(1) 原文
18. Sciendum est, quod charitas et fides faciant unum sicut voluntas et intellectus, quoniam charitas est voluntatis et fides est intellectus. Similiter, quod charitas et fides faciant unum sicut affectio et cogitatio, quoniam affectio est voluntatis et cogitatio est intellectus. Similiter, quod charitas et fides faciant unum sicut bonum et verum, quia bonum est affectionis quae voluntatis et verum est cogitationis quae intellectus. Verbo, charitas et fides faciunt unum sicut essentia et forma, quoniam essentia fidei est charitas et forma charitatis est fides: ex quibus patet, quod fides absque charitate sit sicut forma absque essentia, quae non est aliquid; et quod charitas absque fide sit sicut essentia absque forma, quae nec est aliquid.
(2) 直訳
Sciendum est, quod charitas et fides faciant unum sicut voluntas et intellectus, quoniam charitas est voluntatis et fides est intellectus. 知っておくべきである、仁愛と信仰は意志と理解力のように一つのものとなる(=一つのものを構成する)こと、仁愛は意志のもの、信仰は理解力のものであるので。
☆sciendumはscio(知る)の動形容詞の中性形。「動形容詞はsumの適当な形を伴って必要性を示すため述語的に使われる」。それでsciendum est, quod…は「~ことを知っておくべきです」。ドール著『スヴェーデンボリのラテン語』第23章参照。長島訳「ご存じとは思いますが」はいただけない。私にはどのように気が狂ってもこう訳せない。
Similiter, quod charitas et fides faciant unum sicut affectio et cogitatio, quoniam affectio est voluntatis et cogitatio est intellectus. 同様に〔知っておくべきである〕、仁愛と信仰は情愛と思考のように一つのものとなること、情愛は意志のもの、思考は理解力のものであるので。
Similiter, quod charitas et fides faciant unum sicut bonum et verum, quia bonum est affectionis quae voluntatis et verum est cogitationis quae intellectus. 同様に〔知っておくべきである〕、仁愛と信仰は善と真理のように一つのものとなること、なぜなら善は意志のものである情愛のものであり、真理は理解力のものである思考のものであるから。
Verbo, charitas et fides faciunt unum sicut essentia et forma, quoniam essentia fidei est charitas et forma charitatis est fides: 一言で言えば、仁愛と信仰は本質と形のように一つのものとなっている、信仰の本質は仁愛であり、仁愛の形は信仰であるので。
ex quibus patet, quod fides absque charitate sit sicut forma absque essentia, quae non est aliquid; このことから明らかである、仁愛なしの信仰は本質なしの形のようものであること、それは何ものでもないこと。
et quod charitas absque fide sit sicut essentia absque forma, quae nec est aliquid. また、信仰なしの仁愛は形なしの本質のようなものであること、それもまた何ものでもない。
(3) 訳文
仁愛と信仰は、仁愛は意志に属し、信仰は理解力に属するので、意志と理解力のように一つのものとなること、同様に、仁愛と信仰は、情愛は意志に属し、思考は理解力に属するるので、情愛と思考のように一つのものとなること、さらに同様に、仁愛と信仰は、善は意志のものである情愛に属し、真理は理解力のものである思考に属するので、善と真理のように一つのものとなることは知っておくべきである。
一言で言えば、仁愛と信仰は本質と形のように一つのものとなっている、信仰の本質は仁愛であり、仁愛の形は信仰であるからである。このことから、仁愛のない信仰は本質のない形のようものであり、それは何ものでもないこと、また、信仰のない仁愛は形のない本質のようなものであり、それもまた何ものでもないことが明らかである。
(1) 原文
19. Charitas et fides apud hominem prorsus se habent, sicut motus cordis qui vocatur systole et diastole, et motus pulmonis qui vocatur respiratio: est quoque illorum plenaria correspondentia cum voluntate et intellectu hominis, ita cum charitate et fide: quare etiam voluntas et ejus affectio intelligitur per “cor” in Verbo, ac intellectus et ejus cogitatio per “animam” in Verbo, et quoque per “spiritum;” ideo “emittere animam” est non amplius animare, et “emittere spiritum” est non amplius respirare. Ex quibus sequitur, quod non dari queat fides absque charitate, nec charitas absque fide; et quod fides absque charitate, sit sicut respiratio pulmonaris absque corde, quae non dari potest in aliquo vivo, sed solum in automato; et quod charitas absque fide sit sicut cor absque pulmone, ex quo non aliquod vivum sentitur: consequenter, quod charitas per fidem operetur usus, sicut cor per pulmonem actus. Tanta similitudo intercedit inter cor et charitatem, ac inter pulmonem et fidem, ut in mundo spirituali quisque noscatur ex sola respiratione, qualis ei fides est, et ex pulsu cordis qualis ei charitas est: angeli enim et spiritus aeque ac homines vivunt corde et respiratione; inde est quod illi similiter ac homines in mundo sentiant, cogitent, agant et loquantur.
