原典講読『信仰』10,11,12

(1) 原文
10. Dixit Dominus ad Thomam,
“Quia vidisti Me, Thoma, credidisti; beati qui non vident, et credunt” (Joh. xx. 29);
per quod non intelligitur fides ab interna agnitione veri separata, sed quod beati sint qui non oculis vident Dominum, sicut Thomas, et usque credunt quod Ipse sit; hoc enim in luce veritatis est ex Verbo.
(2) 直訳
Dixit Dominus ad Thomam, 主はトマスに言われた、
“Quia vidisti Me, Thoma, credidisti; 「あなたはわたしを見たので、信じた。
beati qui non vident, et credunt” (Joh. xx. 29); 見ないで、信じる者は幸いである」(ヨハネ20:29)
per quod non intelligitur fides ab interna agnitione veri separata, このことによって真理への内なる承認から分離した信仰が意味されない、
sed quod beati sint qui non oculis vident Dominum, sicut Thomas, et usque credunt quod Ipse sit; しかし、主を目で見ないで、トマスのように、それでもその方であることを信じる者が幸いであること〔が意味される〕。
hoc enim in luce veritatis est ex Verbo. なぜなら、このことは、みことばからの「真理」の光の中〔で見られるから〕。
(3) 訳文
 主はトマスに言われた、
「あなたはわたしを見たので、信じた。見ないで、信じる者は幸いである」(ヨハネ20:29)
 このことによって、真理への内なる承認から分離した信仰でなく、トマスのように主を目で見なることなくても、それでもその方であることを信じる者が幸いであることが意味される。なぜなら、この見ることは、みことばからの「真理」の光の中にいることであるから〔この部分意訳〕。
(1) 原文
11. Quia agnitio interna veri est fides, et quia fides et veritas unum sunt, (ut supra, n. 2, 4-6, dictum est,) sequitur quod agnitio externa absque interna non sit fides, nec quod persuasio falsi sit fides. Agnitio externa absque interna est fides ignoti; et fides ignoti est solum scientia, quae memoriae est, quae si confirmatur fit persuasio: et qui in illis sunt, cogitant quod verum sit, quia alius ita dixit, vel cogitant quod verum sit ex confirmato; et tamen falsum aeque confirmari potest quam verum, et quandoque fortius. Per cogitare quod verum sit ex confirmato, intelligitur cogitare illud Verum esse quod ab alio dicitur, et illud non prius explorare, sed modo confirmare.
(2) 直訳
Quia agnitio interna veri est fides, et quia fides et veritas unum sunt, (ut supra, n. 2, 4-6, dictum est,) 真理への内なる承認は信仰であるので、また信仰と「真理」は一つであるので(上の2、4-6番で言われたように)、
sequitur quod agnitio externa absque interna non sit fides, nec quod persuasio falsi sit fides. 内なるものなしの外なる承認は信仰でないことが帰結される、間違ったものの確信(信念)もまた信仰でないこと。
Agnitio externa absque interna est fides ignoti; 内なるものなしの外なる承認は無知の信仰である。
et fides ignoti est solum scientia, quae memoriae est, quae si confirmatur fit persuasio: そして無知の信仰は単なる記憶知である、それは記憶のものである、それがもし確認されるなら確信(信念)となる。
et qui in illis sunt, cogitant quod verum sit, quia alius ita dixit, vel cogitant quod verum sit ex confirmato; それら〔前記の信仰や信念〕の中にいる者は、他の者がそう言ったから、真理であると考え、あるいは(心を)堅くした態度で真理であると考える。
☆confirmatusは「ex confirmato」として用い「(心を)堅くした態度で」の意味。柳瀬訳「自分でそれを確認した結果」、長島訳「思い込みによるものだ」は、どちらもこのままでは誤訳といえる。
