人間から地獄を遠ざけるために、世に来られたこと。
et removit illud per pugnas contra illud, et per victorias super illud; それに対する闘争によって、またそれへの勝利によって、それを遠ざけられたこと。
ita subjugavit illud; このようにそれを征服された。
et redegit illud in ordinem et sub suam obedientiam. そしてそれを秩序へ、ご自分の服従の下へ戻された。
Universale fidei etiam est, quod in mundum venerit, ut Humanum, quod in mundo suscepit, glorificaret, hoc est, uniret Divino a quo; 信仰の一般的なものは、〔4〕人間性を、それを世で受け取った、栄化する、すなわち、それからのものである神性と結合するために、世に来られた。
☆a quo:このような簡略した言い方が翻訳するのにむずかしい。「神性と結合する――その神性から主は人間性をまとって世に来られたのである」という内容を意味するのであろう。
sic infernum ab Ipso subjugatum in ordine et sub obedientia sua in aeternum tenet. こうしてご自分により征服された地獄を秩序に、ご自分の服従の下に永遠に保たれた。
Quoniam utrumque hoc non fieri potuit nisi quam per tentationes usque ad ultimum illarum, ac ultimum illarum fuit passio crucis, ideo illam subivit. この二つとも試練によらないかぎり行なわれることができなかった、その最後まで、そしてその最後のものは十字架の受難であった、それゆえ、それを〔主は〕受けられた。
☆ここに四つ上げられているのでuterque(二つとも)の二つが、何を意味するかちょっととまどいます。文脈から、また論旨から後半の二つ「〔3〕地獄を征服し」「〔4人間性を栄化する」と見なします。柳瀬訳「そしてこれらの大いなる業のいずれも」では前半の二つも含まれることになるが、〔1〕〔2〕については「十字架の受難」の必要性とは結びついていない(他の著作からも確認できる)ので、誤り。
Haec sunt Universalia Fidei Christianae de Domino. これらが主についてのキリスト教信仰の一般的なものである。
(3) 訳文
「一般的な考えで」と言われのは、これは信仰の一般的なものであり、信仰の一般的ものは、あらゆるものの中に存在すべきものであるからである。
信仰の一般的なものは、〔1〕神は一つの位格と本質であり、その中に三一性があること、また主がその神であること。
信仰の一般的なものは、〔2〕主が世に来られなかったなら、人間は救われることができなかったこと。
信仰の一般的なものは、〔3〕人間から地獄を遠ざけるために、世に来られ、地獄対する闘争、そしてそれに勝利することによって、それを遠ざけられたこと。このように地獄を征服され、それを秩序へ、ご自分の服従の下へ戻されたこと。
信仰の一般的なものは、〔4〕世でまとわれた人間性を栄化する、すなわち、来られるもとである神性と結合し、こうしてご自分によって征服した地獄に秩序を〔取り戻し〕、永遠にご自分の服従の下に保つために、世に来られた。この〔後半の〕二つとも試練に、その最後ものによらないかぎり行なわれることができなかった。その最後のものは十字架の受難であり、それゆえ、主はその最後の試練を受けられた。
これらが主についてのキリスト教信仰の一般的なものである。
(4) 蛇足:位格の言葉について
原語personaは「特別な人物、人間の形、人格、個性、役者、役割」などの意味があり、神の場合特別に「位格」です。英語はpersonであり、普通の意味は人物・人格です。神をさす場合、人ではないので、人物や人格と言えずに、「位格」と言っているだけです。それで「三位一体」などというとき、この「三位」は三人格、三人物のことであり、「三つに見えるが、実体は一つである」という意味です。ここの「神は一つの位格」とは砕けて言って「神は(三人でなく)一人の人物である」ことです。
(1) 原文
36. Universale Fidei christianae a parte hominis est, ut credat in Dominum; nam per credere in Ipsum fit conjunctio cum Ipso, per quam salvatio. Credere in Ipsum est fiduciam habere quod Ipse salvet: et quia fiduciam habere non potest nisi qui bene vivit, ideo etiam hoc per credere in Ipsum intelligitur.
(2) 直訳
Universale Fidei christianae a parte hominis est, ut credat in Dominum; 人間の側からのキリスト教信仰の一般的なものは、主を信じることである。
nam per credere in Ipsum fit conjunctio cum Ipso, per quam salvatio. なぜなら、その方を信じることによってその方との結合を生じ、それによって救いを〔生じる〕から。
Credere in Ipsum est fiduciam habere quod Ipse salvet: その方を信じることは、その方は救われることの信頼を持つことである。
et quia fiduciam habere non potest nisi qui bene vivit, ideo etiam hoc per credere in Ipsum intelligitur. そしてよく生きる者でないなら、信頼を持つことはできないので、それゆえ、このこと〔よく生きる〕もまたその方を信じることによって意味される。
(3) 訳文
人間の側からのキリスト教信仰の一般的なものは、主を信じることである。なぜなら、その方を信じることによってその方との結合を生じ、それによって救いを生じるから。その方を信じることは、その方は救われると信頼することである。そして、よく生きる者でないなら、信頼するはできないので、それゆえ、よく生きることもまたその方を信じることによって意味される。
(1) 原文
37. De binis his Fidei Christianae Universalibus actum est in specie; de primo, quod Dominum spectat, in Doctrina Novae Hierosolymae de Domino: et de altero, quod hominem spectat, in Doctrina Vitae pro Nova Hierosolyma; quare illa hic amplius diducere non opus est.
(2) 直訳
De binis his Fidei Christianae Universalibus actum est in specie; この二つのキリスト教信仰の一般的なものについては詳細に扱われた。
☆in specie「特に、とりわけ、詳細に」
de primo, quod Dominum spectat, in Doctrina Novae Hierosolymae de Domino: 第一のものについて、主を考察することは、『主についての新しいエルサレムの教え』に。
et de altero, quod hominem spectat, in Doctrina Vitae pro Nova Hierosolyma; 第二のものについて、人間を考察することは、『新しいエルサレムのための生活の教え』に。
quare illa hic amplius diducere non opus est. それゆえ、それらはここにさらに展開する必要はない。
(3) 訳文
キリスト教信仰の二つの一般的なものについては〔別にそれぞれ〕詳細に扱った。第一のもの、主の考察については、『主についての新しいエルサレムの教え』に。第二のもの、人間の考察については、『新しいエルサレムのための生活の教え』に。それゆえ、ここにそれらをさらに展開する必要はない。
日: 2008年5月28日
『スヴェーデンボリ叙事詩』 第36章掲載
あおい出版サイトでは『スヴェーデンボリ叙事詩』の第36章「ドイツでの反応」をアップロードしました。
この章では、ドイツでの著名人たちのスヴェーデンボリの説く神学に関する評価や、その著作がおよぼした影響について述べられています。