原典講読『信仰』25,26

   (III.)
 QUOD COGNITIONES VERI ET BONI NON SINT FIDEI, ANTEQUAM HOMO IN CHARITATE EST,
 SED QUOD SINT PROMPTUARIUM, EX QUO FIDES CHARITATIS FORMARI POTEST.
 真理と善の知識は、人間が仁愛の中にいる前に、信仰のものではないこと
 しかし貯蔵庫であり、そこから仁愛の信仰が形成されることができる
(1) 原文
25. Est homini affectio sciendi ex prima pueritia; per hanc discit plura, quae illi usui erunt, et plura quae non usui. Cum adolescit, ex applicatione ad quoddam negotium, haurit illa quae rei negotii sunt; hoc fit ei tunc usus, quo afficitur: sic incohat affectio usus, quae producit affectionem mediorum, per quae venit ad negotium suum, quod ejus usus est. Haec progressio est apud unumquemvis in mundo, quia unicuique est aliquod negotium, ad quod ab usu qui est finis per media ad ipsum usum qui est effectus, procedit. Verum quia hic usus cum mediis ejus est pro vita in mundo, est ejus affectio naturalis.
(2) 直訳
Est homini affectio sciendi ex prima pueritia; 人間に最初の少年期から知ることの情愛がある。
per hanc discit plura, quae illi usui erunt, et plura quae non usui. それによって多くのことを学ぶ、それらは彼に役立ちとなる、また役立ちとならない多くのことを。
Cum adolescit, ex applicatione ad quoddam negotium, haurit illa quae rei negotii sunt; 成長したとき、ある種の職業への適用から、それらを吸収する、それらは職業の事柄である。
hoc fit ei tunc usus, quo afficitur: これがその時、彼に役立ちとなり、それに(役立ちに)情愛を感じる。
☆afficioの意味は奪格をともない受動態で「~に情愛を感じる」。
sic incohat affectio usus, quae producit affectionem mediorum, per quae venit ad negotium suum, quod ejus usus est. このように役立ちの情愛が始まる、それは手段の情愛を生み出し、それによって自分の職業にやって来る、それは彼の役立ちである。
Haec progressio est apud unumquemvis in mundo, quia unicuique est aliquod negotium, ad quod ab usu qui est finis per media ad ipsum usum qui est effectus, procedit. この前進は世のそれぞれの者のもとにある、なぜなら、それぞれに何らかの職業があり、それ〔職業〕へ向けて、目的である役立ちによって手段を通して、結果である役立ちそのものへ向けて、前進するから。
Verum quia hic usus cum mediis ejus est pro vita in mundo, est ejus affectio naturalis. しかし、この役立ちはその手段とともに、世での生活のためであるので、その情愛は自然的である。
(3) 訳文
 人間には少年期の最初から知ることへの情愛がある。その情愛によって、自分に多くの役立つこと、また役立たないことを学ぶ。成長したとき、ある職業へ適用することから、〔特に〕職業に関連する事柄を吸収する。その時、これが彼にとって役立ちとなり、その役立ちに情愛を感じる。このように、役立ちの情愛は始まり、手段への情愛を生み出し、その手段によって役立ちである自分の職業にやって来る。
 この前進は世のそれぞれの者にある、なぜなら、それぞれの者は何らかの職業につき、手段を通して目的である役立ちによってその職業に向けて、結果である役立ちそのものへ向けて、前進するから。しかし、この役立ちはその手段とともに、世での生活のためのものであるので、その情愛は自然的である。
(1) 原文
26. Sed quia omnis homo non modo spectat usus pro vita in mundo, sed etiam spectabit usus pro vita in caelo, (in hanc enim post vitam in mundo veniet, et in hac post illam vivet in aeternum,) ideo quisque a pueritia comparat sibi cognitiones veri et boni ex Verbo, aut ex doctrina ecclesiae, aut ex praedicatione, quae pro illa vita erunt, et reponit illas in memoria naturali, in majore aut minore copia secundum affectionem sciendi connatam, et per varia excitamenta auctam.
(2) 直訳
Sed quia omnis homo non modo spectat usus pro vita in mundo, sed etiam spectabit usus pro vita in caelo, しかし、すべての人間は世での生活のための役立ちに目を向けるだけでなく、天界での生活ののための役立ちにもまた目を向けるべきである、
☆「non modo・・・sed etiam~」はご存知と思いますが、英語で有名な「not only・・・but also~」「・・・だけでなく~もまた」です(私はラテン語のこの言い方を英語が取り入れ、そのまま真似したと思う)。
(in hanc enim post vitam in mundo veniet, et in hac post illam vivet in aeternum,) (なぜなら、ここへ世での生活の後、やって来る、そしてここでその〔生活の〕後、永遠に生きるから)
ideo quisque a pueritia comparat sibi cognitiones veri et boni ex Verbo, aut ex doctrina ecclesiae, aut ex praedicatione, それゆえ、だれもが少年期から自分に真理と善の知識を取得する、みことばから、または教会の教えから、または説教から、
quae pro illa vita erunt, それらはその〔天界の〕生活ためのものである、
et reponit illas in memoria naturali,  またそれらを自然的な記憶に蓄える、
in majore aut minore copia secundum affectionem sciendi connatam, et per varia excitamenta auctam. 量で多いかまたは少ないか、知ろうとする生来の情愛にしたがって、またいろいろな刺激するものによって増やされて。
☆auctamはaugeo(増す、ふやす)の分詞。
(3) 訳文
 しかし、すべての人間は、世での生活のための役立ちに目を向けるだけでなく、天界での生活ののための役立ちにもまた目を向けるべきである(なぜなら、世での生活の後、そこへやって来て、その後、そこで永遠にで生きるから)、それゆえ、だれもが、少年期から自分に天界の生活ためのものである真理と善の知識を、みことばから、または教会の教えから、または説教から取得し、またそれらを自然的な記憶に、多かれ少なかれ、知ろうとする生来の情愛にしたがって、またいろいろと刺激するものによって増やされて、蓄える。