et tamen falsum aeque confirmari potest quam verum, et quandoque fortius. またそれでも、虚偽は真理と等しく確認されることができる、時々はより強く。
☆fotiusはfortis(強い)の比較級中性。副詞の比較級として、形容詞の比較級中性形を用います。
Per cogitare quod verum sit ex confirmato, intelligitur cogitare illud Verum esse quod ab alio dicitur, 何かが真理であると(心を)堅くした態度で考えることによって、他の者により言われたことを、それを真理であると考えることが意味される、
et illud non prius explorare, sed modo confirmare. それを前もって調べることなく、しかし単に確認すること。
(3) 訳文
 (上の2、4-6番で言われたように)真理への内なる承認は信仰であるので、また信仰と「真理」は一つであるので、内なるものなしの外なる承認は信仰でないことが、また間違ったものの確信(信念)も信仰でないことが帰結される。内なるもののない外なる承認は無知の信仰である。そして無知の信仰は単なる記憶知であって、記憶に属すものであって、それがもし確認されるなら確信(信念)となる。
それら〔前記の信仰や信念〕の中にいる者は、他の者がそう言ったから、あるいは(心を)堅くした態度で、真理であると考える。またそれでも、虚偽は真理と等しく、時にはより強く、確認されることができる。何かが真理であると(心を)堅くした態度で考えることによって、他の者により言われたことを、それを真理であると考え、またそれを前もって調べることなく、単に確認することが意味される。
(1) 原文
12. Si quis cogitat secum, aut dicit alteri, “Quis potest habere agnitionem internam veri quae fides? ego non possum;” sed illi dicam, quomodo possit: Fuge mala ut peccata, et adi Dominum, et habebis quantum desideras. Quod ille qui fugit mala ut peccata in Domino sit, videatur in Doctrina Vitae pro Nova Hierosolyma (n. 18-31); quod ille amet verum, et videat illud (n. 32-41 ibi); et quod ille fidem habeat (n. 42-52 ibi).
(2) 直訳
Si quis cogitat secum, aut dicit alteri, “Quis potest habere agnitionem internam veri quae fides? ego non possum;” もしだれかが自分自身で考えるか、または他の者に言う、「だれが真理への内なる承認、それは信仰〔である〕を、持つことができるか? 私はできない」。
sed illi dicam, quomodo possit: しかし、その者に私は言おう、どのようにできるか――
☆cogitatもdicamも接続法現在、条件文となっています。
Fuge mala ut peccata, et adi Dominum, et habebis quantum desideras. 悪を罪として避けよ、主に近づけ、そのとき、あなたは持つ、あなたが望むほど多く。
☆adiはadeo(向かって行く、近づく)の命令法。
Quod ille qui fugit mala ut peccata in Domino sit, videatur in Doctrina Vitae pro Nova Hierosolyma (n. 18-31); 悪を罪として避ける者は主の中にいることは、『新しいエルサレムのための生活の教え』(18-31番)に見られる。
quod ille amet verum, et videat illud (n. 32-41 ibi); 彼らが真理を愛し、それを見る(知る)ことは(そこの32-41番)。
et quod ille fidem habeat (n. 42-52 ibi). また彼らが信仰を持つことは(そこの42-52番)。
(3) 訳文
 もしだれかが、「だれが真理への内なる承認、それは信仰〔である〕を、持つことができるか? 私はできない」と自分自身で考えるか、または他の者に言うなら、その者に私は、どのようにしてできるかを言おう――悪を罪として避けよ、主に近づけ、そのとき、あなたは、あなたが望むほど多く〔の信仰を〕持つ。
 悪を罪として避ける者は主の中にいることは、『新しいエルサレムのための生活の教え』(18-31番)に
 彼らが真理を愛し、それを見る(知る)ことは(そこの32-41番)に、また彼らが信仰を持つことは(そこの42-52番)に見られる。
(4) 感想
 この第1章の主題は、この章の見出しのように「信仰とは心から真理だと承認する」こと(なお、原著に章番号はなく、後から便宜上付けられた)。
 信仰と「わかっても、わからなくてもともかく信じる」ことが明確に否定されていて、内的な承認といえないもの、「心から」とはどういうことか、最後には、どうしたら内なる承認が得られるかが述べてある。キリスト教「信仰」の代名詞ともいえる「アーメン」の言葉は、語源は「真理」であり(6番)、「それは真理(真実)だ、ほんとうだ、そのとおりだ」という相槌の言葉であったとわかる。

コメントを残す