(2) 直訳
Charitas et fides apud hominem prorsus se habent, sicut motus cordis qui vocatur systole et diastole, et motus pulmonis qui vocatur respiratio: 仁愛と信仰は人間のもとで、完全に振る舞う、心収縮や心拡張と呼ばれる心臓の運動、また呼吸と呼ばれる肺の運動のように。
☆se habereは「振る舞う、演ずる、~の状態である」の意味。柳瀬訳「関連・・・」長島訳「関係・・・」はあたらない。
est quoque illorum plenaria correspondentia cum voluntate et intellectu hominis, ita cum charitate et fide: またそれらの完全な対応がある、人間の意志と理解力との、したがって仁愛と信仰との。
quare etiam voluntas et ejus affectio intelligitur per “cor” in Verbo, ac intellectus et ejus cogitatio per “animam” in Verbo, et quoque per “spiritum;” さらにまた、それゆえ、意志とその情愛は、みことばで「心臓」によって意味され、また理解力とその思考は、みことばで「息(=魂)」によって、そしてまた「霊(=息)」によって〔意味される〕。
ideo “emittere animam” est non amplius animare, et “emittere spiritum” est non amplius respirare. それゆえ、「魂を送り出すこと」はもはや生きないことであり、「息を送り出す」はもはや呼吸しないことである。
Ex quibus sequitur, quod non dari queat fides absque charitate, nec charitas absque fide; このことあから帰結される、信仰は仁愛なしに存在できないこと、仁愛もまた信仰なしに〔存在できない〕。
et quod fides absque charitate, sit sicut respiratio pulmonaris absque corde, quae non dari potest in aliquo vivo, sed solum in automato; また、仁愛なしの信仰は、心臓なしの肺の呼吸のようであること、それは何らかの生きているものに存在することはできず、しかし単に自動人形の中にだけ〔存在できる〕。
et quod charitas absque fide sit sicut cor absque pulmone, ex quo non aliquod vivum sentitur: また、信仰なしの仁愛は、肺なしの心臓のようであること、そこからは何らかの生きているものが感じられない。
consequenter, quod charitas per fidem operetur usus, sicut cor per pulmonem actus. ~ということになる、仁愛は信仰によって役立ちを果たす、心臓が肺によって活動を〔果たす〕ように。
Tanta similitudo intercedit inter cor et charitatem, ac inter pulmonem et fidem, ut in mundo spirituali quisque noscatur ex sola respiratione, qualis ei fides est, et ex pulsu cordis qualis ei charitas est: 心臓と仁愛の間に、また肺と信仰の間にそれほど大きな類似が存在する、霊界でだれにも単に呼吸から知れられるような、彼に信仰がどのようなものであるか、また心臓の鼓動から、彼に仁愛がどのようなものであるか。
☆「tantus…us~」で相関文、「~のような、それほど大きい・・・」。
angeli enim et spiritus aeque ac homines vivunt corde et respiratione; なぜなら、天使たちと霊たちは人間と同じに、心臓〔の鼓動〕と〔肺の〕呼吸で生きているから。
inde est quod illi similiter ac homines in mundo sentiant, cogitent, agant et loquantur. ここからである、彼らがこの世での人間と同様に、感じ、考え、行動し、話すこと。
(3) 訳文
仁愛と信仰は、人間のもとでまったく、心収縮や心拡張と呼ばれる心臓の運動、また呼吸と呼ばれる肺の運動のように振る舞う。またそれらには、人間の意志と理解力との、したがって仁愛と信仰との完全な対応がある。さらにまた、それゆえ、意志とその情愛は、みことばで「心臓」によって意味され、理解力とその思考は、みことばで「魂」によって、また「息」によって意味される。それゆえ、「魂を送り出すこと」はもはや生きないことであり、「息を送り出す」はもはや呼吸しないことである。このことから、信仰は仁愛なしに存在できず、仁愛もまた信仰なしに存在できないこと、また、仁愛のない信仰は、心臓なしの肺の呼吸のようであり、それは何らかの生きものの中に存在することはできず、単に自動人形の中にだけ存在できること、また、信仰のない仁愛は、肺のない心臓のようであり、そこからは何らかの生きているものが感じられないことが帰結される。したがって、心臓が肺によって活動するように、仁愛は信仰によって役立ちを果たすことになる。
霊界では、信仰がどのようなものであるかが単に呼吸から、仁愛がどのようなものであるかが心臓の鼓動から、だれにも知れられるような、心臓と仁愛の間に、また肺と信仰の間に、それほど大きな類似が存在する。 なぜなら、天使たちと霊たちは人間と同じに、心臓の鼓動と肺の呼吸で生きているから。彼らがこの世の人間と同様に、感じ、考え、行動し、話すことは、ここからである。
(4) 感想
ここに述べられていることを直線的に並べてみると、
「仁愛‐意志‐情愛‐本質‐心臓‐鼓動」(付け足せば)「善-愛‐天的‐熱」。
「信仰‐理解力‐思考‐形‐肺‐呼吸」(同じく)「真理‐知恵‐霊的‐光」。
こうみると世の中は(神からの)「愛と知恵」のペアで成り立っているとわかる。そのことを述べた著作が『神の愛と知恵』。これらが「流入」によってつながっていることを述べた著作が『霊魂と肉体の交流』。私はこの二著によって「(霊界を含めた)この世の仕組み」が把握できた気がした。
もうひとつ、ここで興味深いことは「人の仁愛と信仰がどのようなものであるか、その心臓の鼓動と呼吸からわかる」ことである。